Η κρίση έχει γεννήσει μια σειρά από οργανώσεις ακτιβιστών και πρωτοβουλίες κυρίως νέων ανθρώπων, οι οποίοι είναι και τα κύρια «θύματα» της εκτόξευσης των ενοικίων. Οι σχετικές ομάδες οργανώθηκαν αρχικά σε Μαδρίτη και Βαρκελώνη, αλλά έχουν πλέον επεκταθεί σε όλη τη χώρα. Μεγάλο είναι το πρόβλημα και στους διάσημους τουριστικούς προορισμούς, όπως τα νησιά της Ισπανίας.
Το θέμα απέκτησε εκρηκτικές διαστάσεις μετά το περιστατικό της 87χρονης Μαρικάρμεν, η οποία τελικά πέθανε και μετατράπηκε σε σύμβολο για το κίνημα αυτό.
Στα φυλλάδια που μοιράζονται αυτές τις ώρες στους δρόμους επισημαίνεται ότι «μια μέτρια κατοικία κοστίζει 1.200 ευρώ, όσο δηλαδή και ο βασικός μισθός των Ισπανών».
Ελάχιστες κοινωνικές κατοικίες
Η Ισπανία παραμένει μία από τις χώρες με τις χειρότερες επιδόσεις στην Ευρώπη όσον αφορά την κοινωνική στέγαση. Ταυτόχρονα, η πίεση έχει αυξηθεί – λόγω του τουρισμού, των πλούσιων ξένων ενοικιαστών και της μετανάστευσης. Αλλά η έλλειψη κατοικιών είναι κάτι περισσότερο από ένα απλό πρόβλημα προσφοράς και ζήτησης, λέει ένας εκπρόσωπος μιας οργάνωσης ακτιβιστών. «Το μεγαλύτερο πρόβλημα είναι η κερδοσκοπία. Κάτι τόσο ουσιαστικό όσο η στέγαση δεν θα έπρεπε να είναι αντικείμενο εμπορικής εκμετάλλευσης». Το αίτημα αυτό κυριαρχεί πλέον και στην ατζέντα της πολιτικής αντιπαράθεσης καθώς η χώρα οδεύει σε πρόωρες εκλογές στις 29 Νοεμβρίου μέσα σε ένα εξαιρετικά φορτισμένο κλίμα.
Απαγόρευση της κερδοσκοπίας
Εκτός από ένα νομικό ανώτατο όριο στα ενοίκια και την επέκταση της δημόσιας στέγασης, το κίνημα των ενοικιαστών απαιτεί επίσης την επιβολή ποινών για τις εταιρείες που κερδοσκοπούν στον τομέα της στέγασης, για παράδειγμα, πουλώντας ακίνητα που έχουν αποκτήσει μετά από λιγότερο από δύο χρόνια. Η δημιουργία τεχνητής έλλειψης μέσω διατήρησης πολλών διαμερισμάτων εκτός αγοράς θα πρέπει επίσης να απαγορευτεί και να διωχθεί.
Ενώ τα κόμματα της Αριστεράς είναι ανοιχτά σε τέτοια αιτήματα και χαιρετίζουν τη γενική απεργία, η αντιπολίτευση, που αποτελείται από το συντηρητικό Λαϊκό Κόμμα (PP) και το ακροδεξιό Vox, την αποκαλεί «ντροπή» και «κόλπο προεκλογικής εκστρατείας».
Η χρονική στιγμή της απεργίας συμπίπτει λίγο πριν από την επίσημη έναρξη της προεκλογικής εκστρατείας. Η αντιπολίτευση υποστηρίζει ότι το κάλεσμα για απεργία δεν δικαιολογείται βάσει του εργατικού δικαίου. Ο Ενρίκ Αραγονές, εκπρόσωπος της Ένωσης Καταλανών Ενοικιαστών, διαφωνεί κάθετα. «Τα δικαιώματα των εργαζομένων δεν μπορούν να εξεταστούν ανεξάρτητα από την έλλειψη στέγης. Οι αυξήσεις μισθών είναι άσκοπες αν τα ενοίκια αυξηθούν τόσο δραματικά που καταναλώνουν περισσότερο από το μισό των μισθών». Αυτό, λέει, οδηγεί σε διχασμό εντός της κοινωνίας.
Πολλοί ακτιβιστές δηλώνουν πάντως ότι δεν έχουν προσδοκίες από την πολιτική γενικώς, παρά μόνο αν η πίεση από την κοινωνία είναι αδιάκοπη και ασφυκτική, έτσι ώστε να μην μπορούν τα κόμματα να την αγνοήσουν. Ανεξαρτήτως της σύνθεσης της επόμενης κυβέρνησης η πίεση αυτή θα συνεχιστεί προεξοφλούν οι εκπρόσωποι των οργανώσεων για τα δικαιώματα των ενοίκων.
Οι Ισπανοί εισοδηματίες
Το πώς θα επιδράσει η όλη κατάσταση στον προεκλογικό αγώνα και κυρίως στο εκλογικό αποτέλεσμα είναι δύσκολο να προβλεφθεί. Το πρόβλημα στέγης αφορά συγκεκριμένες κοινωνικές ομάδες και κυρίως τους νέους. Σε αντίθεση για παράδειγμα με την Γερμανία το ποσοστό ιδιοκατοίκησης είναι υψηλό και ξεπερνά το 70%. Επίσης δεν υπάρχει, τουλάχιστον προς το παρόν, αυτή η υψηλή συγκέντρωση διαμερισμάτων στα χέρια μεγάλων εταιρειών. Μόνο το 8% των κατοικιών ανήκουν σε μεγάλες εταιρείες ακινήτων, τράπεζες ή επενδυτικά ταμεία αν και το ποσοστό αυτό σίγουρα παρουσιάζει αυξητικές τάσεις.
Υπάρχουν όμως πολλοί ιδιώτες που κατέχουν δύο ή τρία σπίτια και τα προσφέρουν προς ενοικίαση. Είναι αυτοί που συχνά στην Ελλάδα αποκαλούμε «εισοδηματίες». Στην Ισπανία τους αποκαλούν «multiarrendadores» και είναι αυτοί που ωφελούνται από την εκτόξευση των ενοικίων και αυτούς πρέπει να έχουν στο μυαλό τους και οι πολιτικοί όταν τοποθετούνται για το ζήτημα. Υπολογίζεται ότι τέτοιοι ιδιοκτήτες κατέχουν σήμερα περίπου το 60% των κατοικιών προς ενοικίασης, κάτι που δείχνει ότι το πρόβλημα έχει όλες τις προϋποθέσεις για να λειτουργεί διχαστικά μέσα στην κοινωνία της χώρας.
Πηγή: ARD
