Γιατί οι Έλληνες του εξωτερικού δεν ψηφίζουν στις εθνικές εκλογές;

Χαράλαμπος Χάχαλης, Δικηγόρος LL.M. (ErlangenNürnberg).

Ε-mail: hachalis@gmail.com

Πολλές φορές έχει τεθεί το ερώτημα εάν οι Έλληνες ομογενείς διαθέτουν δικαίωμα ψήφου σε εθνικές εκλογές, όπως αυτές που θα διεξαχθούν σε λίγες ημέρες. Το θέμα αυτό έχει λυθεί σχετικά πρόσφατα με δικαστική απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου στο Στρασβούργο. Δύο Έλληνες υπήκοοι κάτοικοι του εξωτερικού προσέφυγαν κατά της Ελλάδας διότι οι ελληνικές αρχές δεν τους επέτρεψαν να ψηφίσουν στις ελληνικές εκλογές του 2007, από την μόνιμη κατοικία τους στο Στρασβούργο.

Στην πρωτόδικη απόφασή του Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων έκρινε ότι η Ελλάδα παραβιάζει την Ευρωπαϊκή Σύμβαση προστασίας των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου καθώς και το 1ο πρόσθετο Πρωτόκολλο αυτής, διότι μέχρι σήμερα δεν έχει εισάγει την προβλεπόμενη από το ελληνικό Σύνταγμα νομοθεσία για τον τρόπο με τον οποίο θα ασκούν το εκλογικό τους δικαίωμα οι Έλληνες πολίτες από τον τόπο κατοικίας τους εκτός Ελλάδος.

Ωστόσο, η ολομέλεια του ίδιου Δικαστηρίου αποφάσισε πριν ενάμιση μήνα ότι ούτε η σχετική διεθνής και περιφερειακή νομοθεσία, ούτε οι διαφορετικές πρακτικές των κρατών μελών στον τομέα αυτό δημιουργούν υποχρέωση στα κράτη- μέλη να προβούν σε ρυθμίσεις για την άσκηση των εκλογικών δικαιωμάτων ψήφου των πολιτών τους που ζουν στο εξωτερικό.

Παρότι η Ελλάδα τελικώς δεν καταδικάστηκε, είναι αδιανόητο γιατί έως σήμερα καμία ελληνική κυβέρνηση δεν προχώρησε στην καθιέρωση του δικαιώματος ψήφου στους Έλληνες του εξωτερικού.

Το ελληνικό Σύνταγμα περιλαμβάνει διάταξη σύμφωνα με την οποία προβλέπεται ότι μπορεί να θεσπισθεί νόμος που θα καθορίζει την συμμετοχή ψηφοφόρων που ζουν εκτός Ελλάδος (βλ. άρθρο 51 του Συντάγματος). Ωστόσο η διάταξη αυτή ουδέποτε ενεργοποιήθηκε από το Ελληνικό Κράτος.

Μάλιστα, κατά το άρθρο 108 του Συντάγματος «το Κράτος μεριμνά για τη ζωή του αποδήμου ελληνισμού και τη διατήρηση των δεσμών του με την μητέρα Πατρίδα». Εάν η συμμετοχή στην διαμόρφωση της διακυβέρνησης της χώρας μέσω της ψήφου δεν συνιστά διατήρηση του δεσμού του Έλληνα ομογενή με την Ελλάδα τότε τι την συνιστά;

Στο σημείο αυτό πρέπει να τονιστεί ότι στις εκλογές για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ισχύει η ευχέρεια των Ελλήνων πολιτών να ψηφίζουν από τον τόπο κατοικίας τους σε άλλη χώρα – μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης με την διεξαγωγή ψηφοφορίας στο Προξενείο ή την Πρεσβεία της Ελλάδος.

Για το λόγο αυτό δεν είναι κατανοητό γιατί δεν προβλέπεται η δυνατότητα συμμετοχής των Ελλήνων του εξωτερικού στις εθνικές εκλογές που είναι κατά τεκμήριο πολύ πιο σημαντικές από τις ευρωεκλογές. Πόσο μάλλον αν αναλογιστεί κανείς τι διακυβεύεται στις επικείμενες εκλογές της 17ης Ιουνίου για την πατρίδα μας.

Τελικά καταλήγει κανείς στο συμπέρασμα ότι μόνον όταν χρειάζεται η «μαμά Πατρίδα» την ενίσχυση –κυρίως οικονομική– από τους απόδημους Έλληνες, θυμάται τα ξενιτεμένα παιδιά της.