Δενδροκομικές καλλιέργειες που έχουν «παρεξηγηθεί» μπορούν να αυξήσουν το αγροτικό εισόδημα

Σε άρθρο του ο Γιώργος Δ. Νάνος, Αναπλ. Καθηγητής Δενδροκομίας, στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, παρουσιάζει  σειρά δενδροκομικών ειδών, τα οποία με καινοτομίες και ορθές πρακτικές μπορούν να καλλιεργηθούν με θετικό οικονομικό αποτέλεσμα. Ο ίδιος σημειώνει:

«Η υπέρπυκνη φύτευση ελιάς για παραγωγή ελαιολάδου μπορεί να επεκταθεί στα θερμότερα μέρη της Θεσσαλίας και αναμένεται να δώσει ένα βασικό εισόδημα στον παραγωγό. Οι ξηροί καρποί και αποξηραμένα φρούτα δίνουν πολλές δυνατότητες για παραγωγή υγιεινών εξαγώγιμων προϊόντων ή και κάλυψη των αναγκών της χώρας. Πυκνές φυτεύσεις και μηχανική συγκομιδή της αμυγδαλιάς με ορθότερη εμπορική διάθεση θα μπορούσαν να παράγουν υψηλής αξίας αμύγδαλα και καινοτόμα προϊόντα τους. Κίνδυνο αποτελεί μόνο ο ανοιξιάτικος παγετός για την ανθοφορία. Η ελλειμματική μας παραγωγή σε καρύδια, η υψηλή τους τιμή και η τοπική γνώση για την καλλιέργεια μας επιτρέπουν να προτείνουμε την επέκταση της καλλιέργειας της καρυδιάς σε επίπεδα αρδευόμενα εδάφη. Καλή συμπεριφορά στη Θεσσαλία έχει δώσει και το είδος πεκάν, ένα νόστιμο με πολλές χρήσεις ‘καρύδι’, αλλά έχουμε περιορισμένη επιστημονική γνώση. Η φιστικιά έχει αναπτυχθεί στη Φθιώτιδα ικανοποιητικά. Επομένως, μπορεί να καλλιεργηθεί επιτυχώς στην περιοχή με τις διαθέσιμες επιστημονικές γνώσεις, αλλά παρουσιάζει σοβαρά προβλήματα φυτοπροστασίας και ευαισθησίας στην υψηλή ατμοσφαιρική υγρασία της Άνοιξης.

Τα κυδώνια είναι ένα φρούτο που η χώρα μας είναι κύρια παραγωγός. Παραγωγή καινοτόμων τροφίμων από κυδώνι με σκοπό τις εξαγωγές είναι δυνατή και θα μπορούσε να υποστηριχθεί από οργανωμένη ανάπτυξη της καλλιέργειας της κυδωνιάς, που είναι πολύ καλά εγκλιματισμένη έως και την Κεντρική Ελλάδα. Στην αχλαδιά, πολλές καινοτομίες στην καλλιέργεια δίνουν δυνατότητες επέκτασης και στην περιοχή, αλλά απαιτούνται λεπτομερείς εξειδικευμένες γνώσεις και ψυκτικοί χώροι. Τέλος, ο λωτός είναι ένα παρεξηγημένο φρούτο, που με τις άστυφες ποικιλίες του μπορεί να επεκταθεί περιορισμένα και να δώσει ένα καλό οικονομικό αποτέλεσμα. Σαν επίλογος, αρκετές δενδροκομικές καλλιέργειες έχουν ‘παρεξηγηθεί’ αλλά έχουν δυνατότητες καλού οικονομικού αποτελέσματος, αν γίνουν με επιστημονικά ορθό τρόπο και οργανωμένα. Εξάλλου είναι καρποί και προϊόνταπου καταναλώνονται παραδοσιακά στη χώρα μας και υπάρχει ή θα μπορούσε να δημιουργηθεί σημαντική ζήτηση στην Ευρώπη».

Υψηλή διατροφική αξία

Επίσης ο κ. Νάνος παρουσιάζει και μαι  σειρά δενδροκομικών ειδών, που πρόσφατα επεκτείνονται λόγω της υψηλής διατροφικής αξίας των καρπών και προϊόντων τους. Ο ίδιος αναφέρει τα εξής:

«Η κρανιά είναι θάμνος που καλλιεργείται εύκολα στα βουνά της χώρας. Υπάρχει διαθέσιμο πολλαπλασιαστικό υλικό για συμβολαιακή γεωργία, υπάρχουν γλυκές ποικιλίες και καλές προοπτικές για περιορισμένη επέκταση με καινοτόμα προϊόντα.

Τα σμέουρα και τα βατόμουρα συγκομίζονται δύσκολα, απαιτούν τέλειο δίκτυο διακίνησης λόγω φθαρτότητας των καρπών, υπάρχει φυτωριακό υλικό στην Ελλάδα, αλλά οι προοπτικές ανάπτυξης της κύριας καλλιέργειας δεν είναι καλές. Εκτός εποχής παραγωγή, μάλλον για θερμές περιοχές σε απλά θερμοκήπια, θα παρήγαγε υψηλής αξίας καρπό αλλά δύσκολα θα έφτανε τις αγορές της Δυτικής Ευρώπης.

Οι απαιτήσεις της καλλιέργειας του μύρτιλλου είναι ιδιαίτερες, καθώς απαιτεί όξινο εδαφικό pH και πολύ υψηλή οργανική ουσία, ενώ το ευαίσθητο ριζικό σύστημα, η δύσκολη χειρωνακτική συγκομιδή, οι φθαρτοί καρποί και οι ζημιές από τα πουλιά πρέπει να προσεχθούν πολύ. Δεν προβλέπω την ανάπτυξη ή επιτυχή καλλιέργεια του μύρτιλλου.

Η ροδιά επεκτάθηκε στην Ελλάδα τα τελευταία έτη. Όπου έγινε οργανωμένα και οι καιρικές συνθήκες δεν κατέστρεψαν την καλλιέργεια αποδίδει καλό εισόδημα. Υπάρχουν γλυκές και ξινές (για χυμό) ποικιλίες. Το φυτό παγώνει εύκολα σε κρύες περιοχές της Κεντρικής Ελλάδας και βορειότερα και οι καρποί ‘σχίζουν’ όταν βρέξει κοντά στη συγκομιδή, που γίνεται το Φθινόπωρο! Η καλλιέργεια της είναι εύκολη και η παραγωγικότητα καρπών μέτρια. Μπορεί να επεκταθεί στη Θεσσαλία από οργανωμένες μονάδες παραγωγών ή σε συνεργασία με μεταποιητικές μονάδες, αλλά το κέρδος δεν θα είναι τόσο υψηλό όσο … διαδίδεται.

Τα φρούτα Goji είναι υψηλής διαιτητικής αξίας, το φυτό είναι πολυετής πόα, μπορεί να καλλιεργηθεί σαν μια τοματιά και το εύκολα διαθέσιμο υλικό εμφανίστηκε σε όλη την Ελλάδα την Άνοιξη 2012. Υπάρχουν κάποιες προοπτικές για περιορισμένη ανάπτυξη.

Η αρώνια μάλλον παράγει τους υψηλότερης αντιοξειδωτικής ικανότητας καρπούς στον κόσμο. Η καλλιέργεια είναι εύκολη, απομένει να δούμε πώς θα το αποδεχθεί ο καταναλωτής.

Το ιπποφαές επεκτείνεται επίσης στην Ελλάδα καθώς φυτεύεται ανεξέλεγκτα, ενώ οι πρωτοπόρες επιχειρήσεις πωλούν προϊόντα κανονικά. Θεωρείται από τα ευκολότερα φυτά για καλλιέργεια. Προσοχή πρέπει να δοθεί στο ποιες είναι οι κατάλληλες για την Ελλάδα ποικιλίες (χωρίς αγκάθια, αν είναι δυνατόν) και στις ιδιαίτερες απαιτήσεις για συγκομιδή του καρπού.

Σαν επίλογος, αρκετές από τις ανωτέρω καινοτόμες για την Ελλάδα καλλιέργειες επεκτείνονται και αλλού στον κόσμο. Στην Ελλάδα, σίγουρα οι φυτωριούχοι θα βγάλουν αρκετά χρήματα από την πώληση των φυτών και πολλοί παραγωγοί θα χάσουν πολλά χρήματα! Μια οργανωμένη ανάπτυξη ομάδων παραγωγών με καθετοποίηση της παραγωγής σε τελικά προϊόντα ή και τη σύμπραξη με κατάλληλα δίκτυα διακίνησης είναι απαραίτητη για την οικονομικά επιτυχή καλλιέργεια των περισσότερων από τις καλλιέργειες που παρουσιάζονται αλλά και όλων των δυναμικών καλλιεργειών που καλλιεργούνται σήμερα στη χώρα μας».