Το αυξημένο ενδιαφέρον των Ευρωπαίων σηματοδοτεί και η Σύνοδος Κορυφής για την Πυρηνική Ενέργεια που έγινε πρόσφατα στο Παρίσι με συμμετοχή 30 χωρών, μεταξύ των οποίων 15 κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το παρών έδωσε και η πρόεδρος της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, η οποία χαρακτήρισε «στρατηγικό λάθος» την αποκήρυξη της ατομικής ενέργειας σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες.
Δεν αποκλείεται να έχει προσωπικό ενδιαφέρον για το ζήτημα η πρόεδρος της Κομισιόν. Ο πατέρας της, ο αείμνηστος Ερνστ Άλμπρεχτ, πρωθυπουργός του ομόσπονδου κρατιδίου της Κάτω Σαξονίας στη δεκαετία του '70, ήταν από τους πιο ένθερμους θιασώτες της πυρηνικής ενέργειας. Ωστόσο, δεν κατάφερε να υλοποιήσει το σχέδιό του για έναν χώρο αποθήκευσης ραδιενεργών αποβλήτων στον οικισμό Γκορλέμπεν, λόγω των έντονων αντιδράσεων. Έκτοτε, το Γκορλέμπεν έχει αναδειχθεί σε σύμβολο αντίστασης κατά της πυρηνικής ενέργειας.
«Στροφή» μετά τη Φουκουσίμα
Στη Γερμανία λειτουργούσαν παλαιότερα 37 ατομικοί αντιδραστήρες, οι οποίοι συνεισέφεραν έως το 30% του απαραίτητου «μείγματος» για την κάλυψη των ενεργειακών αναγκών. Η στρατηγική άλλαξε αμέσως μετά την πυρηνική καταστροφή της Φουκουσίμα, το 2011. Η τότε καγκελάριος, Άνγκελα Μέρκελ, αποφάσισε να κλείσει σταδιακά όλα τα πυρηνικά εργοστάσια της χώρας, επενδύοντας παράλληλα όλο και περισσότερο στην επέκταση χρήσης των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.
Τα τελευταία χρόνια αναζωπυρώνεται η συζήτηση για μία πιθανή επιστροφή στην πυρηνική ενέργεια, ιδιαίτερα σε μία συγκυρία κατά την οποία οι εστίες κρίσεις ανά τον κόσμο (από την Ουκρανία μέχρι τη Μέση Ανατολή και τώρα το Ιράν) δυσχεραίνουν ή καθιστούν ιδιαίτερα δαπανηρή την επαρκή τροφοδοσία με πετρέλαιο και φυσικό αέριο.
Ο σημερινός καγκελάριος, ο Χριστιανοδημοκράτης Φρίντριχ Μερτς, είχε αρχικά εκφράσει ενδιαφέρον για την πυρηνική ενέργεια, αλλά σήμερα ξεκαθαρίζει ότι είναι αδύνατον να αλλάξουν οι σχετικές αποφάσεις των προηγούμενων κυβερνήσεων. «Είναι κάτι για το οποίο λυπούμαι, αλλά έτσι έχουν τα πράγματα και τώρα θα επικεντρωθούμε στο ενεργειακό μείγμα που ήδη έχουμε», επισημαίνει.
«Όχι» σε συμμαχία με την AfD
Ο καγκελάριος γνωρίζει πολύ καλά ότι δεν διαθέτει την απαραίτητη πλειοψηφία στο Ομοσπονδιακό Κοινοβούλιο, για να δρομολογήσει την επιστροφή στην πυρηνική ενέργεια. Για την ακρίβεια, θα προέκυπτε μία επαρκής κοινοβουλευτική πλειοψηφία μόνο στην περίπτωση που οι Χριστιανοδημοκράτες (CDU) συμμαχούσαν με ένα κομμάτι του ξενοφοβικού κόμματος «Εναλλακτική για τη Γερμανία» (AfD), κάτι που ωστόσο έχει αποκλείσει εκ των προτέρων ο ίδιος ο Φρίντριχ Μερτς.
Ο Γερμανος υπουργός Περιβάλλοντος Κάρστεν Σνάιντερ εκφράζει τη σαφή αντίθεσή του στα σχέδια περί επιστροφής στην πυρηνική ενέργεια. Συν τοις άλλοις ο σοσιαλδημοκράτης πολιτικός επικαλείται το υψηλό κόστος, το οποίο δεν επωμίζεται κατά 100% ο ιδιωτικός τομέας. Όπως λέει χαρακτηριστικά, «όταν έχεις μία τεχνολογία που εγκυμονεί κινδύνους και μετά από 75 χρόνια λειτουργίας εξαρτάται ακόμη από κρατικές επιδοτήσεις, θα πρέπει να βγάλεις τα συμπεράσματά σου».
«Όχι» στους «μικρούς αντιδραστήρες»
Με κριτική διάθεση βλέπει ο Κάρστεν Σνάιντερ ακόμα και τους αποκαλούμενους «μικρούς αρθρωτούς πυρηνικούς αντιδραστήρες» (SMR), τους οποίους πολλοί στις Βρυξέλλες εκθειάζουν ως ένα πολλά υποσχόμενο τεχνολογικό στοίχημα. «Εδώ και δεκαετίες κάποιοι εξαγγέλλουν αυτούς τους αντιδραστήρες, αλλά τελικά δεν τους υλοποιούν, και αντ' αυτού απαιτούν κρατικές επιδοτήσεις», επισημαίνει.
Μιλώντας στο Politico ο Μάρκους Κρέμπερ, επικεφαλής της RWE -της μεγαλύτερης επιχείρησης ηλεκτρικής ενέργειας στη Γερμανία- ξεκαθαρίζει ότι «με τα σημερινά δεδομένα δεν νοείται επένδυση του ιδιωτικού τομέα σε SMR», διότι πολύ απλά «δεν υπάρχει ούτε ένας προμηθευτής που μπορεί να τους κατασκευάζει με κόστος που έχει συμφωνηθεί εκ των προτέρων». Με άλλα λόγια, είναι προφανές ότι ο ιδιωτικός τομέας δεν προτίθεται να χρηματοδοτήσει αυτό το τεχνολογικό στοίχημα.
Επιμέλεια: Γιάννης Παπαδημητρίου
