«Πράσινο» φως για τη δημιουργία κέντρων απελάσεων εκτός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, των λεγόμενων «κόμβων» επιστροφών, έδωσε χθες το Ευρωκοινοβούλιο με έγκριση της σχετικής νομοθεσίας, «σφραγίζοντας» παράλληλα τη «στροφή» της Ευρώπης προς μια αυστηροποίηση των νόμων σε ό,τι αφορά την παράτυπη μετανάστευση. Το νομοσχέδιο υποστηρίχθηκε από 389 ευρωβουλευτές, ενώ 206 ψήφισαν κατά και 32 απείχαν. Μετά την ψηφοφορία ξεκίνησαν οι διαπραγματεύσεις με τα κράτη μέλη της Ε.Ε. για τη διαμόρφωση του τελικού κειμένου.
Αυξάνεται στα δύο χρόνια η μέγιστη διάρκεια κράτησης
Σκοπός του νέου κανονισμού είναι η αύξηση και επιτάχυνση των επιστροφών όσων δεν δικαιούνται διεθνούς προστασίας μέσω ασύλου. Μεταξύ των βασικών προβλέψεων περιλαμβάνονται η επιμήκυνση της μέγιστης διάρκειας κράτησης έως 24 μήνες, η επιβολή μακροχρόνιων – ακόμη και απεριόριστων – απαγορεύσεων εισόδου στην ΕΕ, αλλά και δυνατότητα επιστροφής μεταναστών σε τρίτες χώρες, με τις οποίες η Ένωση έχει συνάψει σχετικές συμφωνίες.
Η νομοθεσία θα επιτρέπει ουσιαστικά στις χώρες της ΕΕ να επιστρέφουν παράτυπους μετανάστες σε τρίτες χώρες που δεν σχετίζονται με την καταγωγή τους, εφόσον υπάρχουν διμερείς συμφωνίες για τη δημιουργία «κόμβων επιστροφών» στο έδαφός τους. Ωστόσο, διάφορες σχετικές οργανώσεις εκφράζουν ανησυχίες για πιθανές παραβιάσεις θεμελιωδών δικαιωμάτων.
Για την Ελλάδα, ο κανονισμός αποκτά σημασία, καθώς μαζί με τη Γερμανία, τη Δανία, την Αυστρία και την Ολλανδία προωθεί συντονισμένα την εν λόγω πρωτοβουλία. Σε πρόσφατη, μάλιστα, συνάντηση στις Βρυξέλλες, οι υπουργοί Μετανάστευσης συμφώνησαν σε «οδικό χάρτη» για επιτάχυνση των διαδικασιών, με στόχο οι κόμβοι να λειτουργήσουν αφενός ως «εργαλείο» αποσυμφόρησης των πρώτων χωρών υποδοχής και αφετέρου ως αποτρεπτικός παράγοντας για τους παράτυπους μετανάστες, όπως ανέφεραν αρμόδιες πηγές.
Συνεχίζονται οι συζητήσεις με τρίτες χώρες
Παρότι δεν έχουν ακόμη προσδιοριστεί οι τρίτες χώρες όπου θα μπορούσαν να δημιουργηθούν τέτοια κέντρα, οι τεχνικές συζητήσεις συνεχίζονται, με στόχο να καλυφθούν ζητήματα νομικής βάσης, χρηματοδότησης και επιχειρησιακής λειτουργίας. Οι αρμόδιοι υπουργοί θα συναντηθούν ξανά τον Ιούνιο, αφού ολοκληρωθούν οι διαπραγματεύσεις για την τελική μορφή του κανονισμού.
Οι διαπραγματεύσεις, πάντως, αναμένεται να είναι ομαλές, αφού δεν υπάρχουν σημαντικές διαφορές μεταξύ του Ευρωκοινοβουλίου και των κρατών μελών, καθώς αμφότεροι επιθυμούν να συμπεριληφθούν στις επιστροφές προς τρίτες χώρες και οικογένειες με παιδιά, εξαιρώντας μόνο τους ασυνόδευτους ανηλίκους.
Το Κοινοβούλιο επίσης περιέλαβε μόνιμη απαγόρευση εισόδου για άτομα που συνιστούν κίνδυνο για την ασφάλεια, καθώς και δυνατότητα επιβολής απαγορεύσεων εισόδου χωρίς ανώτατο χρονικό όριο, σε αντίθεση με τα 20 έτη που προτείνουν τα κράτη μέλη.
Για να εγκριθεί, πάντως, ο κανονισμός, το κεντροδεξιό Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα (ΕΛΚ) ευθυγραμμίστηκε με ακροδεξιές ομάδες, ενώ και Σοσιαλιστές ευρωβουλευτές από τη Δανία, τη Μάλτα και τη Λετονία ψήφισαν υπέρ, ευθυγραμμιζόμενοι με τις πολιτικές των κυβερνήσεών τους στο μεταναστευτικό.
