Στη δημιουργία του πρώτου κοινού κόμβου επιστροφών μεταναστών στη Ρουάντα προχωρούν πέντε ευρωπαϊκές χώρες, με στόχο οι πρώτες μεταφορές να πραγματοποιηθούν εντός του 2027, σηματοδοτώντας μια στροφή προς μια αυστηρότερη ευρωπαϊκή μεταναστευτική πολιτική. Προς το παρόν, ωστόσο, δεν έχει υπογραφεί δεσμευτική συμφωνία με την αφρικανική χώρα.
Χθες, στη Βιέννη, η Ελλάδα, Γερμανία, Αυστρία, Δανία και Ολλανδία ανακοίνωσαν, έπειτα από συνάντηση με εκπροσώπους της Ρουάντας, την έναρξη διαπραγματεύσεων για τη λειτουργία του μηχανισμού. Στη συνάντηση συμμετείχαν, μεταξύ άλλων, ο Αυστριακός καγκελάριος Κρίστιαν Στόκερ, η Δανή πρωθυπουργός Μέτε Φρέντρικσεν, ο Γερμανός υπουργός Εσωτερικών Αλεξάντερ Ντόμπριντ και ο Έλληνας υπουργός Μεταναστευτικής Πολιτικής Θάνος Πλεύρης.
Ποιους αφορά το σχέδιο
Ο σχεδιασμός αφορά κυρίως απορριφθέντες αιτούντες άσυλο, οι οποίοι δεν έχουν δικαίωμα παραμονής στην Ευρώπη και σε βάρος τους έχει εκδοθεί εκτελεστή απόφαση επιστροφής.
Προβλέπεται ανοικτή εγκατάσταση αρχικής υποδοχής περίπου 100 θέσεων, χωρίς αυτό να αποτελεί ανώτατο όριο μεταφορών. Οι μεταφερόμενοι θα αποκτούν δικαίωμα νόμιμης παραμονής στη Ρουάντα, με δυνατότητα εργασίας και ένταξης στην τοπική κοινωνία, ή θα μπορούν να επιστρέψουν οικειοθελώς στις χώρες καταγωγής τους.
Στην αρχική φάση, σύμφωνα με πληροφορίες, το σχέδιο επικεντρώνεται σε άνδρες χωρίς οικογένεια. Οι τελικές κατηγορίες μεταφερομένων παραμένουν υπό διαπραγμάτευση. «Ο σημαντικότερος αριθμός είναι εκείνος που δεν θα δούμε ποτέ», τόνισε η Μέτε Φρέντρικσεν, εξηγώντας ότι ο μηχανισμός θα λειτουργήσει αποτρεπτικά έναντι της παράτυπης μετανάστευσης. «Ήμασταν μια ξεκάθαρη μειοψηφία. Τώρα είμαστε πλειοψηφία», πρόσθεσε η Δανή πρωθυπουργός, υπογραμμίζοντας τη μεταστροφή του πολιτικού κλίματος στην Ευρώπη.
Από την πλευρά του, ο Γερμανός υπουργός Εσωτερικών Αλεξάντερ Ντόμπριντ τόνισε ότι βασικός στόχος είναι «να καταστρέψουμε το επιχειρηματικό μοντέλο των δικτύων διακινητών».
Ανοιχτά τα ζητήματα κόστους και εγγυήσεων
Πάντως, δεν έχει ακόμα προσδιοριστεί ούτε το συνολικό κόστος ούτε η κατανομή του. Οι πέντε κυβερνήσεις αναμένεται να χρηματοδοτήσουν τη μεταφορά, την υποδοχή και την ένταξη των μεταναστών. Η Κομισιόν διευκρίνισε χθες ότι ενδεχόμενη ευρωπαϊκή χρηματοδότηση συνοδευτικών μέτρων θα εξετάζεται κατά περίπτωση.
Η νομική βάση προβλέπεται στο άρθρο 14 του νέου ευρωπαϊκού Κανονισμού Επιστροφών, που εφαρμόζεται από τις 16 Οκτωβρίου. Ο Κανονισμός απαιτεί συμφωνία με τρίτη χώρα, σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και της αρχής της μη επαναπροώθησης. Η Δανία υπάγεται ήδη σε ειδικό καθεστώς εφαρμογής του Κανονισμού.
Σε αντίθεση με το μοντέλο Ιταλίας-Αλβανίας, οι μεταφερόμενοι θα υπάγονται στη δικαιοδοσία της Ρουάντας μετά την παράδοσή τους στις αρχές της.
Από την πλευρά του, ο Διεθνής Οργανισμός Μετανάστευσης επιβεβαιώνει ότι παρέχει ήδη τεχνική συνδρομή στον σχεδιασμό, διευκρινίζοντας ότι ενδεχόμενη παροχή φροντίδας και υποστήριξης στους μεταφερομένους προϋποθέτει αίτημα της κυβέρνησης υποδοχής και επαρκείς εγγυήσεις προστασίας.






