Η έκθεση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για την Τουρκία εγκρίθηκε χθες στο Στρασβούργο με 381 ψήφους υπέρ και 107 κατά, ενώ 171 απείχαν.
Ασκώντας σκληρή κριτική, οι ευρωβουλευτές καλούν την τουρκική κυβέρνηση να αντιμετωπίσει τις επίμονες ελλείψεις στους τομείς του κράτους δικαίου, των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, των δημοκρατικών προτύπων, της ελευθερίας του Τύπου και άλλων θεμελιωδών ελευθεριών, καθώς και να σέβεται τις σχέσεις καλής γειτονίας και το διεθνές δίκαιο.
Το Ευρωκοινοβούλιο εξέφρασε επίσης τη λύπη του για το γεγονός ότι η Τουρκία συνεχίζει να παραβιάζει τα κυριαρχικά δικαιώματα των κρατών-μελών της ΕΕ, όπως της Ελλάδας και της Κύπρου. Την ίδια στιγμή όμως επικρίνει και την περιορισμένη αντίδραση άλλων θεσμικών οργάνων της ΕΕ και πολλών κρατών-μελών σε αυτές τις εξελίξεις, προτρέποντάς τα να υιοθετήσουν μια πιο αυστηρή στάση για την υπεράσπιση των δημοκρατικών προτύπων και του κράτους δικαίου στην Τουρκία.
Η Τουρκία βαδίζει προς τον «πλήρη αυταρχισμό»
Ο Ισπανός εισηγητής, Σάντσο Νάτσεζ Αμόρ, ανέφερε ότι «η Τουρκία συνεχίζει να κινείται ραγδαία προς ένα πλήρως αυταρχικό μοντέλο, με τελευταίο παράδειγμα μια ευρύτερη διάβρωση του δημοκρατικού πλουραλισμού στο κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης και της νόμιμης ηγεσίας του».
Χαρακτηριστικό αρνητικό παράδειγμα αποτελεί ο υπουργός Δικαιοσύνης Ακίν Γκιουρλέκ, που διορίστηκε Γενικός Εισαγγελέας στη δίκη του πρώην δημάρχου της Πόλης Εκρέμ Ιμάμογλου. Σε ένα κατηγορητήριο 4.000 σελίδων επιβλήθηκαν στον Ιμάμογλου βαρύτατες ποινές – και με το πέρας της δίκης ο Γκιουρλέκ διορίστηκε υπουργός Δικαιοσύνης, με αποτέλεσμα κάποιοι να θεωρούν τον διορισμό του ως επιβράβευση για το πώς χειρίστηκε τη δίκη του μεγαλύτερου αντιπάλου του Τούρκου προέδρου, Ο Ιμάμογλου κατηγορήθηκε ως επικεφαλής εγκληματικής οργάνωσης και αντιμετωπίζει ποινή φυλάκισης 2.439 ετών.
Το Ευρωκοινοβούλιο ενέκρινε ψήφισμα που ζητά περιοριστικά μέτρα κατά του Τούρκου υπουργού Δικαιοσύνης για «παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των θεμελιωδών ελευθεριών». Το ψήφισμα καλεί τον Ύπατο Εκπρόσωπο της ΕΕ να εξετάσει το ενδεχόμενο κυρώσεων στο πλαίσιο του Παγκόσμιου Καθεστώτος Κυρώσεων για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα της ΕΕ. Τα προτεινόμενα μέτρα περιλαμβάνουν τη δέσμευση περιουσιακών στοιχείων εντός της ΕΕ. Τα μέλη του κοινοβουλίου χαρακτήρισαν τον Γκιουρλέκ ως «βασικό παράγοντα στον κατασταλτικό μηχανισμό του κράτους» και «πολιτικό παράγοντα που ακολουθεί πολιτική ατζέντα».
Ορισμένες από τις 55 τροπολογίες που προτάθηκαν στο τελικό σχέδιο της μη δεσμευτικής αυτής έκθεσης έγιναν δεκτές και υπήρξαν αναφορές στον νόμο περί «Γαλάζιας Πατρίδας» που αναμένεται να παρουσιαστεί στη Μεγάλη Εθνοσυνέλευση της Τουρκίας, καθώς και στην απόφαση απόλυτης ακυρότητας κατά του ΡΛΚ της αξιωματικής αντιπολίτευσης.
Έντονη αντίδραση από το τουρκικό ΥΠΕΞ
Έντονη ήταν η αντίδραση του τουρκικού Υπουργείου Εξωτερικών για την έκθεση του Ευρωκοινοβουλίου. Σε ανακοίνωσή του ανέφερε ότι το σχετικό κείμενο της έκθεσης «βασιζόταν σε αβάσιμους ισχυρισμούς και παραπληροφόρηση από κύκλους κατά της Τουρκίας».
Η δήλωση υποστήριξε ότι η έκθεση «ετοιμάστηκε στο πλαίσιο μιας σκόπιμης πολιτικής ατζέντας που αντικατοπτρίζει τα ιδεολογικά δόγματα ορισμένων ευρωβουλευτών» και ότι «σαφώς στοχεύει να επισκιάσει την τρέχουσα θετική ατζέντα», σε μια εποχή που η στρατηγική σημασία των σχέσεων Τουρκίας-ΕΕ αυξάνεται σταθερά. Η δήλωση ανέφερε επίσης πως «αυτή η προσέγγιση παρέχει έδαφος για τρομοκρατικές οργανώσεις και αντιτουρκικούς κύκλους και καταδεικνύει για άλλη μια φορά πόσο μακριά βρίσκεται το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο από το να παρουσιάσει ένα στρατηγικό όραμα για το μέλλον των σχέσεων Τουρκίας-ΕΕ».
Δεν είναι η πρώτη φορά που το Ευρωκοινοβούλιο καταδικάζει τη στάση της Τουρκίας σε θέματα ανθρώπινων δικαιωμάτων, ελευθερίας γνώμης, και ό,τι αναφέρεται στα λεγόμενα Κριτήρια της Κοπεγχάγης. Ωστόσο αυτή τη φορά έγινε επίσης παράλληλα αναφορά και στη σημασία της τουρκικής αμυντικής βιομηχανίας και της αμυντικής συνεργασίας μεταξύ ΕΕ και Τουρκίας.
Η Τουρκία είναι μια χώρα με μεγάλα ελλείματα δημοκρατίας, ωστόσο οι βαθιές ανακατατάξεις που έχει προκαλέσει ο πόλεμος στον Κόλπο και η αμφίβολη ενότητα των χωρών-μελών του ΝΑΤΟ, δίνουν μεγαλύτερη βαρύτητα στη σημασία της Τουρκίας ως χώρας που επενδύει σταθερά στην άμυνα και την αμυντική βιομηχανία, ώστε να γίνεται απαραίτητη για πολλές ευρωπαϊκές χώρες.
