Καβάλα: «Το νέο πρόσωπο του Τουρισμού»

Η Ελλάδα είναι διαφορετική. Διαφορετική από την εικόνα που επικρατεί συχνά στα λοιπά κράτη-μέλη της ΕΕ. Διαφορετική απ’ ότι τη βιώνουν η πλειοψηφία των τουριστών. Ο τομέας τουρισμού της Ελλάδος έχει μεγάλο δυναμικό για νέες προσεγγίσεις και έναν ακόμη πιο ποικιλόμορφο τουρισμό που μπορεί να συντελέσει σημαντικά στην οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη της χώρας.

Θεματική ημερίδα διεξήχθη στα πλαίσια του Ελληνογερμανικού Δικτύου Περιφερειών- Δήμων- Πολιτών.

Την 29. και 30. Μαΐου 2012 με πρωτοβουλία και κατόπιν πρόσκλησης των δημάρχων της Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας-Θράκης, συναντήθηκαν τοπικοί και περιφερειακοί αξιωματούχοι καθώς και ειδήμονες από την Γερμανία και Ελλάδα (συνολικά περίπου 260 συμμετέχοντες) στην πόλη της Καβάλας (Περ. Ανατολικής Μακεδονίας-Θράκης) για μια ουσιαστική και εκ βαθέων ανταλλαγή εμπειριών. Η θεματική ημερίδα διεξήχθη στα πλαίσια του Ελληνογερμανικού Δικτύου Περιφερειών- Δήμων- Πολιτών και εξυπηρετεί, όπως και τα προγραμματισμένα θεματικά συνέδρια που θα ακολουθήσουν (βλ. www.grde.eu), την προετοιμασία της Έλληνο-Γερμανικής Συνέλευσης (DGV III), 15./16. Nοεμβρίου 2012 στη Θεσσαλονίκη.

Περίληψη:

Οι Έλληνες και Γερμανοί συμμετέχοντες συζήτησαν σε εννέα στρόγγυλες τράπεζες, υπό την καθοδήγηση ειδικών του τουρισμού, νέες προσεγγίσεις και παραδείγματα βέλτιστων πρακτικών. Στο επίκεντρο των συζητήσεων βρίσκονταν πάντοτε οι νέες μορφές της συνεργασίας και του τουρισμού. Το έναυσμα δόθηκε με γενικευμένες εισηγήσεις για τον στρατηγικό σχεδιασμό, το μάρκετινγκ και τη δημιουργία της δημόσιας εικόνας, ιδιαίτερα την αποτελεσματική εκμετάλλευση των νέων μέσων για την εμπορευματοποίηση ακόμη και μικρότερων τουριστικών προϊόντων. Για την τουριστική ποικιλομορφία της Ελλάδος στους τομείς του αγροτουρισμού, του οινοτουρισμού και του γαστρονομικού τουρισμού, για αειφόρες τουριστικές προσεγγίσεις στις ορεινές περιοχές και στα Εθνικά Πάρκα, τις παραλίμνιες περιοχές και των υγροτόπων, καθώς και τον περιηγητικό και χειμερινό τουρισμό, οι έμπειροι ειδικοί πρόσφεραν εμπεριστατωμένες προτάσεις και έδωσαν σημαντικά ερεθίσματα. Χάρη στη συμμετοχή πολλών αξιωματούχων δημοτικών και περιφερειακών αρχών μπόρεσε να συζητηθεί διεξοδικά και ο τομέας της τοπικής αυτοδιοίκησης και του τουρισμού. Ενώ οι ακαδημαϊκοί εκπρόσωποι θα συντελέσουν σημαντικά στην κατάρτιση και επιστημονική υποστήριξη του τουριστικού τομέα.

Μια επιθυμία που εκφράστηκε επανειλημμένα και από τις δύο πλευρές είναι η δυναμική συνεργασία εντός των περιφερειών, χωρίς την οποία δύσκολα θα μπορέσει να επιτευχθεί μια αποτελεσματική εμπορική διάθεση των Ελληνικών δυναμικών.

Τα ακόλουθα σημεία προσέγγισης θεωρούνται σημαντικά για την περαιτέρω ανάπτυξη του τουρισμού στην Ελλάδα:

– Ανάπτυξη ανθρώπινων πόρων σε τοπικό επίπεδο και επίπεδο προορισμού με τη βοήθεια:
o Αδελφοποιημένων πόλεων και συνεργασία μεταξύ φορέων τοπικής αυτοδιοίκησης Ελλάδος και Γερμανίας
o Προώθηση ειδικευμένων εργαζομένων και επαγγελματική κατάρτιση παράλληλα με τη δημιουργία ενός διπολικού προγράμματος σπουδών και εκπαίδευσης, βελτίωση της συνεργασίας των θεσμών του τουρισμού (ιδιωτικός τομέας με διευρυμένο τομέα  τουρισμού και προμηθευτικές επιχειρήσεις, τοπική αυτοδιοίκηση, ΑΕΙ)

– Θεμελίωση μιας στρατηγικής μάρκετινγκ για την Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας – Θράκης, ανάπτυξη νέων ομάδων στόχου (LOHAS (υγιεινοί τρόποι ζωής), άτομα με αναπηρία, αναπτυσσόμενες αγορές της Ανατολικής Ευρώπης και Ασίας)
– Διαφοροποίηση και εξειδίκευση προϊόντων με στόχευση σε κενά της αγοράς

Μια πολύτιμη προσέγγιση για μια ουσιαστική συνεργασία αποτελεί η αδελφοποίηση των Περιφερειών σε θέματα τουρισμού μεταξύ του Ομοσπονδιακού Κρατιδίου της Βάδην Βυρτεμβέργης και της Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας-Θράκης η οποία δημιουργήθηκε στην Καβάλα, κατόπιν πρόσκλησης του Προέδρου των Δήμων και Κοινοτήτων της Βάδην Βυρτεμβέργης, Roger Kehle. Με στόχο την ανάπτυξη των μεσοπρόθεσμων και μακροπρόθεσμων στρατηγικών για τον τουρισμό στην Ελλάδα θα προσκληθούν δήμαρχοι και εκπρόσωποι της Περιφέρειας, ιδίως από την Ανατολική Μακεδονία-Θράκη, να επισκεφτούν την Βάδην Βυρτεμβέργη προκειμένου να γνωρίσουν τον τρόπο λειτουργίας των φορέων διαχείρισης τουριστικών περιοχών και λουτροπόλεων. Με αφορμή αυτές τις ανταλλαγές θα ήταν σημαντικό να ληφθούν περαιτέρω συγκεκριμένα μέτρα κι εδώ στην Ελλάδα.

Σε ειδικότερα θέματα ανάπτυξης του τουρισμού σε επίπεδο τοπικής αυτοδιοίκησης, το Ίδρυμα Χανς Σάιντελ (HSS) προσφέρει τη συμμετοχή ειδικών και παρέχει συμβουλές και δυνατότητες εκπαίδευσης. Παρακαλεί δε την Περιφέρεια να καθορίσει συγκεκριμένους τομείς στους οποίους η συμβολή ειδικών είναι επιθυμητή και υπόσχεται την αμέριστη υποστήριξη του στους εν λόγω τομείς.

Συζητήθηκαν οι ακόλουθες συγκεκριμένες ιδέες:

– Συνεργασίες μεταξύ Ελληνικών και Γερμανικών θεσμών εκπαίδευσης για την ανταλλαγή Βέλτιστων Πρακτικών

– Προοπτικές για φοιτητές προκειμένου να συμπληρώσουν στην χώρα εταίρο τις ακαδημαϊκές τους γνώσεις με πρακτική κατάρτιση σε επιχειρήσεις στα πλαίσια άσκησης.

– Δίκτυα μεταξύ ακαδημαϊκών θεσμών και της τουριστικής οικονομίας

– Συνεργασία μεταξύ των σχετικών οργανώσεων των δύο χωρών

– Ανταλλαγή πρακτικών γνώσεων μεταξύ Ελλάδος και Γερμανίας

– Αύξηση της συνεργασίας μεταξύ του διοικητικού προσωπικού και των δημάρχων

– Παροχή συμβουλών από ειδικούς του τουρισμού  για την τουριστική ανάπτυξη γενικότερα και τις νέες μορφές τουρισμού

– Φόρουμ επιχειρηματιών για οικονομική συνεργασία και κοινές επενδύσεις

– Ανάπτυξη νέων αδελφοποιήσεων των πόλεων
– Πιλοτικά εγχειρήματα, όπως φιλοξενία σε γερμανόφωνες οικογένειες Ελλήνων (“Τουρισμός κατανόησης“)

– Διάνοιξη περιηγητικών μονοπατιών, όπως π.χ. στα πλαίσια των Ευρωπαϊκών Περιηγητικών Μονοπατιών, διάθεση έντυπων ή ηλεκτρονικών (GPS-) οδηγών, ενδεχ. και με κατάλογο δυνατοτήτων διαμονής σε γερμανόφωνες οικογένειες κατά μήκος της περιηγητικής διαδρομής

– Υπόδειξη για προθυμία εκδοτικών οίκων, όπως Rother Bergverlag ή του εκδοτικού οίκου Größenwahnverlag, για δημοσίευση νέων περιηγητικών οδηγών, εφόσον ενδιαφερθούν οι κατάλληλοι συγγραφείς.

– Η παροχή συμβουλών σχετικά με τον χειμερινό-αθλητικό τουρισμό από τον δήμαρχο Wirbser (Feldberg) θα ενταθεί με την επίσκεψη αποστολής από το Γκάρμις-Πάρτενκιρσχεν με επικεφαλή τον δήμαρχο κο Thomas Schmid τη 2η εβδομάδα του Οκτωβρίου. Η προσφορά αυτή έγινε αποδεκτή με χαρά.

Για την περαιτέρω αξιοποίηση των δυναμικών της περιοχής φάνηκε η γαστρονομία και ο οινοτουρισμός να μπορούν να παίξουν έναν σημαντικό ρόλο. Ο οινοτουρισμός δεν περιορίζεται μόνο στην επίσκεψη οινοποιείων αλλά αποτελεί ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο γνωριμίας με την εκάστοτε περιοχή. Ο στόχος είναι η προώθηση της ανάπτυξης των περιφερειών που δεν αποτελούν απαραιτήτως προορισμούς του μαζικού τουρισμού. Η Ελλάδα διαθέτει μια σειρά από θετικά χαρακτηριστικά (ιστορικοί τόποι κλπ.), που πρέπει να αναπτυχθούν. Για την υλοποίηση απαιτούνται τόσο ποιοτικά προϊόντα και υπηρεσίες όσο και η διεύρυνση της επικοινωνίας και του μάρκετινγκ. Η νέα ιδρυθείσα επιτροπή τουρισμού της DGV θα μπορέσει να είναι ο αρωγός στην κατεύθυνση αυτή. Ένα πρώτο βήμα θα μπορούσε να είναι η ανταλλαγή μεταξύ π.χ. του Δρόμου του Κρασιού της Σαξονίας και του αντίστοιχου της Βόρειας Ελλάδος. Η βουλευτής του Ομοσπονδιακού Κοινοβουλίου, κα Μέχτχιλτ Χάιλ (Mechthild Heil) διαβεβαίωσε ότι θα παρέχει την ενεργή της υποστήριξη στον τομέα αυτό. Ο κος Μίχαελ Τόμας (Michael Thomas) του οινοποιείου Schloss Wackerbarth στη Σαξονία, τόνισε πέρα από το δυναμικό που διαθέτει ο οινοτουρισμός, και την ανάγκη μετεκπαίδευσης εργατικού δυναμικού στον ξενοδοχειακό τομέα και τη γαστρονομία, με σκοπό την αποτελεσματική προβολή των εγχώριων κρασιών και μακριά από τις περιοχές οινολογικής εκμετάλλευσης. Παράδειγμα Βέλτιστης Πρακτικής θα μπορούσε να είναι η ακαδημία οίνου του οινοποιείου Schloss Wackerbarth της Σαξονίας.

Ο κος Κreiter, ειδικός για τουρισμό προσβάσιμο σε ομάδες ατόμων με κινητικούς περιορισμούς, από την Στουτγάρδη, έκανε αναφορά στα άτομα με περιορισμένη κινητικότητα. Σ’αυτή την ομάδα ατόμων ανήκουν και τα ηλικιωμένα, των οποίων ο πληθυσμός όλο ένα και αυξάνεται και καταλαμβάνει ένα σημαντικό μερίδιο της αγοράς (περίπου 30%). Ο ίδιος επισκέφτηκε μαζί με τον Αντιδήμαρχο της Κομοτηνής, κο Άλεξ Ταξιλδάρη, την πόλη του όπου μπόρεσε να διαπιστώσει ότι ορισμένα σημαντικά σημεία είναι προσβάσιμα για αυτή την ομάδα πολιτών. Το σύνολο των δημόσιων κτηρίων διαθέτει ράμπες και ορισμένα πεζοδρόμια στο κέντρο της πόλης έχουν κατασκευαστεί σε χαμηλότερο επίπεδο για ευκολότερη πρόσβαση. Ωστόσο, απαιτείται ακόμη μεγαλύτερη ευαισθητοποίηση των πολιτών. Σχετικές συζητήσεις έχουν ήδη γίνει και με τον δήμαρχο της Κομοτηνής, κο Γιώργο Πετρίδη. Ένα νέο ξενοδοχείο διαθέτει προσβάσιμα δωμάτια, ενώ η παραλία νότια της Κομοτηνής είναι κατάλληλα τροποποιημένη σε πολλά σημεία με πρόσβαση για αναπηρικά αμαξίδια, συμπεριλαμβανομένων των χώρων υγιεινής, καθώς διαθέτει και χώρο στάθμευσης για άτομα με αναπηρία. Πρόκειται για ένα κατάλληλο πρώτο βήμα προσέλκυσης ατόμων με αναπηρία στην εν λόγω περιοχή.

Ο κος Kreiter συζήτησε με τον κο Ταξιλδάρη επίσης τη δυνατότητα διοργάνωσης σεμιναρίων και εκπαιδευτικών εκδηλώσεων με θέμα τον προσβάσιμο τουρισμό για άτομα με κινητικούς περιορισμούς. Σχεδιάζεται μια μακρόχρονη συνεργασία.

Ο κος Walter Krombach, ο οποίος είναι συντονιστής ενός πρότζεκτ σε συνεργασία με την BMW, για λογαριασμό του Γερμανικού Οργανισμού Τουρισμού (DRV), με θέμα «Προοπτικές τουρισμού στις αγροτικές περιοχές», παρουσίασε εν συντομία βασικά περιεχόμενα και πρότεινε να αναλάβει ένα παρόμοιο έργο υπό τη μορφή μιας πρακτικής δοκιμασίας, προσαρμοσμένο στην Βόρεια Ελλάδα. Αυτό θα μπορούσε να λειτουργήσει και σε άλλες περιοχές, οι οποίες θεωρούν ότι διαθέτουν μελλοντικές προοπτικές στον τουρισμό προς τη δημιουργία θέσεων εργασίας, αλλά προς το παρόν δεν επωφελούνται ή επωφελούνται κατά το ελάχιστο. Ένα τέτοιο έργο θα μπορούσε, ανεξάρτητα από τις δημοτικές ή περιφερικές αντιλήψεις ή πιέσεις, εποπτευόμενο από μια ειδική εταιρεία συμβούλων με εξειδίκευση στο μάρκετινγκ προορισμού, να συλλέξει και να καταγράψει συστηματικά το δυναμικό της περιοχής με αποκλειστικά τουριστικά κριτήρια και να καθορίσει παραδείγματα βέλτιστων πρακτικών. Αυτές συμπληρώνονται από άλλα στοιχεία που φαινομενικά είναι άσχετα προς τον τουρισμό, ωστόσο περιέχουν αξιοποιήσιμες πληροφορίες, και συντάσσουν έναν κατάλογο δυνατοτήτων, βάσει του οποίου ο κάθε δήμος, η κάθε περιοχή και ο κάθε φορέας μπορεί να καθορίσει τα δικά του δυναμικά. Στα πλαίσια αυτού του έργου, που στην Γερμανία βρίσκεται στο ήμισυ διεκπεραίωσής του και πρόκειται να ολοκληρωθεί τον Ιανουάριο 2013, διακρίνεται από τώρα ότι ακόμη και στην Γερμανία υπάρχουν για τον τουρισμό σε αγροτικές περιοχές κι άλλες πολύπλευρές ευκαιρίες βελτιστοποίησης και ανάπτυξης, που μετά από μια ορθή εκμετάλλευση προσφέρουν ανέλπιστες ευκαιρίες και απαιτούν από τους υπεύθυνους να υπερβάλλουν εαυτό στο δρόμο προς την αξιοποίησή τους. Ο κος Walter Krombach συνέστησε για επαγγελματική- θεωρητική θεμελίωση την συνεργασία με ένα ΑΕΙ της Γερμανίας (κατά προτίμηση με ΑΤΕΙ) που να διαθέτει ειδικές γνώσεις στην πρακτική διαχείριση τόπων προορισμού και ως εκ τούτο, καταρτίζει και ειδικούς επιστήμονες τουρισμού για πρακτική απασχόληση. Τα Πανεπιστήμια επικεντρώνονται ως γνωστό, περισσότερο σε θεωρητικές-επιστημονικές κατευθύνσεις σπουδών και οι απόφοιτοι τους κατά κανόνα δεν είναι εξοικειωμένοι με την άμεση πρακτική εφαρμογή. Πρότεινε συγκεκριμένα το ΑΤΕΙ Kempten (Allgäu) που διατηρεί επί σειρά ετών παρόμοιες συνεργασίες με ΑΤΕΙ από όλο τον κόσμο.

Προς εξασφάλιση των αποτελεσμάτων αυτής της θεματικής ημερίδας και προκειμένου να υποστηριχθεί η Έλληνο-Γερμανική Συνέλευση σε θέματα τουρισμού, δημιουργήθηκε μια επιτροπή για την συνεργασία στο τομέα του τουρισμού.

Ιδρυτικά μέλη της  επιτροπής της DGV:
– Aναστάσιος Οσσιπίδης, ταξιδιωτικό πρακτορείο Pegasus Reisen GmbH  (θεματικά ταξίδια, μεταξύ άλλων θρησκευτικός τουρισμός)
– Σταύρος Τσουρουκίδης, εφημερίδα Lebensmittelzeitung (αγροτουρισμός)
– Γιώτα Πολυχρονίδου, συγγραφέας και τηλεοπτική μαγείρισσα (γαστρονομικός τουρισμός)
– Ortwin Widmann, συγγραφέας και οδηγός περιηγήσεων (περιηγητικός τουρισμός)
– Καθ. Mουσιόπουλος Νικόλας, Αντιπρόεδρος τους Διεθνούς Ελληνικού Πανεπιστημίου (για την επιστημονική συνεργασία σε θέματα τουρισμού)
– Eιρήνη Γεωργοσοπούλου, Αντιδήμαρχος Καστοριάς (τουρισμός σε παραλίμνιες περιοχές)
– Πέτρος Καζινέρης, σύμβουλος του δημάρχου Λαγκαδά (αγροτουρισμός, ιαματικά λουτρά)
– Άλεξ Ταξιλδάρης, πρωταθλητής κολύμβησης και μέλος της Ολυμπιακής Παραολυμπιακής ομάδας του Λονδίνου και Johann Norbert Kreiter,     (τουρισμός για άτομα με κινητικούς περιορισμούς, αθλητικός τουρισμός)
– Gabriela Scheiner, (τουρισμός σε παραλίμνιες περιοχές)
– Nίκος Τσίνας, Holidays-and-more.de
– Klaus Bötig, ταξιδιωτικός συγγραφέας
– Eλένη Σωτηρίου, σύμβουλος του δημάρχου Θεσσαλονίκης
– Σπύρος Πέγκας, αντιδήμαρχος Θεσσαλονίκης

Ευχαριστίες:

Οι ευχαριστίες ανήκουν σ’ όλους τους εταίρους που διοργάνωσαν αυτό το συνέδριο και συμβάλλουν με την προσπάθειά τους στη δημιουργία ενός νέου προσώπου του τουρισμού στην Ελλάδα.

Σ’ αυτούς συγκαταλέγονται από τη μια η Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας-Θράκης, η Περιφερειακή Ένωση Δήμων και ο δήμος Καβάλας, που αποτέλεσε τον ιδανικό τόπο διεξαγωγής αυτής της συνάντησης. Από την άλλη ευχαριστούμε το γραφείο της Έλληνο-Γερμανικής Συνέλευσης στη Θεσσαλονίκη και τους συνεργάτες του Γενικού Προξενείου της ΟΔ της Γερμανίας στη Θεσσαλονίκη για την προετοιμασία και τον συντονισμό του συνεδρίου.
Ιδιαίτερες ευχαριστίες ανήκουν στον Κοινοβουλευτικό Υφυπουργό και Εντεταλμένο της Ομοσπονδιακής Καγκελαρίου για την Έλληνο-Γερμανική Συνέλευση, κο Χανς-Γιοάχιμ Φούχτελ, ο οποίος κινητοποίησε πολιτικούς της τοπικής αυτοδιοίκησης και ειδήμονες εισηγητές, απεύθυνε χαιρετισμό στο συνέδριο κα παρουσίασε την πρόοδο που έχει σημειωθεί στις Ελληνογερμανικές συνεργασίες στα πλαίσια της ανταλλαγής τεχνογνωσίας.
Για την άψογη διοργάνωση πριν αλλά και κατά τη διάρκεια της ημερίδας φρόντισε η αεροπορική εταιρεία Aegean Airlines, η επιχείρηση ενοικίασης αυτοκινήτων «Holidays and more» καθώς και οι χορηγοί των εδεσμάτων ΝΙΚΟΣ ΛΑΖΑΡΙΔΗΣ, WINE ART ESTATE (Δράμα), ΚΤΗΜΑ ΒΙΒΛΙΑ ΧΩΡΑ (Καβάλα), ΚΤΗΜΑ ΚΙΚΟΝΕΣ (Κομοτηνή), Κρασιά Σγουρίδη (Ξάνθη), Μπίρα Βεργίνα.