Κληρονομικά ζητήματα

Χαράλαμπος Χάχαλης  -Δικηγόρος LL.M. 

                                                                                                                                                                             hachalis@gmail.com

Ένα από τα βασικά νομικά ζητήματα που απασχολούν χιλιάδες Έλληνες κατοίκους του εξωτερικού είναι τα κληρονομικά. Όπως παρατηρείται το τελευταίο διάστημα, πολλές είναι οι περιπτώσεις πολιτών που εγκαταλείπουν τις κληρονομιές τους για να μην επωμιστούν τις επιβαρύνσεις στην περίπτωση που τις αποδεχτούν. Πολλοί είναι πλέον οι πολίτες που δεν έχουν τα χρήματα για να πληρώσουν τους απαιτούμενους φόρους.Χρήσιμες είναι ορισμένες πληροφορίες για τον επιβαλλόμενο φόρο κληρονομιάς.

Πρέπει καταρχάς να επισημανθεί ότι κάθε κληρονομιά, δωρεά και γονική παροχή υπόκειται σε  φόρο. Υπόχρεος σε φόρο είναι ο κληρονόμος, ο δωρεοδόχος και τα τέκνα αντίστοιχα.

Σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία η κληρονομική περιουσία η αξία της οποίας δεν ξεπερνά τα 150.000 ΕΥΡΩ και αφορά συγγενείς Α’ βαθμού είναι αφορολόγητη. Πάνω από το ποσό αυτό η αξία της κληρονομιάς φορολογείται κλιμακωτά με συντελεστές από 1% έως και 10%. Για συγγενείς Β’ και Γ’ βαθμού οι φορολογικοί συντελεστές φτάνουν κλιμακωτά έως και 30%.

Ειδικά για την φορολόγηση της ακίνητης περιουσίας, λαμβάνεται υπόψη η λεγόμενη «αντικειμενική αξία» των ακινήτων. Η αντικειμενική αξία θεωρείται ότι ισοδυναμεί με την αξία που προκύπτει με βάση ορισμένα αντικειμενικά αξιολογικά στοιχεία, όπως λ.χ. η όπου βρίσκεται το ακίνητο, το εμβαδόν του, η παλαιότητά του κ.α.

Σε φόρο κληρονομιάς υπόκεινται εκτός από την ακίνητη περιουσία και οι καταθέσεις μετρητών χρημάτων στην τράπεζα. Υπάρχει, ωστόσο, στην περίπτωση αυτή η δυνατότητα να γλυτώσει ο κληρονόμος μεγάλο ποσό σε φόρους με μια απλή κίνηση. Ο κληρονομούμενος αρκεί να μετατρέψει τον ατομικό του τραπεζικό λογαριασμό σε κοινό λογαριασμό, δηλαδή να ορίσει συνδικαιούχο. Έτσι, κατά τον θάνατο του κληρονομούμενου τα χρήματα περιέρχονται στον επιζήσαντα συνδικαιούχο του τραπεζικού λογαριασμού και δεν λογίζονται ως κληρονομιά ώστε να χρειάζεται να καταβάλει φόρο κληρονομιάς.