Στη «σκιά» της κρίσης στη Θέουτα οι υπουργοί Εσωτερικών της Ευρωπαϊκής Ένωσης αναζητούν σήμερα στο Λουξεμβούργο πρόσθετα «εργαλεία» για την αντιμετώπιση αιφνίδιων μαζικών μεταναστευτικών ροών.
Στο τραπέζι βρίσκεται και η ελληνική πρόταση για δυνατότητα προσωρινής αναστολής της διαδικασίας ασύλου σε έκτακτες περιπτώσεις ή όταν οι μεταναστευτικές ροές χρησιμοποιούνται ως μέσο υβριδικής «πίεσης».
«Σε έκτακτες συνθήκες, όπως αυτές που έζησε η Ελλάδα στον Έβρο και η Ισπανία στη Θέουτα, δεν αρκούν αυτά τα μέσα. Χρειάζονται έκτακτα μέσα», τόνισε ο υπουργός Μετανάστευσης Θάνος Πλεύρης αναφερόμενος στο Σύμφωνο Μετανάστευσης, ενώ ζήτησε αυξημένη επιτήρηση των συνόρων και «αναστολή ασύλου».
Η Θέουτα επαναφέρει την αυστηροποίηση στο τραπέζι
Η συζήτηση γίνεται πάντως μόλις λίγους μήνες μετά την εφαρμογή του νέου Συμφώνου Μετανάστευσης και ενώ οι παράτυπες διελεύσεις των ευρωπαϊκών συνόρων έχουν μειωθεί αισθητά.
Η Θέουτα ωστόσο έφερε ξανά το μεταναστευτικό στην κορυφή της πολιτικής ατζέντας και επιτάχυνε τα αιτήματα για αυστηρότερα «εργαλεία» σε καταστάσεις κρίσης και ενώ το 2027 ακολουθεί ένας κρίσιμος εκλογικός κύκλος σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες, μεταξύ των οποίων Γαλλία, Ιταλία, Ισπανία και Πολωνία, με κυβερνήσεις και παραδοσιακά κόμματα να δέχονται ισχυρές «πιέσεις» στο μεταναστευτικό από κόμματα της ριζοσπαστικής δεξιάς. Η κρίση στη Θέουτα έχει ήδη άλλωστε τροφοδοτήσει έντονες εσωτερικές πολιτικές αντιπαραθέσεις, ιδιαίτερα στην Ισπανία και την Ιταλία.
Νέα σχέδια υπό εξέταση
Η Κομισιόν επεξεργάζεται ήδη το νέο Ευρωπαϊκό Πλαίσιο Αντιμετώπισης Εκτάκτων Αναγκών (European Emergency Response Framework), που ανακοίνωσε η πρόεδρος της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν για περιπτώσεις στις οποίες μαζικές μετακινήσεις προς τα εξωτερικά σύνορα οργανώνονται ή «εργαλειοποιούνται».
Από την πλευρά του, ο Γερμανός υπουργός Εσωτερικών Αλεξάντερ Ντόμπριντ ζήτησε σήμερα σαφή διάκριση μεταξύ ανθρωπιστικών κρίσεων και περιπτώσεων στις οποίες η μετανάστευση χρησιμοποιείται «ως όπλο». Στη δεύτερη περίπτωση τάχθηκε υπέρ ταχείας διαδικασίας «εκτός των κανόνων ασύλου», αποφεύγοντας να υιοθετήσει ωστόσο τον όρο «αναστολή ασύλου».
Η Σουηδία εμφανίζεται ανοιχτή σε νέα νομοθεσία, ενώ η ιρλανδική Προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ κρατά, όπως άλλωστε είθισται, πιο επιφυλακτική στάση, επιμένοντας ότι προτεραιότητα πρέπει να παραμείνει η εφαρμογή του Συμφώνου.
Η Κομισιόν δεν έχει πάρει θέση επί του συγκεκριμένου ελληνικού αιτήματος.
Ο επίτροπος Μάγκνους Μπρούνερ επιμένει ότι το νέο Σύμφωνο Μετανάστευσης παραμένει η βάση της ευρωπαϊκής πολιτικής, αναγνωρίζει όμως ότι μετά τη Θέουτα χρειάζεται ταχύτερη και πιο ευέλικτη αντίδραση σε έκτακτες κρίσεις.
Σήμερα αναμένεται επίσης η υιοθέτηση του νέου Κανονισμού Επιστροφών, που ανοίγει τον δρόμο και για τη δημιουργία «κέντρων επιστροφών» σε τρίτες χώρες.
Ελλάδα, Γερμανία, Δανία, Αυστρία και Ολλανδία προωθούν το συγκεκριμένο μοντέλο, ενώ σύμφωνα με τον Γερμανό υπουργό Εσωτερικών βρίσκονται ήδη σε προετοιμασία διαπραγματεύσεις με τρίτες χώρες.
