Η ιστορία ακολουθεί μια νέα Ελληνίδα που ζει στη Γερμανία και επιστρέφει στη Θεσσαλονίκη μετά τον θάνατο της μητέρας της. Εκεί έρχεται αντιμέτωπη με ανοιχτούς οικογενειακούς λογαριασμούς και ερωτήματα γύρω από τη δική της ταυτότητα. Για τον 34χρονο σκηνοθέτη, η ιστορία έχει έντονα προσωπικά στοιχεία. Γεννημένος και μεγαλωμένος στη Γερμανία με ελληνική ρίζα, νιώθει ότι κουβαλά δύο πατρίδες και δύο διαφορετικούς τρόπους θέασης του κόσμου. «Έχω το προνόμιο να γνωρίζω και τις δύο πλευρές, και τις δύο νοοτροπίες», λέει.
Η Θεσσαλονίκη ως ιδανικο πλατώ
Η επιλογή της Θεσσαλονίκης ως βασικού σκηνικού δεν ήταν τυχαία. Ο Παπαδόπουλος, που βρέθηκε στην πόλη μέσω του προγράμματος Erasmus κατά τη διάρκεια των σπουδών του στην Αγγλική Φιλολογία και τις Επιστήμες Κινηματογράφου στο Μπόχουμ, θεωρεί ότι παραμένει κινηματογραφικά υποτιμημένη σε σύγκριση με την Αθήνα. «Έχει ιστορία, ατμόσφαιρα, θάλασσα, ανθρώπους και στυλ. Επίσης, έχει ιδιαίτερα αξιόλογο δυναμικό ηθοποιών», σημειώνει. Η σχέση του με την πόλη αποδείχθηκε καθοριστική και για την πορεία της ταινίας. Όπως λέει, προτίμησε να κάνει εδώ την παγκόσμια πρεμιέρα της, ακόμη κι αν αυτό περιόριζε τις πιθανότητες συμμετοχής σε μεγαλύτερα διεθνή φεστιβάλ. «Αυτή η ταινία ανήκει στη Θεσσαλονίκη. Ήθελα η πρώτη της προβολή να γίνει εδώ».
Δύο γενιές, κοινές πληγές
Στον πυρήνα της ιστορίας βρίσκεται η σχέση μιας μητέρας και μιας κόρης που μοιάζουν περισσότερο απ' όσο πιστεύουν. Η μητέρα, που ενσαρκώνει η Στεφανία Γουλιώτη, κουβαλά τις απογοητεύσεις ενός αποτυχημένου γάμου και μιας ζωής που δεν εξελίχθηκε όπως ονειρευόταν. Η κόρη, παρότι αναζήτησε ένα καλύτερο μέλλον στη Γερμανία, έρχεται αντιμέτωπη με τη δική της αποξένωση και τις δικές της διαψεύσεις. «Δεν διαφέρουν τόσο πολύ όσο νομίζουμε», παρατηρεί ο σκηνοθέτης. «Απλώς ανήκουν σε διαφορετικές εποχές και έχουν διαφορετικά βιώματα». Για τον Παπαδόπουλο, τα οικογενειακά τραύματα, οι ανεκπλήρωτες προσδοκίες και τα ερωτήματα γύρω από την ταυτότητα διαπερνούν τις γενιές, ακόμη κι όταν οι συνθήκες ζωής αλλάζουν.
Στην ίδια λογική εντάσσεται και η μουσική που διατρέχει την ταινία. Ο Παπαδόπουλος συνδέει τη ντίσκο κουλτούρα της δεκαετίας του 1980 με τη σύγχρονη τέκνο σκηνή, αναζητώντας κοινές εμπειρίες πίσω από διαφορετικές εποχές. Το ενδιαφέρον του, όπως λέει, δεν περιορίζεται στη μουσική αλλά στους ανθρώπους και στις κοινότητες που διαμορφώνονται γύρω από αυτήν. Για τον ίδιο, η τέκνο σκηνή αποτελεί έναν χώρο αναζήτησης ταυτότητας, έκφρασης και συλλογικότητας. «Υπάρχει μια αλήθεια μέσα σε αυτή την κοινότητα. Έχει τις αντιφάσεις και τις σκοτεινές πλευρές της, αλλά ταυτόχρονα έχει χαρά, ανοιχτότητα και αλληλεγγύη».
Η νέα ελληνική μετανάστευση
Παρότι η ταινία περιστρέφεται γύρω από μια επιστροφή στην Ελλάδα, αποφεύγει τον ρομαντισμό του νόστου. Για την πρωταγωνίστρια, η επιστροφή δεν σημαίνει επιστροφή στο σπίτι αλλά μια προσπάθεια κατανόησης του παρελθόντος και συμφιλίωσης με όσα έμειναν άλυτα. «Δεν επιστρέφει απλώς στο σπίτι της. Προσπαθεί να ολοκληρώσει το παζλ της οικογενειακής της ιστορίας και της δικής της ταυτότητας», εξηγεί ο δημιουργός. Η κηδεία της μητέρας, οι εντάσεις με τον αδελφό της και η τελευταία επικοινωνία με τον πατέρα της συνθέτουν μια διαδρομή αυτογνωσίας, χωρίς εύκολες απαντήσεις και οριστικές λύσεις.
Η ταινία συνομιλεί άμεσα με το κύμα μετανάστευσης που ακολούθησε την οικονομική κρίση στην Ελλάδα. Κατά τη γνώμη του Παπαδόπουλου, πολλοί Έλληνες που εγκαταστάθηκαν στη Γερμανία βελτίωσαν τις επαγγελματικές και οικονομικές προοπτικές τους, χωρίς όμως να καταφέρουν να αισθανθούν πλήρως ότι ανήκουν εκεί.
«Δεν έχω ακούσει κανέναν να είναι εντελώς ευχαριστημένος», λέει. Παράλληλα αμφισβητεί την εικόνα μιας εύκολης ζωής στο εξωτερικό. «Πολλοί εξακολουθούν να πιστεύουν ότι η Γερμανία προσφέρει εύκολα δουλειές και χρήματα. Αυτό δεν ισχύει. Σήμερα τα πράγματα είναι πολύ πιο δύσκολα απ' όσο φαντάζονται αρκετοί στην Ελλάδα».
Ένα προσωπικό κινηματογραφικό ταξίδι
Η παραγωγή της ταινίας υπήρξε απαιτητική. Η βασική χρηματοδότηση προήλθε από τη Βόρεια Ρηνανία-Βεστφαλία, ενώ ο ίδιος ο σκηνοθέτης επένδυσε σημαντικό μέρος των προσωπικών του αποταμιεύσεων. Παράλληλα εργάζεται ως καθηγητής αγγλικών σε επαγγελματική σχολή στη Γερμανία. Οι δύο προβολές της ταινίας στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης πραγματοποιήθηκαν σε κατάμεστες αίθουσες και ακολούθησαν ενδιαφέρουσες συζητήσεις με το κοινό.
Το επόμενο σχέδιό του παραμένει συνδεδεμένο με τον άξονα Ελλάδας-Γερμανίας. Παράλληλα με τη διεθνή πορεία του «Ήλιου που ξέχασες» και την αναζήτηση ελληνικής διανομής, εργάζεται ήδη πάνω σε ένα νέο σενάριο μεγάλου μήκους για τους Έλληνες Gastarbeiter που εγκαταστάθηκαν στα εργοστάσια της κοιλάδας του Ρουρ.
«Είναι ένα θέμα που συνδέεται άμεσα με τη δική μου ιστορία και με τη μακρά σχέση Ελλάδας και Γερμανίας», λέει. «Και μέχρι σήμερα αυτή η σχέση εξακολουθεί να αποτελεί τον κεντρικό άξονα του κινηματογραφικού μου έργου».
Ίσως γι' αυτό το «Ο ήλιος που ξέχασες» δεν είναι απλώς μια ιστορία επιστροφής. Είναι η ιστορία μιας γενιάς Ελλήνων που έφυγε αναζητώντας ένα καλύτερο μέλλον και συνεχίζει να αναζητά τη θέση της ανάμεσα σε δύο κόσμους.
