Με την εντολή σχηματισμού κυβέρνησης που αναλαμβάνει από τον Πρόεδρο της χώρας Ισαάκ Χέρτσογκ, ο επικεφαλής της αντιπολίτευσης και τέως αρχηγός του IDF, Γκάντι Άιζενκοτ, καλείται να επιτύχει τις ευρύτερα δυνατές πολιτικές συναινέσεις μέσα σε 28 ημέρες. Η ισχύουσα νομοθεσία προβλέπει την δυνατότητα παράτασης της εντολής για άλλες 14 ημέρες.
Αναζητούνται ευρείες συναινέσεις
Στόχος του Άιζενκοτ είναι η σύσταση κυβέρνηση ευρείας σύνθεσης με κορμό τα εβραϊκά κόμματα της αντιπολίτευσης, αφήνοντας ανοικτό το ενδεχόμενο κυβέρνησης μειοψηφίας, που θα στηρίζεται από τα δύο κόμματα της αραβικής μειονότητας.
Σε χθεσινό του βιντεοσκοπημένο μήνυμα, που δημοσιοποιήθηκε προτού ανακοινωθεί ότι η εντολή σχηματισμού κυβέρνησης θα ανατεθεί στον Άιζενκοτ, ο Βενιαμίν Νετανιάχου τόνισε ότι στόχος του είναι η σύσταση κυβέρνησης ευρέων συναινέσεων. Ο Νετανιάχου πρότεινε επικεφαλής να είναι το Λικούντ, με τη συμμετοχή όλων των σιωνιστικών κομμάτων, τόσο της συμπολίτευσης, όσο και της αντιπολίτευσης, προκειμένου τα κόμματα της αραβικής μειονότητας να μην συμμετάσχουν στην κυβέρνηση για λόγους εθνικής ασφαλείας.
Το κόμμα του Άιζενκοτ, αφού επέκρινε τον Νετανιάχου ως πολιτικά αναξιόπιστο, δεν απέκλεισε το ενδεχόμενο διαπραγμάτευσης για τη σύσταση κυβέρνησης ευρείας σύνθεσης, καλώντας τον Νετανιάχου να απομονώσει τους ακραίους πολιτικούς του εταίρους, υπονοώντας τους Ιταμάρ Μπεν-Γκβιρ και Μπετσαλέλ Σμότριτς.
Τα «βέτο» και οι όροι
Σημαντική πρωτοτυπία για τα τοπικά δεδομένα είναι ότι τα δύο υπερορθόδοξα κόμματα δεν ακολουθούν κοινή μετεκλογική γραμμή. Ενώ το κόμμα «Εβραϊσμός της Βίβλου» δήλωσε ότι δεν αποκλείει το ενδεχόμενο συμμετοχής σε κυβέρνηση υπό τον Άιζενκοτ, αντιθέτως εκπρόσωπος του υπερορθόδοξου κόμματος «Shas» κατέστησε σαφές ότι δεν πρόκειται να αποσκιρτήσει από την παράταξη Νετανιάχου.
Κληθείς να σχολιάσει τις χθεσινές δηλώσεις Νετανιάχου, σε συνάρτηση με την ανταπάντηση του κόμματος Άιζενκοτ, ο Ιταμάρ Μπεν-Γκβιρ εξέφρασε την ελπίδα ότι ο Νετανιάχου δεν θα τον αφήσει εκτός κυβερνητικού σχήματος. Από την άλλη, ο Μπετσαλέλ Σμότριτς απέφυγε να προβεί σε δηλώσεις.
Αλλά και στον χώρο της αντιπολίτευσης υπάρχουν σημαντικές διαφωνίες. Ο δεξιότερος Αβιγκντόρ Λίμπερμαν, ηγέτης του κόμματος «Ισραήλ το Σπίτι μας», παρότι έχει άρει τις αντιρρήσεις του ως προς τη συμμετοχή των υπερορθόδοξων κομμάτων στο κυβερνητικό σχήμα, δηλώνοντας ότι προτίθεται να επιδείξει ευελιξία ως προς τις προϋποθέσεις στράτευσης των μαθητών των θεολογικών σχολών, παρ’ όλα αυτά εμμένει στις αντιρρήσεις για συνεργασία με τα δύο αραβικά κόμματα. Δήλωσε ότι δεν πρόκειται να συμμετάσχει σε κυβέρνηση μειοψηφίας που θα στηριχτεί σε ψήφο εμπιστοσύνης ή σε «αποχή ανοχής» εκ μέρους των αραβικών κομμάτων.
Αντιθέτως, η βουλευτής του αριστερού κόμματος «Δημοκράτες» της αντιπολίτευσης, Νααμά Λαζίμι, δήλωσε ότι το κόμμα της είναι διατεθειμένο να συζητήσει κάθε πιθανό σενάριο, χωρίς να αποκλείει τη συνεργασία ή τη συμμετοχή του ισλαμιστικού αραβικού κόμματος «Ράαμ». Το κόμμα αυτό είχε στηρίξει το 2021 τη βραχύβια κυβέρνηση συνεργασίας υπό τους Νεφτάλι Μπένετ και Γιαΐρ Λαπίντ. Ξεκαθάρισε, ωστόσο, ότι σε καμία περίπτωση οι «Δημοκράτες» δεν πρόκειται να συνυπάρξουν σε κυβερνητικό σχήμα, στο οποίο θα συμμετέχει και ο Βενιαμίν Νετανιάχου.
