Του Χρήστου Ηλιόπουλου*,
bm-bioxoi@otenet.gr.

Όταν κάποιος κάτοικος εξωτερικού δικαιούται μίας κληρονομίας στην Ελλάδα, ο συνηθέστερος τρόπος να την αποκτήσει, δηλαδή να μεταβιβάσει στην κυριότητά του ολόκληρα ή μέρος των ακινήτων, τραπεζικών λογιαριασμών ή κινητών της κληρονομίας, είναι με πληρεξούσιο που υπογράφει είτε στο Προξενείο είτε σε συμβολαιογράφο στην Ελλάδα.

Αυτό γίνεται διότι λόγω των νόμων, της γραφειοκρατίας αλλά και της ανάγκης να διαφυλαχθούν τα δικαιώματα όλων των κληρονόμων και άλλων εμπλεκομένων, απαιτείται χρόνος (από λίγες εβδομάδες, έως μερικούς μήνες), για την διακρίβωση του ποιός κληρονομεί και σε τι ποσοστό, την δημοσίευση της διαθήκης (αν υπάρχει), την μετάφραση εγγράφων από το εξωτερικό, την εξακρίβωση και εκτίμηση των αντικειμένων της κληρονομίας (συνήθως αντικειμενικής αξίας ακινήτων), την δήλωσή τους στην εφορία, (εάν υπάρχει φόρος – για κληρονομιές πριν το 1995 δεν υπάρχει καθόλου φόρος) και για άλλες διαδικασίες.

Καθ΄όλο αυτό το διάστημα ο κληρονόμος δεν μπορεί να παραμείνει στην Ελλάδα. Το καλύτερο που έχει λοιπόν να κάνει είναι να υπογράψει ένα πληρεξούσιο σε ένα έμπιστο πρόσωπο, δικηγόρο ή συγγενή του στην Ελλάδα, ή και στους δύο.

Με το πληρεξούσιο, ο εντολοδόχος (δηλαδή ο πληρεξούσιος του κληρονόμου που μένει στο εξωτερικό), θα ενεργήσει όλες τις νομικές πράξεις, ως εάν ο κληρονόμος να ήταν ο ίδιος στην Ελλάδα.

Το δίλημμα που συχνά έχει ο κληρονόμος όταν πρόκειται να υπογράψει το πληρεξούσιο για την κληρονομία είναι εάν πρέπει να θέσει στο πληρεξούσιο μόνο εντολή για αποδοχή κληρονομίας, ή εάν θα προσθέσει και εντολή για πώληση του ακινήτου που κληρονομεί.

Η κάθε επιλογή έχει υπέρ και κατά. Κανονικά, για να γλιτώσει ο κληρονόμος χρόνο και ταλαιπωρία, πρέπει να βάλει στο ίδιο πληρεξούσιο και τις δύο εντολές, τόσο για αποδοχή κληρονομίας, όσο και για πώληση. Κατ’ αυτόν τον τρόπο, ο δικηγόρος – πληρεξούσιός του στην Ελλάδα θα μπορέσει πιο γρήγορα να αποδεχθεί για λογαριασμό του κληρονόμου την κληρονομιά και μετά, εάν βρεθεί αγοραστής, θα την πωλήσει, στέλνοντας βεβαίως τα χρήματα στο εξωτερικό στον εντολέα του.

Ο εντολές από το εξωτερικό αποφεύγει έτσι να πηγαίνει για δεύτερη φορά στο προξενείο και να υποβάλεται σε πρόσθετα έξοδα για ένα δεύτερο πληρεξούσιο.

Από την άλλη όμως πλευρά, ο εντολέας πολλές φορές δεν επιθυμεί να δώσει στον πληρεξούσιό του στην Ελλάδα τόσο μεγάλες εξουσίες, που να φθάνουν μέχρι την πώληση του ακινήτου της κληρονομίας. Η σκέψη που κάνει είναι να δώσει πρώτα εντολή περιορισμένη μόνο για αποδοχή κληρονομίας και ακολούθως, εφόσον έχει μείνει ευχαριστημένος από την εργασία και τις συμβουλές του πληρεξουσίου του στην Ελλάδα, αλλά και αφού βρεθεί αγοραστής, να προχωρήσει και στο δεύτερο πληρεξούσιο της πωλήσεως, όταν θα νιώθει ότι ήρθε η ώρα της ρευστοποιήσεως και μπορεί να εμπιστευθεί τους πληρεξουσίους του στην Ελλάδα ακόμα και για πώληση.

Αυτή η επιλογή είναι μία σώφρων και συνετή απόφαση. Αρκεί βεβαίως ο κάτοικος εξωτερικού να γνωρίζει ότι ίσως χρειασθεί σε μερικούς μήνες να υπογράψει νέο πληρεξούσιο και να μην παραπονείται στον πληρεξούσιο δικηγόρο του στην Ελλάδα γιατί δεν του είχε προσθέσει την εντολή πωλήσεως στο πρώτο πληρεξούσιο.

*Ο Χρήστος Ηλιόπουλος είναι Δικηγόρος παρ’ Αρείω Πάγω, Master of Laws.