Το Πεκίνο θεωρεί την Ταϊβάν κινεζικό έδαφος και έχει δεσμευθεί να την «επανενώσει» με την ηπειρωτική χώρα ακόμα και με τη χρήση βίας, αν χρειαστεί.
Οι ασκήσεις με την κωδική ονομασία «Justice Mission 2025» αποτελούν, όπως ανέφερε το Πεκίνο, αυστηρή προειδοποίηση προς τις «αποσχιστικές δυνάμεις» της Ταϊβάν. Η τελευταία κάλεσε από την πλευρά της την Κίνα «να μην παρερμηνεύσει την κατάσταση και να μη μετατραπεί σε ταραχοποιό της περιοχής».
Καταδικάζοντας την κίνηση της Κίνας ως «παράλογη», το υπουργείο Άμυνας της Ταϊβάν ανακοίνωσε πως δημιούργησε κέντρο έκτακτης αντίδρασης και ανέπτυξε κατάλληλες δυνάμεις για να ανταποκριθεί.
Ο κινεζικός στρατός δεν διευκρίνισε πόσο θα διαρκέσει ο τελευταίος γύρος ασκήσεων, λόγω της ονομασίας τους, ωστόσο εκτιμάται ότι θα ολοκληρωθούν πριν από την έναρξη του 2026.
Προσομοίωση αποκλεισμού
Σε επίσημη ανακοίνωση ο κινεζικός στρατός ανέφερε ότι πολλαπλές δυνάμεις θα πραγματοποιήσουν ασκήσεις που θα «περικυκλώνουν την Ταϊβάν σε μικρή απόσταση και από διαφορετικές κατευθύνσεις», προκειμένου να δοκιμάσουν τις δυνατότητες συνδυασμένων επιχειρήσεων.
Ο Σι Γι, εκπρόσωπος των κινεζικών ενόπλων δυνάμεων, δήλωσε επίσης πως οι ασκήσεις θα επικεντρωθούν στην ετοιμότητα ναυτικών και εναέριων περιπολιών, στον αποκλεισμό βασικών λιμανιών και περιοχών και στη διεξαγωγή πολυδιάστατης αποτροπής. Πρόκειται για τον έβδομο μεγάλο γύρο πολεμικών ασκήσεων της Κίνας γύρω από την Ταϊβάν από το 2022.
«Αυτό δείχνει μια προσπάθεια απόκτησης αεροπορικής και ναυτικής υπεροχής και αποκοπής της εξωτερικής στρατιωτικής υποστήριξης», δήλωσε στην DW ο Σου Τζου-γιουν, ερευνητής στο Ινστιτούτο Εθνικής Άμυνας και Ερευνών Ασφαλείας στην Ταϊπέι.
Ο Γουίλιαμ Γιανγκ, ειδικός σε ζητήματα που αφορούν τη Βορειοανατολική Ασία στο think-tank International Crisis Group, δήλωσε πως τέτοιου είδους ασκήσεις που προσομοιώνουν αποκλεισμό της Ταϊβάν έχουν σταδιακά γίνει «ρουτίνα» των στρατιωτικών επιχειρήσεων. Ο ίδιος παράλληλα προειδοποίησε για τη συρρίκνωση του χρονικού διαστήματος μεταξύ της ανακοίνωσης και της έναρξης των ασκήσεων: «Φαίνεται πως ο στρατός της Κίνας γίνεται ολοένα πιο ικανός να αναπτύσσει γρήγορα δυνάμεις σε θέσεις μάχης», τόνισε.
Το Πεκίνο δοκιμάζει την Ουάσιγκτον
Η τελευταία στρατιωτική κίνηση της Κίνας ήρθε λίγες ημέρες μετά την ανακοίνωση από τις ΗΠΑ για ένα πακέτο εξοπλισμών ύψους 11,1 δισεκατομμυρίων δολαρίων προς την Ταϊβάν. Εάν η πώληση εγκριθεί από το Κογκρέσο, θα είναι η μεγαλύτερη αμερικανική συμφωνία εξοπλισμών με το νησί.
«Το Πεκίνο δοκιμάζει τώρα πώς θα αντιδράσει η αμερικανική κυβέρνηση», αναφέρει ο Γιανγκ.
Την περασμένη εβδομάδα η Κίνα επέβαλε κυρώσεις σε 20 αμερικανικές εταιρείες της αμυντικής βιομηχανίας και σε 10 στελέχη τους, ως ένδειξη διαμαρτυρίας για τις αμερικανικές πωλήσεις όπλων στην Ταϊβάν. Σύμφωνα πάντως με τον Γιανγκ οι κυρώσεις αυτές είναι σε μεγάλο βαθμό «συμβολικές» και με περιορισμένο πραγματικό αντίκτυπο.
«Γι’ αυτό και το Πεκίνο εξακολουθεί να αισθάνεται την ανάγκη να διεξάγει μεγάλης κλίμακας στρατιωτικές ασκήσεις, προκειμένου να δείξει τη δυσαρέσκειά του», προσθέτει ο ειδικός.
Οι σχέσεις μεταξύ των δύο μεγαλύτερων οικονομιών του κόσμου παραμένουν έντονα ανταγωνιστικές τον τελευταίο χρόνο. Σε μία νέα στρατηγική εθνικής ασφάλειας που δημοσιεύθηκε νωρίτερα αυτόν τον μήνα η κυβέρνηση Τραμπ τόνισε τον εμπορικό ανταγωνισμό με την Κίνα, ενώ στην τελευταία έκθεσή του προς το Κογκρέσο το Πεντάγωνο υπογράμμισε τη στρατιωτική ενίσχυση και τον εκσυγχρονισμό της Κίνας στο πλαίσιο πιθανών προετοιμασιών για εισβολή στην Ταϊβάν.
Με την έναρξη ενός ακόμα γύρου ασκήσεων το Πεκίνο ενδέχεται επίσης να δοκιμάζει το εάν οι ΗΠΑ θα αντιδράσουν δυναμικά ή αν θα επιλέξουν μια πιο μετριοπαθή στάση, με στόχο να διατηρήσουν κατάλληλο έδαφος για επίσκεψη του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ στην Κίνα τον επόμενο χρόνο, εξηγεί περαιτέρω ο Γιανγκ.
Τον Νοέμβριο ο Τραμπ δήλωσε ότι συμφώνησε να επισκεφθεί το Πεκίνο τον Απρίλιο του 2026 και προσκάλεσε τον Κινέζο πρόεδρο Σι Τζινπίνγκ για μία επίσημη επίσκεψη αργότερα μέσα στο ίδιο έτος.
Ένταση και με την Ιαπωνία
Οι κινήσεις της Κίνας έρχονται και λίγο μετά την οργισμένη αντίδραση του Πεκίνου σε δηλώσεις της νέας πρωθυπουργού της Ιαπωνίας, Σαναέ Τακαΐτσι, η οποία υπέδειξε ότι ο ιαπωνικός στρατός θα μπορούσε να εμπλακεί σε περίπτωση κινεζικής επιχείρησης κατά της Ταϊβάν. Η ένταση μεταξύ των δύο χωρών κλιμακώθηκε απότομα, με το Πεκίνο να απαιτεί ανάκληση των δηλώσεων και το Τόκιο να επιμένει στο περιεχόμενό τους.
Τα τελευταία χρόνια ο πρόεδρος Σι Τζινπίνγκ έχει προχωρήσει σε εκτεταμένες εκκαθαρίσεις ανώτατων στρατιωτικών αξιωματούχων. Πρόσφατα δημοσιεύματα ανέφεραν επίσης ότι ο υπουργός Άμυνας Ντονγκ Τζουν ενδέχεται να βρίσκεται υπό έρευνα, κάτι που δεν έχει βέβαια επιβεβαιωθεί επισήμως.
Ο ερευνητής Σου Τζου-γιουν εκτιμά πως οι δηλώσεις της Τακαΐτσι και η εσωτερική διαμάχη εξουσίας στον κινεζικό στρατό μπορεί να συνέβαλαν στη «βιαστική» ανακοίνωση ασκήσεων γύρω από την Ταϊβάν.
Μάχη για τον αμυντικό προϋπολογισμό στην Ταϊβάν
Σε όλα αυτά έρχεται να προστεθεί και η έκρυθμη κατάσταση στο πολιτικό σκηνικό της Ταϊβάν, όπου την προεδρία κατέχει το κυβερνών κόμμα, ενώ το κοινοβούλιο ελέγχεται από κόμματα της αντιπολίτευσης, τα οποία προωθούν στενότερους οικονομικούς δεσμούς με το Πεκίνο.
Σε αυτό το πλαίσιο αρκετές πολιτικές πρωτοβουλίες έχουν προσκρούσει σε κοινοβουλευτικά εμπόδια. Τον περασμένο μήνα ο πρόεδρος της Ταϊβάν Λάι Τσινγκ-τε παρουσίασε ένα σχέδιο για πρόσθετες επενδύσεις ύψους 40 δισεκατομμυρίων δολαρίων σε βάθος οκταετίας, μέσω ειδικού αμυντικού προϋπολογισμού και με στόχο την ενίσχυση των αμυντικών δυνατοτήτων του νησιού. Η αντιπολίτευση ωστόσο μπλόκαρε την πρόταση.
«Νομίζω πως το Πεκίνο έχει αντιληφθεί αυτό το πολιτικό ρήγμα στην Ταϊβάν; που του επιτρέπει να συνεχίζει να ασκεί επιρροή», αναφέρει ο Γιανγκ στην DW. «Μέσα από αυτή τη μεγάλης κλίμακας στρατιωτική άσκηση, αυτό που πιθανότατα ελπίζουν να δουν οι κινεζικές αρχές είναι τα κόμματα της αντιπολίτευσης στην Ταϊβάν να εντείνουν την κριτική τους προς τον Λάι και, αξιοποιώντας την πλειοψηφία τους στο κοινοβούλιο, να συνεχίσουν να μπλοκάρουν τις προσπάθειες της κυβέρνησης να εγκρίνει τον αμυντικό προϋπολογισμό».
Επιμέλεια: Γιώργος Πασσάς
