Με την «βοήθεια» της κρίσης, το οργανωμένο έγκλημα απλώνει επικίνδυνα τα πλοκάμια του σε ολόκληρη την Ευρώπη και ήδη αντιπροσωπεύει αμέτρητα δισεκατομμύρια ευρώ «βρώμικο χρήμα».

 

Του Αθαν. Χ. Παπανδρόπουλου.

 

«Το κοντέϊνερ ταλαντευόταν καθώς ο γερανός το μετέφερε στο πλοίο. Λες και επέπλεε στον αέρα, το σπρίντερ –ο μηχανισμός που γαντζώνει το κοντέϊνερ στον γερανό– δεν κατάφερνε να δαμάσει την κίνηση. Οι πρόχειρα κλεισμένες πόρτες άνοιξαν ξαφνικά και δεκάδες σώματα άρχισαν να πέφτουν σαν βροχή. Έμοιαζαν με κούκλες. Στο έδαφος, όμως, τα κεφάλια συντρίβονταν σαν να ήταν αληθινά κρανία. Και ήταν πράγματι κρανία. Απ’ το κοντέϊνερ έβγαιναν άντρες και γυναίκες. Ακόμη και παιδιά. Νεκροί. Παγωμένοι, στοιβαγμένοι ο ένας πάνω στον άλλον. Στην σειρά, στριμωγμένοι σαν τις σαρδέλες στο κουτί. Ήταν οι Κινέζοι, που δεν πεθαίνουν ποτέ. Οι αθάνατοι, που περνούν τα χαρτιά ο ένας στον άλλον. Και νά πού είχαν καταλήξει. Τα σώματα που οι πιο τολμηρές φαντασίες έβλεπαν μαγειρεμένα στα εστιατόρια, θαμμένα στους κήπους γύρω απ’ τα εργοστάσια, πεταμένα στο στόμιο του Βεζούβιου. Βρίσκονταν εκεί. Έπεφταν κατά δεκάδες απ’ το κοντέϊνερ, με το όνομά τους σημειωμένο σε ένα καρτελάκι περασμένο με σκοινί γύρω από τον λαιμό».

Με αυτή την περιγραφή αρχίζει το συγκλονιστικό βιβλίο «Καμόρρα» του Ρομπέρτο Σαβιάνο, στο οποίο ο συγγραφέας του, σχολαστικά και με αμέτρητα τεκμήρια, μεταφέρει τον αναγνώστη στην παράτολμη και επεκτατική χρηματοοικονομική λογική των φατριών της Νάπολης, η οποία συνδυάζει την επιχειρηματική νοοτροπία με την θανάσιμη μοιρολατρεία των σαμουράϊ του ιαπωνικού μεσαίωνα.

Η ζωή του Ρομπέρτο Σαβιάνο βρίσκεται σε μόνιμο κίνδυνο, όμως το βιβλίο του για την Καμόρρα, τη ναπολιτάνικη μαφία, αποτελεί την τοιχογραφία μιας πόλης, της Νάπολης, και μιας κατάστασης πραγμάτων όπου τίποτε δεν είναι αυτό που φαίνεται. Στο παθιασμένο, σκληρό και αντικειμενικό βιβλίο του, μεστό φρίκης, ο νεότατος συγγραφέας-δημοσιογράφος παρουσιάζει την εγκληματική οργάνωση Καμόρρα σαν μία Λερναία Ύδρα που δεν περιορίζεται στις παράνομες επιχειρήσεις, αλλά διαφεντεύει τις καρδιές των ανθρώπων, μετατρέποντας σε κόλαση την ζωή τους.

Η Μαφία, σε Ιταλία και Ευρώπη, επηρεάζει πολλές συλλογικές και ατομικές εκδηλώσεις, ροκανίζοντας –ειδικά στην Ιταλία– μία ήδη διάτρητη δημοκρατία.

Άμστερνταμ, Πέμπτη 12 Μαρτίου, ώρα 17.30. Δέκα καλά οπλισμένοι αστυνομικοί της ολλανδικής υπηρεσίας διώξεως του οργανωμένου εγκλήματος εισβάλλουν σε ένα διαμέρισμα κοντά στην καυτή περιοχή των sex shops. Ο Τζιοβάνι Στάντζιο, 36 ετών, δεν φέρει καμμία αντίσταση. Απλώς ζητά να αποχαιρετήσει την γυναίκα του και τής λέει ότι θα κάνει πολύ καιρό να την ξαναδεί. Αρχιμαφιόζος από την Καλαβρία, ο Στάντζιο, στις 15 Αυγούστου 2007 είχε δολοφονήσει τρεις αντιπάλους του στην γερμανική πόλη Ντουϊσμπουργκ. Το γεγονός αυτό έφερνε στην επιφάνεια μία αδρή και πολύ δυσάρεστη πραγματικότητα: αυτήν την παγκοσμιοποίησης του οργανωμένου εγκλήματος και της εξάπλωσης της Μαφίας σε πλανητικό επίπεδο.

Ο Τζ. Στάντζιο είναι πρωτοπαλλήκαρο της μαφιόζικης καλαβρέζικης οργάνωσης Ντραγκέτα. Μία οργάνωση η οποία «γεννήθηκε» στην φτωχή περιοχή Σαν Λούκα, αλλά σήμερα, όπως απεδείχθη στην Γερμανία, έχει πανευρωπαϊκές αρθρώσεις. Και οι τελευταίες είναι πανίσχυρες. Ενισχύθηκαν δε μετά την κατάρρευση του κομμουνισμού και με όλα τα μαφιόζικα κυκλώματα που δρούσαν στους «σοσιαλιστικούς παραδείσους».

Στην Ιταλία, μάς έλεγε πρόσφατα ο συνάδελφος Τζιάννι Ρίσο, αρχισυντάκτης στο περιοδικό Λ’ Εσπρέσσο, ο τζίρος της Μαφίας είναι αντίστοιχος με το 15% του Ακαθαρίστου Εγχωρίου Προϊόντος (ΑΕΠ) της χώρας. Αντιπροσωπεύει, δηλαδή, πάνω από 150 δισεκατ. ευρώ, παρά τα σοβαρά πλήγματα που έχουν δεχθεί τα τελευταία χρόνια οι μαφιόζικες οργανώσεις. Κατά κύριο δε λόγο, το ποσόν αυτό προέρχεται από έσοδα που αποφέρουν οι πωλήσεις ναρκωτικών, οι συμμετοχές σε δημόσια έργα και τα παράνομα παιχνίδια με τις διάφορες προστασίες.

«Το 60% των δημοσίων έργων που γίνονται στην Σικελία, στην Καλαβρία, στην Καλπανία και στην περιοχή του Μπάρι εκτελείται από τεχνικές και άλλες εταιρείες οι οποίες ελέγχονται από την Μαφία», μάς λέει συνάδελφος του ιταλικού οικονομικού περιοδικού Ιλ Μόντο. Τις εκτιμήσεις αυτές επιβεβαιώνει, έως έναν βαθμό, και το πολύ σοβαρό ερευνητικό Ινστιτούτο Guiseppe de Rita, το οποίο εκπόνησε πριν λίγο καιρό τον οικονομικό χάρτη του οργανωμένου εγκλήματος. Στο πλαίσιο αυτό, μάς υπογράμμισαν ότι η Κόζα Νόστρα αποτελεί πρότυπο εγκληματικής δραστηριότητας και σήμερα οι δραστηριότητές της πάνε πολύ πιο μακρυά από τους παραδοσιακούς κλάδους της παρανομίας.

«Έχουμε να κάνουμε με ένα φαινόμενο ενσωμάτωσης σε ολόκληρο το φάσμα της οικονομικής ζωής, με αποτέλεσμα η Κόζα Νόστρα να μην περιορίζεται μόνον στο να εισπράττει εισοδήματα, αλλά και να δημιουργεί νέα, επεκτείνοντας τις δραστηριότητές της», μάς λέει ο οικονομολόγος κ. Μπρούνο Μπρουσκέτι, ερευνητής στο Ινστιτούτο Censis. Προσθέτει δε ότι σήμερα, με αφορμή την κρίση, η Μαφία προσπαθεί να «φτιάξει» το κοινωνικό της προφίλ με αγαθοεργίες, βοήθεια προς φτωχές οικογένειες και φιλανθρωπικά ιδρύματα και άλλες κοινωνικού περιεχομένου δραστηριότητες. Παράλληλα, όμως, η Μαφία ελέγχει και τοκογλυφικά κυκλώματα, τα οποία δανείζουν μικρομεσαίες επιχειρήσεις οι οποίες αδυνατούν να δανειοδοτηθούν από το επίσημο τραπεζικό σύστημα. Με τον τρόπο αυτόν, οι μαφιόζικες οργανώσεις, όπως η Καμμόρα στην Νάπολι, ελέγχουν πλέον σημαντικά τμήματα της οικονομικής ζωής της χώρας, χωρίς ιδιαίτερη προσπάθεια. «Η κρίση προσφέρει στις μαφιόζικες οργανώσεις μία σπουδαία ευκαιρία να ξεπλένουν χρήμα χωρίς κανείς να μπορεί να ελέγξει τί συμβαίνει», τονίζει ο δικαστής Ρομπέρτο Πενίσι, ο οποίος ηγείται της Εθνικής Διευθύνσεως Αντι-Μαφία στην Ρώμη.

Από την πλευρά του, ο Ιταλός συνάδελφος της Ρεπούμπλικα μάς είπε ότι οι μαφιόζικες οργανώσεις χρηματοδοτούν την ιταλική τρομοκρατία και τους κουκουλοφόρους της γειτονικής μας χώρας, τους οποίους και χρησιμοποιούν σε επιχειρήσεις αντιπερισπασμού.

Στο σημείο αυτό, πρέπει να υπογραμμίσουμε ότι ένας από τους λόγους της βίαιης δολοφονίας του εισαγγελέα Τζιοβάννι Φαλκόνε, ο οποίος είχε αφιερώσει την ζωή του στο κυνηγητό της Μαφίας, ήταν ο εντοπισμός μιας διαδικασίας μέσω της οποίας η ιταλική Μαφία ξέπλενε βρώμικο χρήμα στο Χρηματιστήριο του Μιλάνου. Όπως μάς αποκάλυψαν οι ιταλικές διωκτικές αρχές, ο Φαλκόνε θεωρούσε βέβαιο ότι, αν έφθανε στην άκρη αυτής της διαδικασίας, τότε όχι μόνον θα σήμαινε η αρχή του τέλους για την Μαφία, αλλά θα δεχόταν ένα συγκλονιστικό σοκ και ολόκληρη η ιταλική κοινωνία. Διότι, όπως συνήθιζε να λέει ο Φαλκόνε, το βρώμικο χρήμα ποτέ δεν ξεπλένεται χωρίς την συνενοχή υψηλά ισταμένων προσώπων. Σήμερα, όμως, το μυστικό της άκρης του νήματος που είχε στα χέρια του βρίσκεται μαζί του κάτω από το χώμα.

«Υπό αυτή την έννοια», τονίζει ο επιθεωρητής Μαρτσέλο Παντοβάνι, δεξί χέρι του Φαλκόνε, «η παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση αποτελεί δώρον εξ ουρανού για τους μαφιόζους και τα ναρκοευρώ τους». Επίσης, εδώ και καιρό, η υπηρεσία του επιθεωρητή Παντοβάνι ασχολείται με τις τουριστικές δραστηριότητες της Μαφίας, η οποία επεδίωξε να επεκταθεί και στην Ρόδο. «Μάς έχει εντυπωσιάσει το γεγονός ότι, στις περισσότερες γαλλικές επενδύσεις σε ακίνητα που γίνονται στην νότιο Γαλλία, και ιδιαίτερα στην Νίκαια και στις Κάννες, υπάρχει τεράστια συμμετοχή ιταλικών κεφαλαίων. Και, αν κρίνει κανείς από τις καταγγελίες του μαφιόζου Λουΐτζι Ζάζα, που συνελήφθη για φοροδιαφυγή, τότε σίγουρα μέρος αυτών των κεφαλαίων ανήκει σε εταιρείες που ελέγχονται από την Μαφία», τονίζει ο Μ.Παντοβάνι.

Μάθαμε, επίσης, στις Βρυξέλλες ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή κάνει μεγάλη έρευνα στην νότια Ιταλία για να εντοπίσει κατά πόσον μέρος από τις ενισχύσεις που δίνουν τα Διαρθρωτικά Ταμεία πηγαίνει τελικά στα χέρια της Κόζα Νόστρα, δεδομένου ότι πολλά έργα εκτελούνται από εταιρείες της, κατά τους Ιταλούς υπεύθυνους των τοπικών αστυνομικών αρχών.

Η Μαφία, έχει προσβάσεις στην Ελλάδα; Οι ιταλικές αρχές πιστεύουν πως ναι. Κατά τους Ιταλούς, επειδή η Ελλάδα αποτελεί γέφυρα με την Μέση Ανατολή, σήμερα που καταργούνται τα σύνορα, αποτελεί για την Μαφία χώρα υψίστου ενδιαφέροντος. Με υπομονή και επιμονή, οι μαφιόζοι κτίζουν τις «εγκαταστάσεις» τους, αποφεύγοντας στην αρχή οποιαδήποτε ενέργεια που έχει σχέση με το κοινό έγκλημα.

«Οι μέθοδοι της Μαφίας αλλάζουν και γι αυτό η καταπολέμηση της εγκληματικής της δραστηριότητας γίνεται εξαιρετικά δύσκολη. Ιδιαίτερα δε όταν θέλει να δημιουργήσει ένα κύκλωμα, η δράση της είναι πρότυπο νομιμότητας», λέει ο δικαστής Ρ. Πενίσι. Προσθέτει δε ότι το μόνο πράγμα που μένει για τους Έλληνες μπροστά στον κίνδυνο της πολυπλοκότατης αυτής οργάνωσης, είναι να προσεύχονται μήπως και κάνει κάποια λάθη που θα επιτρέψουν τον εντοπισμό της.

«Παρόμοιο λάθος έκανε η Ντραγκέτα στην Γερμανία», επισημαίνει ο Ρ.Πενίσι, «και αυτό επέτρεψε στις γερμανικές αρχές να εντοπίσουν αρκετές από τις δραστηριότητές της. Σε γενικές γραμμές, όμως, οι Καλαβρέζοι μαφιόζοι είναι πολύ καθώς πρέπει άτομα εκτός Ιταλίας, έχουν υψηλές διασυνδέσεις και γερές προσβάσεις στις χρηματοοικονομικές διαρθρώσεις μιας χώρας. Στον βαθμό δε που δεν θα υπάρχει εναρμονισμένο ευρωπαϊκό δίκαιο για πλημμελήματα μαφιόζικων οργανώσεων και συστάσεων εταιρειών, η κατάσταση θα είναι ευνοϊκή για οργανώσεις όπως η Ντραγκέτα. Συνεπώς, οι ιταλικές αρχές θα πρέπει, όπως και στην Γαλλία, να δημιουργήσουν ειδική υπηρεσία αντι-μαφιόζικων δραστηριοτήτων».

Ο Γάλλος δημοσιογράφος και συγγραφέας του βιβλίου Η Αλβανική Μαφία, κ. Ξαβιέ Ραουφέρ, μάς είπε ότι η αδίστακτη και βίαιη αυτή οργάνωση έχει σοβαρές διασυνδέσεις στην Ελλάδα, ιδιαιτέρως στο λαθρεμπόριο και την διακίνηση ναρκωτικών. Κατά την εκτίμησή του, η αλβανική μαφία ελέγχει πάνω από το 35% της αλβανικής οικονομίας, διαθέτει ισχυρές βάσεις λειτουργίας στο Κόσοβο και στον ελληνικό υπόκοσμο και τώρα, με την κρίση, θα στρατολογήσει πολύ εύκολα και νέο εκτελεστικό δυναμικό.

Ο επίσης συνάδελφος Φαμπρίτσιο Κάλβι μάς είπε ότι η Μαφία έχει στο στόχαστρό της και τα μεγάλα ελληνικά λιμάνια και είναι ήδη παρούσα στο λιμάνι της Πάτρας. Μία πόλη η οποία, κατά τον Ιταλό συνάδελφο και συγγραφέα του βιβλίου Τα Νέα Κυκλώματα Διαφθοράς στην Ευρώπη, είναι ευάλωτη και άρα αξιοποιήσιμη κυρίως για τους μικρομεσαίους μαφιόζους. Επίσης, ο Φ. Κάλβι δεν αποκλείει να υπάρχει και σύνδεση μαφιόζων με τα κυκλώματα της τρομοκρατίας και τις συμμορίες των κουκουλοφόρων στην Ελλάδα, όπως συμβαίνει ήδη στην Ιταλία και στην Γαλλία. «Οι μαφιόζοι είναι αυτοί που τροφοδοτούν τις συμμορίες αυτές με ναρκωτικά και, ως εκ τούτου, τις χρησιμοποιούν όταν χρειαστεί», λέει ο Φ. Κάλβι.

Στην βάση των όσων προηγούνται, οι περιπτώσεις των συμμοριών των 16 και άλλων στην Ελλάδα δεν είναι μία απλή υπόθεση. Μπορεί οι συμμορίες αυτές να μην έχουν την κεφαλαιακή επάρκεια της Μαφίας, πλην όμως τίποτε δεν μάς λέει ότι, μέσα από την οργάνωση των εγκληματικών δραστηριοτήτων τους, δεν θα αποκτήσουν τους πόρους που απαιτούνται για την δράση τους. Κάτι τέτοιο δεν είναι δύσκολο στην χώρα μας, όπου οργιάζει η διαφθορά –ένα από τα απαραίτητα συνθετικά στοιχεία του οργανωμένου εγκλήματος. Κατά δε την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και την Europol, το τελευταίο έχει πάρει μεγάλες διαστάσεις στην ΝΑ Ευρώπη, με χώρες «φάρους» την Βουλγαρία και την Ρουμανία.

Υπό αυτές τις συνθήκες, όπως τονίζει και ο διευθυντής της Ιντερπόλ Ρ.Νομπλ, η καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος απαιτεί πολύ σύγχρονα μέσα, ικανότατους ανθρώπους με υψηλή επιστημονική κατάρτιση, αλλά και σοβαρές επενδύσεις σε υψηλή τεχνολογία. Και τίθεται το ερώτημα: τί από όλα αυτά υπάρχει στις ελληνικές διωκτικές αρχές;