Δεν έχει υπάρξει ούτε ένας από τους πέντε πρωθυπουργούς της τελευταίας επταετίας που να μην έχει βάλει στην κορυφή της ατζέντας το NHS αλλά και το σύστημα κοινωνικής φροντίδας ηλικιωμένων. Ο νέος πρωθυπουργός Άντι Μπέρναμ ήταν ξεκάθαρος στην πρώτη του μεγάλη συνέντευξη στο BBC: «Το Εθνικό Σύστημα Υγείας της Αγγλίας – γνωστό ως NHS – θα καταρρεύσει, αν δεν γίνουν μεταρρυθμίσεις στην κοινωνική πρόνοια».
Δεν πρόκειται για ένα εύκολο πρότζεκτ: ο Σούνακ είχε μια 15ετή στρατηγική, ο Στάρμερ ένα 10ετές πλάνο και ούτω καθεξής. Έτσι, ο Μπέρναμ – παρά το κυνήγι των «τίτλων» – απέφυγε να δώσει ένα συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα των αλλαγών, ώστε να μη βρεθεί προ εκπλήξεως κυρίως εξαιτίας της χρηματοδότησης.
Το μόνο που δήλωσε με βαρύγδουπο τρόπο είναι ότι «δεν θα εγκαταλείψει το πρωθυπουργικό γραφείο, αν δεν φέρει πρώτα μια ουσιαστική αλλαγή» στην κοινωνική περίθαλψη της Αγγλίας, τονίζοντας ότι αρκετοί ασθενείς καταλήγουν στο NHS λόγω έλλειψης κοινωνικής φροντίδας.
Ποιες οι πιθανές μεταρρυθμίσεις;
Επισημαίνεται ότι, εν αντιθέσει με το NHS, η κοινωνική φροντίδα δεν είναι δωρεάν, με έναν στους 7 Βρετανούς άνω των 65 ετών να πληρώνουν περισσότερες από 100.000 λίρες μέχρι το τέλος της ζωής τους, ενώ όσοι έχουν περιουσιακά στοιχεία άνω των 23.250 λιρών δεν δικαιούνται καμία βοήθεια με το κόστος.
Η κυβέρνηση εξετάζει ένα εύρος επιλογών, όλες χρονοβόρες και κοστοβόρες. Ψάχνει τη χρυσή τομή στο μέγεθος συμμετοχής των πολιτών και στο εύρος των υπηρεσιών που θα μπορεί να παρέχει το κράτος.
Στις προτάσεις που αναφέρονται αρχικά μπορεί να μπει ένα ανώτατο όριο στο κόστος συμμετοχής του ασθενούς και να αναλαμβάνει το κράτος οτιδήποτε πάνω από αυτό το όριο, κάτι που σαν λύση προβλέπεται η πιο οικονομική για το κράτος και η πιο ζημιογόνα για τους ήδη ταλαιπωρημένους από το σύστημα Βρετανούς. Μια επιτροπή, που είχε συσταθεί 15 χρόνια πριν και είχε ορίσει ένα όριο ισόβιας συμμετοχής 35.000 λιρών, υπολόγισε ότι το κόστος για το κράτος θα ανερχόταν μεταξύ 1,3 και 2,2 δισεκατομμυρίων λιρών ετησίως.
Μια άλλη επιλογή είναι η δωρεάν κοινωνική φροντίδα σε μοτίβα όπως ήδη πραγματοποιούνται στην κοντινή Σκωτία, στη μακρινή Ιαπωνία και τη Γερμανία. Συγκεκριμένα, η κοινωνική φροντίδα παρέχεται σε όσους το έχουν ανάγκη, χωρίς εισοδηματικά κριτήρια, αλλά με κάποιους περιορισμούς, όπως το ότι δεν θα καλύπτεται η στέγαση και η σίτιση. Η δεξαμενή σκέψης Health Foundation υπολογίζει ότι κάτι τέτοιο θα κόστιζε στο κράτος 7,5 δισεκατομμύρια λίρες τον χρόνο μέχρι το 2036.
Η τρίτη και ίσως πιο κοστοβόρα επιλογή είναι να υπάρχει μια καθολική φροντίδα για όλους, στα πρότυπα του NHS. Πρόκειται για πλήρη κρατικοποίηση διαθέσιμη σε όλους και υπολογίζεται από το Health Foundation να κοστίσει 19 δισεκατομμύρια λίρες ετησίως μέχρι το 2036.
Αντιδράσεις και επόμενα βήματα
Η μεταρρύθμιση στην κοινωνική φροντίδα ενηλίκων σχολιάζεται ως μια εκκρεμότητα για τον Μπέρναμ, καθώς ο ίδιος είχε παρόμοια πλάνα τα οποία δεν ολοκλήρωσε ως υπουργός Υγείας της κυβέρνησης Μπράουν, περισσότερα από 15 χρόνια πριν.
Η ηγέτιδα των Συντηρητικών, Κέιμι Μπέιντενοκ, σχολίασε και πίεσε τον Μπέρναμ να αποκλείσει την αύξηση φόρων αλλά και την αύξηση του δανεισμού για να πληρώσει πιθανές μεταρρυθμίσεις.
Αύριο Τετάρτη, αναμένεται να ξεκαθαρίσει το τοπίο με μία ομιλία του Μπέρναμ στοχευμένη στην κοινωνική φροντίδα ενηλίκων.
