Βερολίνο: Ψυχολογικό στρες λόγω της κρίσης στην Ελλάδα


Το «Φόρουμ Βοήθεια προς την Ελλάδα του Βερολίνου», κάλεσε στις 17.01.2013 τον διεθνώς αναγνωρισμένο τραυματολόγο/ψυχοθεραπευτή  Δρ Georg Pieper σε μια συζήτηση στρογγυλής τραπέζης στο χώρο της γκαλερί του ελληνικού εστιατόριου Terzo Mondo (Βερολίνο-Charlottenburg). Την εκδήλωση παρακολούθησαν περίπου 40 Γερμανοί και Έλληνες που ζουν στο Βερολίνο.

Ο τραγουδιστής-τραγουδοποιός και γνωστός από το «Lindenstraße» ηθοποιός Κώστας Παπαναστασίου αναφέρθηκε, ως εκπρόσωπος του Φόρουμ στον έρανο που ξεκίνησε μαζί με τους «Γιατρούς του Κόσμου» στη Γερμανία για την στήριξη της ιατρικής περίθαλψης στην Ελλάδα.

Στη συνέχεια, αναφέρθηκε ο πρόεδρος των «Γιατρών του Κόσμου» Γερμανίας, Καθ. Δρ Jochen Zenker, στην καταστροφική κατάσταση της υγείας λόγω των μέτρων λιτότητας που έχει οδηγήσει την Ελλάδα σε ένα ποσοστό ανεργίας πάνω από 25% (60% των νέων).

Τα ιατρεία των «Γιατρών του Κόσμου», είχαν αρχικά δημιουργηθεί για τους αιτούντες άσυλο και τους άστεγους στην Ελλάδα. Η τεράστια μαζική εισροή των φτωχών και των άνεργων Ελλήνων, οι οποίοι μετά από ένα χρόνο ανεργίας χάνουν την ασφαλιστική τους κάλυψη, τα ιατρεία ξεπερνούν τα όρια τους και  χρειάζονται επειγόντως πρόσθετα κεφάλαια για την αγορά φαρμάκων, εμβολίων και άλλων ιατρικών εξαρτημάτων.

Τα δεινά του λαού είναι σαφής, όταν έγκυες γυναίκες λόγω της απώλειας της ασφαλιστικής τους κάλυψης δεν γίνονται δεκτές από μαιευτήρια ή κλινικές ή όταν οι μητέρες μπορούν να παραλάβουν το νεογέννητο μωρό τους μόνο όταν έχουν πληρώσει τα έξοδα του τοκετού και των φαρμάκων.

Ο Καθηγητής Zenker ήταν στην ευχάριστη θέση  να ανακοινώσει πως με την έκκληση του Φόρουμ με μια ολοσέλιδη διαφήμιση στο γερμανικό Medical Journal το Δεκέμβριο του 2012, συλλέχτηκε το ποσό των  € 22.000. Ο έρανος συνεχίζεται με φυλλάδιο που εξέδωσε το Φόρουμ και το οποίο διανέμεται στα ιατρεία, σε ελληνικά εστιατόρια και στο διαδίκτυο.
(Δείτε παρακάτω www.berliner-forum-griechenlandhilfe.de).

Ο Δρ Georg Pieper, γνωστός από τις αποστολές για ψυχολογική υποστήριξη οικογενειών και τραυματισμένων σε τόπους ατυχημάτων όπως το ατύχημα του ICE-τρένου στο Eschede, ή τη σφαγή σε σχολείο στο Erfurt, εδώ και μερικά χρόνια εκπαιδεύει Έλληνες γιατρούς και ψυχολόγους στην τραυματοθεραπεία. 
Δεδομένου ότι η κρίση έφτασε και στους ίδιους τους Έλληνες θεραπευτές ο κύριος Pieper παραιτήθηκε από την αμοιβή του, και προσφέρει ψυχολογική υποστήριξη στους Έλληνες συναδέλφους του.

Ενώ οι άνθρωποι στην επαρχία είναι σε καλύτερη κατάσταση, λόγω της διατροφικής αυτοδυναμίας και της αλληλοβοήθειας, παρατήρησε ο ίδιος πως στις μεγαλύτερες πόλεις όπως ή Αθήνα εξαπλώνεται σε ανησυχητικό βαθμό  η παραίτηση και ο λήθαργος, ενώ παρατηρείται  αύξηση της βίας και της επιθετικότητας μέσα στην οικογένεια και σε δημόσιους χώρους. Ιδιαίτερα αρνητικά επηρεάζει η κρίση την αυτοεκτίμηση των ανδρών, καθώς χάνουν τον παραδοσιακό τους ρόλο ως προστάτη της οικογένειας. Τα αποτελέσματα είναι μια σημαντική αύξηση της ενδοοικογενειακής βία, του αλκοόλ, της  χρήση ναρκωτικών, της κατάθλιψης και ο διπλασιασμός των αυτοκτονιών.

Η αναζωπύρωση της βίας αντικατοπτρίζεται  αισθητά επίσης στο δημόσιο χώρο. Η νέο-ναζιστικού κόμματος «ΧΡΥΣΗ  ΑΥΓΗ», το οποίο ήταν στο 0,3% πριν από την κρίση, τώρα είναι με 12% το τρίτο μεγαλύτερο κόμμα και καλεί ανοιχτά για τη βία κατά των μεταναστών και διαφωνούντων. Τα μέλη του οργανώνουν τακτικά τα βράδια κυνήγι εναντίον των ξένων. Ταυτόχρονα αυξάνεται η οργή στον πληθυσμό, κατά των κυβερνώντων κομμάτων που συνεχίζουν να διατηρούν τα προνόμια των πλουσίων οι οποίοι πληρώνουν μόνο λίγους ή καθόλου φόρους και συνεχίζουν την προκλητική καταναλωτική συμπεριφορά τους αγοράζοντας είδη πολυτελείας, αλλά και μεταφέροντας τα χρήματα τους στο εξωτερικό. Οι άνθρωποι δεν έχουν προοπτικές και είναι απελπισμένοι. Η αλληλεγγύη, τα κοινωνικά δίκτυα, οι δεσμοί της οικογένειας και των φίλων μπορούν να λειτουργήσουν προστατευτικά. Αν όμως χαθούν και αυτά, ο Δρ Pieper βλέπει τον κίνδυνο μιας ιδιαίτερα εκρηκτικής κατάστασης που θα μπορούσε ακόμη να οδηγήσει και σε εμφύλιο πόλεμο.

Στην συζήτηση που ακολούθησε τόνισαν συνδικαλιστές που έχουν επαφή με συναδέλφους τους στην Ελλάδα και μέλη της ομάδας εργασίας «Οικονομία Αλληλεγγύης» του ATTAC, πως η οικονομική πίεση στην ελληνική κοινωνία οδηγεί σε μια μαζική μείωση των δικαιωμάτων των εργαζομένων, της προστασίας του περιβάλλοντος και των δημοκρατικών ελευθερίων, συμπεριλαμβανομένης της ελευθερίας του Τύπου. Οι παρευρισκόμενοι μίλησαν όμως και για μα σειρά θετικών εξελίξεων. Ο Δρ Pieper μίλησε για μια  εφημερίδα με κριτική στάση απέναντι στην κυβέρνηση, που έκλεισε και που οι συντάκτες της  με τη δημιουργία ενός συνεταιρισμού εκδίδουν πλέον τη δική τους εφημερίδα την λεγόμενη «Εφημερίδα των Συντακτών».  Ακολούθησαν και άλλα θετικά παραδείγματα, όπως κοινωνικά παντοπωλεία, συσσίτια, συνεταιρισμοί, άλλες ομάδες αλληλεγγύης και φροντίδας. Αναφορά έγινε και στο τοπικό χρήμα. Οι συζητητές συμφώνησαν ότι εκτός από την απαραίτητη ανθρωπιστική βοήθεια, πρέπει επίσης να στηρίξουν υλικά και να στείλουν ένα μήνυμα αλληλεγγύης στις νεοσυσταθείσες ομάδες  «από τα κάτω»  της κοινωνίας των πολιτών. Προτάθηκε, επίσης, να αναλάβει το Φόρουμ τη δικτύωση των διάφορων ομάδων αλληλεγγύης προς την Ελλάδα.

Berliner Forum Griechenlandhilfe

Τριανταφυλλιά Κωστοπούλου


Οι φωτογραφίες είναι της κυρίας Barbara Schervier


Psychische Belastungen durch die Krise in Griechenland

Das Berliner Forum Griechenlandhilfe hat am 17.01.2013 den international bekannten Trauma-Experten Dr. Georg Pieper zu einem Podiumsgespräch in den Galerieraum der griechischen Gaststätte Terzo Mondo (Berlin-Charlottenburg) geladen. An der Veranstaltung nahmen etwa 40 Deutsche und in Berlin lebende Griechen teil.
Der Liedermacher und aus der „Lindenstraße“ bekannter Schauspieler, Kostas Papanastasiou, erläuterte als Sprecher des im August gegründeten Berliner Forums Griechenlandhilfe eine vom Berliner Forum gemeinsam mit „Ärzte der Welt“ Deutschland gestartete Spendenaktion zur Unterstützung der medizinischen Versorgung in Griechenland. 

Anschließend berichtete der Präsident von „Ärzte der Welt“, Prof. Dr. Jochen Zenker, über die katastrophale gesundheitliche Situation aufgrund der Sparbeschlüsse, die in Griechenland zu einer Arbeitslosigkeit von über 25% (Jugendliche 60%) geführt hat.

Die Anlaufstellen der Organisation „Ärzten der Welt“, wurden ursprünglich für Asylbewerber und Obdachlose eingerichtet.  Durch den inzwischen massenhaften Andrang von verarmten und arbeitslosen Griechen, die bereits nach einem Jahr ihren Versicherungsschutz verlieren, geraten die Einrichtungen an ihre personellen Grenzen und benötigen dringend zusätzliche finanzielle Mittel, um die Bezahlung von Medikamenten, Impfstoffen und anderen Hilfsmitteln leisten zu können.

Die Not der Menschen wird deutlich, wenn Schwangere nach Verlust des Versicherungsschutzes keine Entbindungsklinik finden, oder wenn Kliniken den Müttern – nach der Entlassung – ihr Baby erst aushändigen, wenn sie die Medikamente -und Entbindungskosten zahlen.
Prof. Zenker konnte jedoch erfreulicherweise berichten, dass der mit dem Berliner Forum gemeinsam gestarteter Spendenaufruf, allein durch eine ganzseitige Anzeige im Deutschen Ärzteblatt, im Dezember 2012,  22.000 Euro erzielte. Gegenwärtig wird der Flyer des Spendenaufrufs durch das Berliner Forum in Berliner Arztpraxen und griechischen Gaststätten verteilt sowie durch das Internet verbreitet
(s. unter  HYPERLINK «https://3c.web.de/mail/client/dereferrer?redirectUrl=http%3A%2F%2Fwww.berliner-forum-griechenlandhilfe.de&selection=page1» \t «_blank» www.berliner-forum-griechenlandhilfe.de).

Dr. Georg Pieper, bekannt durch Einsätze bei der Betreuung von Hinterbliebenen der Opfer und traumatisierten Personen durch Ereignisse, wie der ICE-Zugunglück in Eschede, oder der Amoklauf in Erfurt, bietet in Athen seit Jahren Weiterbildungsangebote für griechische Traumatherapeuten an.

Seit dem Krisenbeginn verzichtet er auf seine Honorare, da sich inzwischen selbst die Therapeuten in Not befinden. Während die Menschen auf dem Lande durch Selbstversorgung und gegenseitige Hilfe  besser gestellt sind, breiten sich nach Dr. Piepers Beobachtungen in den Großstädten, wie Athen, in erschreckendem Maße Resignation und Lethargie aus, gleichzeitig nehmen Gewalt und Aggression in den Familien und im öffentlichen Raum zu.
Besonders negativ wirke sich die Krise auf das Selbstbewusstsein der Männer aus, da sie ihre angestammte Rolle als Ernährer in der Familie verlieren. Die Folgen sind eine erhebliche Zunahme von häuslicher Gewalt, von Alkohol- und Drogenkonsum sowie von Depressionen mit Verdoppelung der Selbsttötungsrate.

Die Zunahme der Gewalt macht sich auch im öffentlichen Raum deutlich bemerkbar. Die neonazistische Partei «Goldene Morgenröte», die vor der Krise unter 0,3 % lag, wuchs inzwischen mit 12 % zu der drittstärksten Partei an und fordert öffentlich zu Gewalt gegen Migranten und Andersdenkenden auf. Ihre Schlägertrupps veranstalten abends regelrechte Hetzjagden gegen Ausländer. Gleichzeitig wächst in der Bevölkerung die Wut gegen die von den regierenden Parteien nach wie vor privilegierten Reichen, die keine oder kaum Steuern entrichten, und die in ihren Stadtteilen, ungetrübt von der Krise,  weiterhin ihren Luxuskonsum pflegen und  ihr Geld ins Ausland transferieren. Als größten Belastungsfaktor sieht Dr. Pieper die Perspektiv- und Hoffnungslosigkeit, Schutzfaktoren seien vor allem soziale Netze und Solidarität. Wenn allerdings die sozialen Netze von Familie und Freundeskreisen zerreißen, sieht Dr. Pieper die Gefahr einer
hochexplosiven Situation, die sich sogar in einem Bürgerkrieg entladen könnte. 

In der anschließenden Plenumsdiskussion wurde von den anwesenden Berliner Griechen, von Gewerkschaftern mit Kontakt zu Griechenland und von ATTAC-Mitgliedern der Arbeitsgruppe «Solidarische Ökonomie» ergänzend hervorgehoben, dass der ökonomische Druck auf die griechische Gesellschaft zu einem massiven Abbau von Arbeitnehmerrechten, Umweltschutz und demokratischer Freiheit einschließlich der Pressefreiheit, geführt hat. Gleichzeitig wurde dennoch eine Reihe von positiven Entwicklungen aufgezeigt. Dr. Pieper berichtete von einer regierungskritischen Zeitung, die eingestellt werden sollte. Ihre Redakteure erreichten daraufhin durch persönliche Geldeinlagen, dass die Zeitung in Eigenregie als «Zeitung der Redakteure» weiter erscheinen kann. Weiterhin wurden zahlreiche Beispiele von kommunalen Supermärkten und Suppenküchen und neu gegründeten genossenschaftlichen Versorgungsgemeinschaften, bis hin zu lokalen Tauschbörsen mit eigenem lokalem Geld genannt. Die Diskutierenden waren sich einig, dass es neben der notwendigen humanitären Hilfe, ebenfalls darum gehen muss, die neu formierten zivilgesellschaftlichen Bewegungen «von unten» – materiell und durch Zeichen der Solidarität zu unterstützen. Darüber hinaus wurde angeregt, dass sich das Berliner Forum Griechenlandhilfe mit anderen Gruppen vernetzt, die sich solidarisch für Griechenland engagieren.

 

Berliner Forum Griechenlandhilfe

Triantafillia Thiesing-Kostopoulou

Fotos Barbara Schervier