Η νέα συμβιβαστική πρόταση της ιρλανδικής προεδρίας για τον προϋπολογισμό της ΕΕ 2028-2034 κατατέθηκε χθες και συζητείται σήμερα σε επίπεδο μονίμων αντιπροσώπων (Coreper) στις Βρυξέλλες, πριν περάσει στους υπουργούς Ευρωπαϊκών Υποθέσεων την Τρίτη και στους ηγέτες στη Σύνοδο Κορυφής της Πέμπτης.
«Η Ολλανδία δεν μπορεί να αποδεχθεί αυτή την πρόταση. Με αυτούς τους ρυθμούς, δεν θα υπάρξει συμφωνία έως το τέλος του έτους», προειδοποίησε ο Ολλανδός υπουργός Οικονομικών Έλκο Χάινεν. Εξίσου κατηγορηματική η Σουηδή υπουργός Ευρωπαϊκών Υποθέσεων Τζέσικα Ρόζενκραντς, χαρακτήρισε το σχέδιο «παράλογο», ζητώντας σημαντικά μεγαλύτερες περικοπές.
Από το Βερολίνο, το μήνυμα ήταν ότι η πρόταση «δεν αποτελεί βάση για συμφωνία», καθώς ο ευρωπαϊκός προϋπολογισμός πρέπει να παραμείνει οικονομικά προσιτός για τις χώρες που επωμίζονται το μεγαλύτερο βάρος της χρηματοδότησής του.
Πού πέφτει το «ψαλίδι»
Η ιρλανδική προεδρία προτείνει προϋπολογισμό 1,825 τρισ. ευρώ για την περίοδο 2028–2034, μειωμένο κατά περίπου 159 δισ. ευρώ ή 8% έναντι της αρχικής πρότασης της Κομισιόν. Παρά τη μείωση, παραμένει περίπου 30% μεγαλύτερος από τον σημερινό.
Το μεγαλύτερο βάρος των περικοπών πέφτει στην ανταγωνιστικότητα, την έρευνα και την άμυνα, με μείωση 13%, και στην εξωτερική δράση της Ε.Ε., με μείωση 17%. Αντίθετα, η συνοχή, η γεωργία και η αλιεία περιορίζονται μόλις κατά 3%, ενώ διατηρούνται οι εθνικές κατανομές που ενδιαφέρουν ιδιαίτερα χώρες όπως η Ελλάδα.
Πάντως, οι έξι «φειδωλές» χώρες, με επικεφαλής τη Γερμανία, απαιτούν πολύ μεγαλύτερη συγκράτηση δαπανών, ενώ οι 17 «Φίλοι της Συνοχής», μεταξύ τους Ελλάδα και Ιταλία, επιμένουν στην προστασία αγροτών και περιφερειών.
Η ιρλανδική προεδρία επιχειρεί, πάντως, να ισορροπήσει ανάμεσα στις αντικρουόμενες απαιτήσεις, υποστηρίζοντας ότι ο νέος προϋπολογισμός πρέπει να χρηματοδοτεί τις αναδυόμενες προτεραιότητες, χωρίς να εγκαταλείπει τις παραδοσιακές πολιτικές της Ένωσης.
«Αντιφάσεις» βλέπουν οι χώρες του Βορρά
Ωστόσο, Ευρωπαίος διπλωμάτης από χώρα του Βορρά επισημαίνει ακόμη μία αντίφαση ότι δηλαδή, οι μεγαλύτερες περικοπές αφορούν προτεραιότητες, που οι ηγέτες θα συζητήσουν αυτή την εβδομάδα στις Βρυξέλλες, σε μια περίοδο αυξανόμενων «προκλήσεων» για την ασφάλεια, την ενέργεια και την ευρωπαϊκή βιομηχανία.
Το πολιτικό περιβάλλον στα κράτη μέλη της Ε.Ε περιπλέκει περαιτέρω τη διαπραγμάτευση ενόψει κρίσιμων εκλογικών αναμετρήσεων. Οι πρόωρες εκλογές της 29ης Νοεμβρίου στην Ισπανία, οι γερμανικές περιφερειακές αναμετρήσεις με την ενίσχυση της ακροδεξιάς AfD και οι γαλλικές προεδρικές εκλογές του 2027 περιορίζουν σε μεγάλο βαθμό τα περιθώρια συμβιβασμών.
Ωστόσο, παρά τα εμπόδια, η ιρλανδική προεδρία επιδιώκει συμφωνία έως τα Χριστούγεννα.
