Πρόκειται για τον Έλληνα δικηγόρο Γιώργο Τσαρμπόπουλο πρώην επικεφαλής του γραφείου της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες στην Ελλάδα, ο οποίος έδωσε και κέρδισε μάχες για την βελτίωση της κατάστασης των προσφύγων κατά τη διάρκεια της θητείας του από το 2006 έως το 2015. Κατέγραψε την κρατική βία κατά των προσφύγων, παρότρυνε την κυβέρνηση να αναλάβει δράση και συνέβαλε στο κλείσιμο ενός κέντρου κράτησης και απελάσεων.
Βραβεύεται επίσης η Τουρκάλα ακτιβίστρια Πίριλ Έρτσομπαν, ιδρυτικό στέλεχος της ανθρωπιστικής οργάνωσης από τη Σμύρνη «Mülteci-Der». Συνοδεύει αιτούντες άσυλο, καταγράφει παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων και αποκαλύπτει καταχρήσεις κατά τη διάρκεια κρατήσεων και απελάσεων.
Και ο Τούρκος δικηγόρος Τανέρ Κιλίτς, ο οποίος έχει εκπροσωπήσει διωκόμενους ακτιβιστές μέλη άλλων ανθρωπιστικών οργανώσεων. Εξαιτίας της ακτιβιστικής δράσης του, πέρασε πάνω από 14 μήνες προφυλακισμένος.
Δύσκολες προσωπικές μάχες
Στην αιτιολόγηση της βράβευσης η οργάνωση Pro Asyl αναφέρει ότι και οι τρεις έδωσαν μάχες σε Ελλάδα και Τουρκία κάτω από εξαιρετικά δύσκολες πολιτικές συνθήκες για τα δικαιώματα κυνηγημένων ανθρώπων, για την ανθρώπινη αξιοπρέπεια και το Κράτος Δικαίου.
Η Pro Asyl τονίζει τα κοινά χαρακτηριστικά των τριών βραβευθέντων παρά τις πολύ διαφορετικές πορείες ζωής τους: «Δίνουν προσοχή, αντιδρούν και ενεργούν, ακόμη και όταν αυτό γίνεται προσωπικά δύσκολο και πολιτικά άβολο».
«Στα σύνορα της Ευρώπης, γινόμαστε μάρτυρες αδικίας και βίας. Ταυτόχρονα, η Ακροδεξιά κερδίζει δύναμη στη Γερμανία και την Ευρώπη. Όποιος σχετικοποιεί τα δικαιώματα των προσφύγων ή υιοθετεί τις αρχές της ακροδεξιάς βλάπτει το κράτος δικαίου και τη δημοκρατία» δήλωσε ο πρόεδρος του Ιδρύματος Καρλ Κοππ.
Η κατάσταση στην Ελλάδα καταδεικνύει πόσο απαραίτητο είναι το έργο ανθρώπων, όπως οι τρεις βραβευθέντες. Σύμφωνα με την Ύπατη Αρμοστεία των Ηνωμένων Εθνών για τους Πρόσφυγες, τουλάχιστον 3.148 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους ή καταγράφηκαν ως αγνοούμενοι στις θαλάσσιες διαδρομές προς την Ελλάδα μεταξύ 2015 και τέλους 2025. Ο πραγματικός αριθμός είναι πιθανώς υψηλότερος, καθώς πολλά ατυχήματα δεν καταγράφονται.
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε αυτές τις ημέρες με αφορμή τα βραβεία και στη σημερινή κατάσταση στην Κρήτη, όπου δεν υπάρχουν επίσης ανθρώπινες συνθήκες υποδοχής. Σύμφωνα με την ελληνική οργάνωση ανθρωπίνων δικαιωμάτων «Υποστήριξη Προσφύγων στο Αιγαίο», 8.552 αιτούντες άσυλο έφτασαν στην Κρήτη και τη Γαύδο μόνο κατά το πρώτο εξάμηνο του 2026.
Ο Γιώργος Τσαρμπόπουλος έκανε λόγο για άθλιες πρόχειρες κατοικίες όπου δεν υπήρχαν διερμηνείς. Χωρίς επαρκή επικοινωνία, οι αιτούντες άσυλο δεν μπορούν ούτε να εξηγήσουν τους λόγους για τους οποίους φεύγουν ούτε να διεκδικήσουν το δικαίωμά τους στην προστασία.
Κριτική στο νέο Σύμφωνο για το Άσυλο
Σε συνέντευξη Τύπου που έδωσαν την Παρασκευή οι τρεις βραβευθέντες επεσήμαναν ότι η σημερινή πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης με το νέο Σύμφωνο για το Άσυλο κινείται σε λάθος κατεύθυνση.
Όπως είπε χαρακτηριστικά ο Γιώργος Τσαρμπόπουλος «Με το νέο Σύμφωνο, η Ευρώπη δημιουργεί μια ψευδαίσθηση ασφάλειας και καθιστά τους πρόσφυγες ακόμη περισσότερο αποδιοπομπαίους τράγους». Το βραβείο για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα αποτελεί πλέον θεσμό στη Γερμανία και μπαίνει στην τρίτη δεκαετία, του αφού καθιερώθηκε ήδη το 2006. Η οργάνωση Pro Asyl κλείνει 40 χρόνια δράσης για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα με επίκεντρο την προστασία των προσφύγων.
