Ο υπ. Υγείας Γενς Σπαν προτείνει κάθε άνθρωπος να είναι εν δυνάμει δωρητής, εκτός εάν υπάρχει ρητή διαφωνία του εν ζωή για το αν επιθυμεί μετά θάνατον να διατεθούν όργανά του. Η πρόταση αυτή προκαλεί αντιδράσεις.Στον ίδιο επίπονο δρόμο που πορεύτηκε η Ελλάδα οδηγείται και η Γερμανία. Ο υπουργός Υγείας Γενς Σπαν, θέλει δια νόμου να θεσπίσει την αρχή της «ρητής αντίρρησης» στην περίπτωση δωρεάς οργάνων. Με αυτόν τον τρόπο θεωρεί ότι θα αντιμετωπιστεί η μεγάλη έλλειψη μοσχευμάτων. 10.000 βαριά ασθενείς περιμένουν στους καταλόγους για τη σωτήρια προσφορά, εξ αυτών μόνο οι 800 βρίσκουν δότη. Είναι το χαμηλότερο ποσοστό των τελευταίων 20 χρόνων στη Γερμανία.
Εικαζόμενη συναίνεση του δωρητή
Αλλά τι ακριβώς είναι η λύση της «ρητής αντίρρησης» που προβλέπεται σε νομοθεσίες πολλών χωρών του κόσμου; Ο γερμανός υπουργός προτείνει κάθε άνθρωπος να είναι εν δυνάμει δωρητής, εκτός εάν υπάρχει ρητή εν ζωή διαφωνία του για το αν επιθυμεί μετά θάνατο να διατεθούν όργανά του. Εάν δεν υπάρχει διαφωνία, εικάζεται η συναίνεσή του, επικρατεί δηλαδή η αρχή της εικαζόμενης συναίνεσής του, χωρίς μάλιστα να χρειάζεται προηγούμενη συγκατάθεση των οικείων του. Η πρόταση δεν είναι καινούργια, είχε και στο παρελθόν απασχολήσει την κοινή γνώμη. Μέχρι τώρα ίσχυε το αντίθετο. Όργανα εγκεφαλικά νεκρών μπορούσαν να αφαιρεθούν για μεταμόσχευση, μόνο όταν υπήρχε σαφής συναίνεση του εν δυνάμει δότη με τη μορφή ταυτότητας δότη ή εάν δεν υπήρχε, θα έπρεπε να ρωτηθούν οι συγγενείς του.
Ο Γενς Σπαν παραδέχθηκε ότι με τη λύση που προτείνει το κράτος επεμβαίνει στην ελευθερία του ατόμου, αλλά, όπως διευκρίνισε, από την άλλη, δεν φαίνεται να υπάρχει άλλη λύση στον συνεχώς αυξανόμενο αριθμό ασθενών που περιμένουν όργανα για μεταμόσχευση. Πολλές και ποικίλες είναι στο μεταξύ οι αντιδράσεις υπό μορφή αντιρρήσεων από το ίδιο το κόμμα του Σπαν.
Υπέρ και κατά
Η Κάριν Μαας, εκπρόσωπος σε θέματα υγείας του Χριστιανοδημοκρατικού Κόμματος, επέκρινε τον κομματικό της σύντροφο. Το κράτος πρέπει να προασπίζει την ελεύθερη βούληση και να μην επιτρέπει το καθεστώς της ρητής αντίρρησης, είπε σε δύο εφημερίδες της Στουτγγάρδης. Αυτό ενδέχεται να γεννήσει περισσότερες φοβίες και να μειωθεί η εμπιστοσύνη στη δωρεά οργάνων, επισημαίνει. Αλλά και από το αδελφό Χριστιανοκοινωνικό Κόμμα εκτοξεύονται βολές. Ο Στέφαν Πίλσιγκερ, ειδικός σε θέματα υγείας του κόμματος, θεωρεί ότι η πρόταση Σπαν δεν λύνει το πρόβλημα έλλειψης δοτών. Απρόσμενη στήριξη βρήκε ο Σπαν από το Σοσιαλδημοκρατικό κόμμα, τη Γερμανική Εταιρεία Νοσοκομείων και την Εταιρεία Μεταμοσχεύσεων.
Και η εκκλησία; Η Καθολική Διάσκεψη Επισκόπων προέβαλε αντιδράσεις βιοηθικού περιεχομένου. Ο εκπρόσωπός της, Ματίας Κοπ, ανάφερε ότι η δωρεά οργάνων αποτελεί ιδιαίτερη πτυχή της αγάπης προς τον πλησίον και η υπάρχουσα λύση σέβεται το δικαίωμα αυτοδιάθεσης. Αλλά και ο Μπέρχαρντ Σόκενχοφ, ειδικός σε θέματα βιοηθικής, διαφωνεί με την πρόταση της «ρητής άρνησης». Υποστηρίζει ότι το κράτος δεν μπορεί να γίνει ιδιοκτήτης ανθρώπινων οργάνων, είναι σαν να τα αρπάζει ερμηνεύοντας τη μη ύπαρξη ρητής συναίνεσης ως εικαζόμενη.
Ειρήνη Αναστασοπούλου/epd / ΚΝΑ / dpa
