Με αφορμή τα εβδομηκοστά γενέθλια του καθηγητή Θεόδωρου Νικολάου το Τμήμα Ορθόδοξης Θεολογίας του Λουδοβίκειου-Μαξιμιλιανού Πανεπιστημίου του Μονάχου διοργανώνει εορταστική εκδήλωση προς τιμήν του στις 27 Απριλίου 2012 στην Αίθουσα της Συγκλήτου του Πανεπιστημίου. Μεταξύ άλλων, την εκδήλωση θα τιμήσει με την παρουσία του και ο Σεβ. Μητροπολίτης Γερμανίας κ. Αυγουστίνος (Οικουμενικό Πατριαρχείο). Στο πλαίσιό της ο πρώην Διευθυντής και Γενικός Γραμματέας του Συμβουλίου Ευρωπαϊκών Εκκλησιών (ΒρυξέλλεςΓενεύη) καθηγητής π. Viorel Ionita θα δώσει διάλεξη με θέμα «Οι θεολογικοί διάλογοι της Ορθόδοξης Εκκλησίας με άλλες Έκκλησίες».
Ο καθηγητής Νικολάου γεννήθηκε στην Ανάβρα Αλμυρού Μαγνησίας στις 24 Μαρτίου 1942. Σπούδασε ορθόδοξη θεολογία, κλασική φιλολογία και φιλοσοφία στη Θεολογική Σχολή της Χάλκης και στα Πανεπιστήμια της Βόννης και της Θεσσαλονίκης, λαμβάνοντας το πτυχίο της θεολογίας (Χάλκη 1965) και αναγορευόμενος διδάκτωρ της φιλοσοφίας (Βόννη 1968) και της θεολογίας (Θεσσαλονίκη 1981). Το 1975 αναγορεύτηκε υφηγητής του Πανεπιστημίου της Βέρνης, ενώ την επόμενη χρονιά έλαβε χώρα η μετυφηγεσία του στο Πανεπιστήμιο της Βόννης στο αντικείμενο «Ελληνικές πατερικές σπουδές και πνευματική ιστορία του Βυζαντίου». Από το 1972 έως το 1984 δίδαξε (από το 1978 ως έκτακτος καθηγητής) ορθόδοξη θεολογία στο Πανεπιστήμιο της Βόννης. Από το 1984 και μέχρι την αναγόρευσή του σε ομότιμο καθηγητή (2005) εργάστηκε ως τακτικός καθηγητής της Ορθόδοξης Θεολογίας και διευθυντής του ομώνυμου Ινστιτούτου, το οποίο ο ίδιος ίδρυσε, στο Λουδοβίκειο-Μαξιμιλιανό Πανεπιστήμιο του Μονάχου. Χάρη στις άοκνες προσπάθειές του το Ινστιτούτο αυτό εξελίχθηκε σε θεολογικό εκπαιδευτικό ίδρυμα το οποίο έχει τη δυνατότητα χορήγησης όχι μόνο πτυχίου, αλλά και διδακτορικού διπλώματος στην Ορθόδοξη Θεολογία.
Το 1972 ο Νικολάου βραβεύτηκε από την Ακαδημία Αθηνών για το βιβλίο του «Αι περί πολιτείας και δικαίου ιδέαι του Γεωργίου Πλήθωνος Γεμιστού». Το 1998 το Πανεπιστήμιο «Άγιοι Κύριλλος και Μεθόδιος» του Veliko Tarnovo (Βουλγαρία) τον ανακήρυξε επίτιμο διδάκτορα (επρόκειτο για τον πρώτο μη Βούλγαρο Ορθόδοξο που αξιώθηκε της τιμής αυτής), ενώ διδακτορικό δίπλωμα τιμής ένεκεν του απένειμε το 2002 και το Πανεπιστήμιο „Babeş-Bolyai“ του Cluj-Napoca (Ρουμανία).
Από το 1977 έως το 1997 ήταν μέλος της Διεθνούς Επιτροπής για τον επίσημο ορθόδοξο-λουθηρανικό διάλογο, ενώ διατέλεσε και μέλος πολλών ορθόδοξων επιτροπών. Το 1987 ίδρυσε το περιοδικό του Ινστιτούτου Ορθόδοξης Θεολογίας του Πανεπιστημίου του Μονάχου „Orthodoxes Forum“. Το 1993 εγκαινίασε τη σειρά πανεπιστημιακών μονογραφιών του „Veröffentlichungen des Instituts für Orthodoxe Theologie“ [= Δημοσιεύματα του Ινστιτούτου Ορθόδοξης Θεολογίας] και το 1995 τη σειρά „Liturgische Texte und Studien“ [= Λειτουργικά κείμενα και μελέτες]. Είναι συνιδρυτής του „Zentrum für Ökumenische Forschung“ (=Κέντρο Οικουμενικής Έρευνας -ZöF) του Πανεπιστημίου του Μονάχου, καθώς και μέλος διάφορων οικουμενικών επιτροπών και επιστημονικών Ακαδημιών στη Γερμανία και στο εξωτερικό.
Ο καθηγητής Νικολάου, στον οποίο απονεμήθηκε το 2008 το οφφίκιο του «Άρχοντος Υπομιμνήσκοντος του Οικουμενικού Πατριαρχείου», έχει δημοσιεύσει πολλά βιβλία και αναρίθμητες μελέτες φιλοσοφικού-πατερικού και οικουμενικού περιεχομένου. Πρβλ. τον κατάλογο των δημοσιεύσεών του στον τιμητικό τόμο „Orthodoxe Theologie zwischen Ost und West“, hrsg. von K. Nikolakopoulos, A. Vletsis und Vl. Ivanov, Frankfurt/M: Lembeck 2002, σ. 37-60).
Δελτίο τύπου του Τμήματος Ορθόδοξης Θεολογίας του Λουδοβίκειου-Μαξιμιλιανού Πανεπιστημίου του Μονάχου (02.04.12)
