Η δήλωση αυτή, ωστόσο, απέχει πολύ από την πραγματικότητα.
Η Κίνα αύξησε σε επίπεδα ρεκόρ τόσο την αιολική όσο και την ηλιακή της ισχύ το 2025, παρέχοντας επίσης τη μερίδα του λέοντος της παγκόσμιας καθαρής τεχνολογίας που απαιτείται για την ενεργειακή μετάβαση – κατασκευάζοντας πάνω από το 80% των ηλιακών πάνελ, το 60% των ανεμογεννητριών και το 75% των ηλεκτρικών οχημάτων (EV) και των μπαταριών.
«Σε οικονομικό και βιομηχανικό επίπεδο οι ΗΠΑ έχουν μείνει πίσω και θα μείνουν ακόμα περισσότερο, ως αποτέλεσμα της εχθρικής προσέγγισης της νυν κυβέρνησης απέναντι στην απομάκρυνση από τον άνθρακα», δηλώνει στην DWο Λι Σούο, διευθυντής του China Climate Hub στο Asia Society Policy Institute με έδρα τις ΗΠΑ. Με το να «αποχωρούν απερίσκεπτα από πολλά διεθνή φόρουμ που σχετίζονται με το κλίμα και την ενέργεια», οι ΗΠΑ εγκαταλείπουν την πολιτική τους επιρροή, προσθέτει ο ειδικός.
Η κυβέρνηση Τραμπ σταμάτησε να συμμετέχει και να χρηματοδοτεί 66 διεθνείς οργανισμούς που θεώρησε αντίθετους προς τα εθνικά συμφέροντα, την ασφάλεια, την οικονομική ευημερία ή την κυριαρχία των ΗΠΑ.
«Έχει απομακρυνθεί από την επιστήμη που αποδέχεται όλος ο κόσμος», τονίζει στην DW ο Ντέιβιντ Χαρτ, ανώτερος ερευνητής για το κλίμα και την ενέργεια στην αμερικανική δεξαμενή σκέψης The Council on Foreign Relations. «Είναι μια ανόητη απόφαση που θα βλάψει τις ΗΠΑ μακροπρόθεσμα».
Κινεζική ηγεσία στην κλιματική δράση;
Πάντως, παρά το γεγονός ότι έχει περισσότερες δυνατότητες στην ηλιακή ενέργεια από όσες ο υπόλοιπος κόσμος μαζί, η Κίνα δεν φαίνεται να επιδιώκει ενεργά ηγετικό ρόλο στο κλίμα. Όπως εξηγεί ο Λι, το Πεκίνο «δεν θέλει να υποσχεθεί πάρα πολλά, ιδίως σε διεθνές επίπεδο».
Αν και η Κίνα συνεχίζει να επενδύει σε μεγάλο βαθμό και στον άνθρακα, δεν χρησιμοποιεί τέτοιους ηλεκτροπαραγωγικούς σταθμούς ως βασική πηγή ενέργειας, επιλέγοντας μία πιο ευέλικτη στρατηγική, μεταξύ άλλων μέσω και της αποθήκευσης ενέργειας σε μπαταρίες.
Την ίδια στιγμή, το Πεκίνο προωθεί τη μείωση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα, στηρίζοντας ταυτοχρόνως και άλλες χώρες να πράξουν το ίδιο, όπως επισημαίνει ο Χαρτ, στάση που συμβάλλει στην ενίσχυση του ηγετικού ρόλου της Κίνας στην κλιματική μετάβαση.
Οι ΗΠΑ, από την άλλη πλευρά, επεκτείνουν τις δραστηριότητές τους στην παραγωγή ενέργειας μέσω άνθρακα και προωθούν νέα έργα φυσικού αερίου.
Κινεζική πρωτιά σε ηλιακή και αιολική ενέργεια
Πέρυσι η Κίνα ενίσχυσε τις δυνατότητές της κατά 318 γκιγκαβάτ (GW) σε ηλιακή ενέργεια και κατά 120 GW σε αιολική ενέργεια, προσθήκη με την οποία το συνολικό δίκτυο φτάνει τα 1,8 δισεκατομμύρια κιλοβάτ.
Αυτό ανεβάζει τη συνολική συνδεδεμένη με το δίκτυο ισχύ αιολικής και ηλιακής ενέργειας στα 1,8 δισεκατομμύρια κιλοβάτ. Όπως ανέφερε η αμερικανική ΜΚΟ Global Energy Monitor, η Κίνα «ξεπέρασε έτσι ένα ιστορικό όριο» και μπορεί να παράγει τρεις φορές περισσότερη ενέργεια από τους πλησιέστερους ανταγωνιστές της, τις ΗΠΑ και την Ινδία. Όπως σχολιάζει χαρακτηριστικά ο Λι, Κίνα και ΗΠΑ «αποτελούν δύο εντελώς διαφορετικούς κόσμους».
Καθώς οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας είναι σε μεγάλο βαθμό φθηνότερες από τις μονάδες που λειτουργούν με ορυκτά καύσιμα και δεδομένου ότι υπάρχει τεράστια ζήτηση ενέργειας στις ΗΠΑ, ο Χαρτ εξακολουθεί να βλέπει μέλλον για την ηλιακή ενέργεια στην Αμερική. Ωστόσο, ο κλάδος δεν πρόκειται να αναπτυχθεί τόσο γρήγορα, όσο θα μπορούσε με διαφορετική χάραξη πολιτικής.
«Όσον αφορά τον τομέα της καθαρής τεχνολογίας, οι ΗΠΑ ουσιαστικά παρεμποδίζουν τον ίδιο τους τον εαυτό. Σχετικά με τα ηλιακά πάνελ, για παράδειγμα, οι δασμοί είναι απαγορευτικά υψηλοί», δηλώνει ο Λι.
Μπορούν ΗΠΑ και Κίνα να συμβαδίσουν στην ηλεκτροκίνηση;
Αναφορικά δε με την ηλεκτροκίνηση, «το μέσο νέο αυτοκίνητο στην Κίνα είναι ηλεκτρικό όχημα, ενώ το ποσοστό στις ΗΠΑ είναι πιο κοντά στο 10%», δηλώνει στην DW ο Τζέρεμι Γουάλας, καθηγητής Κινεζικών Σπουδών στο Johns Hopkins School of Advanced International Studies.
Ο τομέας των μεταφορών της Κίνας έχει σε μεγάλο βαθμό περάσει στην ηλεκτροκίνηση, κάτι που σύμφωνα με τον Χαρτ αναμένεται να συμβεί «και στον υπόλοιπο κόσμο μέσα σε μία ή δύο δεκαετίες, ενώ οι ΗΠΑ ενδέχεται να μείνουν πραγματικά στο περιθώριο αυτής της βιομηχανίας».
Αυτή η συνθήκη έχει επιπτώσεις και πέραν του ιδίου του τομέα των ηλεκτροκίνητων οχημάτων. «Εάν δεν έχεις ηλεκτρικά οχήματα για να δημιουργήσεις ζήτηση για τη βιομηχανία μπαταριών και άλλες βιομηχανίες όπως αυτή των ηλεκτρικών κινητήρων, τότε και άλλοι τομείς που χρησιμοποιούν αυτές τις τεχνολογίες θα πληγούν επίσης. Το κόστος τους θα είναι υψηλότερο από τους ανταγωνιστές στο εξωτερικό που έχουν πρόσβαση σε φθηνότερες μπαταρίες».
Κατά τον Λι, «υπάρχει ένα χάσμα τουλάχιστον μίας δεκαετίας όσον αφορά τη βιομηχανική ανταγωνιστικότητα, όταν εξετάζονται οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, τα ηλεκτρικά οχήματα και οι μπαταρίες». Όσον αφορά δε τις μπαταρίες που χρησιμοποιούνται για αποθήκευση ενέργειας και σε ηλεκτρικά οχήματα, ο ειδικός εκτιμά πως «οι ΗΠΑ απλώς δεν έχουν την απαραίτητη τεχνογνωσία για την παραγωγή τους»
Η κλιματική δράση ως οικονομική ευκαιρία
Οι επενδύσεις στην καθαρή ενέργεια που ακυρώνονται στο πλαίσιο των πολιτικών Τραμπ έχουν «πραγματικό οικονομικό κόστος», όπως επισημαίνει ο Χαρτ, σε σύγκριση με την οικονομική ανάπτυξη που προβλεπόταν υπό τις προηγούμενες πολιτικές.
Οι πράσινες θέσεις εργασίας βρίσκονταν σε άνοδο στις ΗΠΑ, με τις θέσεις στον τομέα της καθαρής ενέργειας να υπερβαίνουν εκείνες στους κλάδους του πετρελαίου, του φυσικού αερίου και του άνθρακα κατά περισσότερο από τρεις προς μία.
Ο Χαρτ διαπιστώνει πως οι ΗΠΑ θα μείνουν πίσω σε «έναν αριθμό βιομηχανιών που αναπτύσσονται ραγδαία», εξέλιξη που αποτελεί μία «χαμένη ευκαιρία».
Ο Λι θεωρεί πως η Κίνα ενδέχεται να αναλάβει μεγαλύτερο ηγετικό ρόλο στο κλίμα μακροπρόθεσμα, δεδομένης και της συνολικής αλλαγής στάσης της κινεζικής ηγεσίας απέναντι στην κλιματική μετάβαση. Ο ίδιος παρατηρεί μία «ρητορική μετατόπιση», στο πλαίσιο της οποίας «η κλιματική δράση δεν αντιμετωπίζεται ως βάρος για την οικονομική ανάπτυξη», αλλά αντιθέτως θεωρείται ως κάτι το θετικό και ένα εργαλείο οικονομικής ανάπτυξης». Η αλλαγή αυτή της στάσης του Πεκίνου αποτελεί κατά τον ειδικό και μία από «τις σημαντικότερες εξελίξεις στη διεθνή κλιματική δράση την τελευταία δεκαετία».
Επιμέλεια: Γιώργος Πασσάς
