Δεν είναι η πρώτη φορά που ο πρόεδρος Τραμπ εκστομίζει παρόμοιες απειλές. Για την κλιμάκωση των επιθέσεων επικαλείται δύο σημαντικούς λόγους. Πρώτον, την κατάρριψη αμερικανικού στρατιωτικού ελικοπτέρου, κάτι που δεν είχε επιβεβαιώσει επισήμως η Τεχεράνη μέχρι το απόγευμα της Πέμπτης. Δεύτερον, την άσκηση πίεσης στο Ιράν, που κατηγορείται ότι κωλυσιεργεί για να κερδίσει χρόνο στη διαπραγμάτευση με την Ουάσινγκτον.
«Κλειδί» τα Στενά του Ορμούζ
Η κατάσταση περιπλέκεται, καθώς το Ιράν θεωρεί τον Λίβανο αναπόσπαστο μέρος του μετώπου, άρα και της διαπραγμάτευσης με τις ΗΠΑ. Την άποψη αυτή συμμερίζεται και το Πακιστάν που εμφανίζεται σε ρόλο διαμεσολαβητή μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης. Ωστόσο, το Ισραήλ αρνείται κάθε σύνδεση της εκεχειρίας στο Ιράν με τις στρατιωτικές επιχειρήσεις στον Λίβανο, ενώ και η ίδια η κυβέρνηση του Λιβάνου κάνει ό,τι μπορεί για να περιορίσει την ιρανική επιρροή στη χώρα.
Απαντώντας στις τελευταίες αμερικανικές επιθέσεις, η Τεχεράνη ανακοίνωσε αντίποινα με στόχο τα δυτικά συμφέροντα σε Μπαχρέιν και Κουβέιτ, καθώς και τον πλήρη αποκλεισμό των Στενών του Ορμούζ- κάτι που ωστόσο έσπευσαν να διαψεύσουν οι ΗΠΑ. Για το Ιράν, ο ναυτικός αποκλεισμός που έχουν ήδη επιβάλει οι Αμερικανοί στα Στενά του Ορμούζ συνιστά παραβίαση της υποτιθέμενης εκεχειρίας.
«Μόνο θεωρητική είναι πλέον η εκεχειρία» εκτιμά ο Χαμιρετζά Αζίζι, αναλυτής του γερμανικού Ινστιτούτου για την Επιστήμη και την Πολιτική (SWP) στην πλατφόρμα Χ. Ο ίδιος θεωρεί ότι οι ΗΠΑ αναζητούν τρόπο για να κρατήσουν ανοιχτά τα Στενά του Ορμούζ, ακόμη και με τη χρήση βίας, αλλά και το Ιράν δεν θα διστάσει να πυροδοτήσει κλιμάκωση με επιθέσεις εναντίον αμερικανικών πολεμικών πλοίων ή ενεργειακών υποδομών στην ευρύτερη περιοχή.
Συναγερμός και στο Ισραήλ
Αλλά και οι ισραηλινές επιδρομές εναντίον ιρανικών εγκαταστάσεων αεράμυνας στις αρχές της εβδομάδας ερμηνεύονται ως προανάκρουσμα για μία κλιμάκωση. Σύμφωνα με τον τηλεοπτικό σταθμό N12, στρατιωτικές πηγές εκτιμούν ότι τις επόμενες ημέρες οι σχέσεις ΗΠΑ και Ιράν θα φτάσουν σε «σημείο καμπής».
Κομβικό ζήτημα στις διαπραγματεύσεις με τις ΗΠΑ παραμένει και το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης, καθώς συμπληρώνονται ακριβώς 12 χρόνια από τις πρώτες αμερικανικές επιδρομές εναντίον πυρηνικών εγκαταστάσεων στο Ιράν.
Διπλωματικές πηγές κάνουν λόγο για δύσκολες διαπραγματεύσεις μέσω Πακιστάν, καθώς τα δεδομένα αλλάζουν συνεχώς: Τη μία μέρα ο πρόεδρος Τραμπ απειλεί να επαναφέρει το Ιράν στην «εποχή του λίθου», την επόμενη επιδιώκει συνάντηση με την πολιτική ηγεσία της χώρας. Σε κάθε περίπτωση, οι Ιρανοί επιμένουν ότι δεν μπορεί να υπάρξει συμφωνία, εάν οι ΗΠΑ δεν «ξεπαγώσουν» περιουσιακά στοιχεία που συνδέονται με το Ιράν.
Επιμέλεια: Γιάννης Παπαδημητρίου
