Με ένα μανιφέστο για τις κοινές αξίες που διατρέχουν ιστορικά, ιδεολογικά, πολιτισμικά την Ευρώπη και τις ΗΠΑ, αλλά και για τις αξίες που διατρέχουν το νέο δόγμα ασφαλείας του Τραμπ, ο Αμερικανός υπ. Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο από το βήμα της Διάσκεψης Ασφαλείας του Μονάχου έθεσε τις βάσεις της νέας, αμερικανικής, παγκόσμιας, τάξης πραγμάτων. Με μια ομιλία θεωρητικού βάθους, με στόχο την παρουσίαση του νέου αξιακού πλαισίου προσέγγισης της Ευρώπης και της «νέας» Δύσης.
Έτεινε χείρα φιλίας προς την Ευρώπη για συνεργασία στη νέα εποχή, όμως με νέους όρους που ανατρέπουν τις μέχρι τώρα σταθερές – όρους καθαρά αμερικανικούς. Μια νέα εποχή για την οποία έδωσε επίσης το περίγραμμα: προστατευτισμός αντί ελεύθερης, παγκοσμιοποιημένης αγοράς, κλειστά, εθνικά σύνορα, αυστηρή μεταναστευτική πολιτική.
«Κίτρινη κάρτα» στον ΟΗΕ
Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά, ο ΟΗΕ απέτυχε στη Γάζα, ενώ στην περίπτωση επίλυσης άλλων διεθνών ζητημάτων ο κόσμος κινείται πλέον σε άλλο πλαίσιο και με άλλα σχήματα.
Ενδιαφέρον έχει πάντως ότι η αναφορά στην Ευρώπη δεν ήταν αναφορά στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Ο Ρούμπιο αναφέρθηκε στην ιστορική, αρχετυπική Γηραιά Ήπειρο της Αναγέννησης, του Μότσαρτ, του Μιχαήλ Άγγελου, του Σαίξπηρ, πάνω στην κληρονομιά των οποίων βασίστηκε η οικοδόμηση των ΗΠΑ. Αναφέρθηκε στον χριστιανισμό, στις κοινές ρίζες της πίστης, σε μια ομιλία με έντονο μεταφυσικό υπόβαθρο, έναν ιδιότυπο νέο σπιριτουαλισμό που συγκεράζει τον χριστιανισμό με τη ΜΑGA ιδεολογία.
Καμία αναφορά στην Ουκρανία
Αίσθηση προκάλεσε επίσης η απουσία ρητής αναφοράς στο Ουκρανικό και τον ρόλο των ΗΠΑ. Μολονότι ο επικεφαλής Διάσκεψης του Μονάχου, Βόλφγκανγκ Ίσινγνερ, σχολίασε με «ανακούφιση» την ομιλία του Μάρκο Ρούμπιο, ιδίως σε αντιπαραβολή με εκείνη του αντιπροέδρου Τζει Ντι Βανς πέρυσι στο Μόναχο, τα μηνύματα για το νέο Αμερικανικό Δόγμα θα πρέπει να αποκωδικοποιηθούν άμεσα ως ζωτική προτεραιότητα για την κατανόηση και τον συντονισμό της επόμενης ημέρας. Ένα είναι σίγουρο: οι ΗΠΑ επιδιώκουν και στη νέα εποχή, που εγκαινιάστηκε επίσημα στο Μόναχο αυτές τις μέρες, να θέσουν εκ νέου τους όρους του παιχνιδιού.
Μια νέα Pax Americana;
Η Ευρώπη θα πρέπει να αποφασίσει εάν θα τους αποδεχθεί. Το τίμημα θα είναι μεγάλο. Για την ώρα πάντως οι ομιλίες Μερτς, Μακρόν, Στάρμερ κινούνται σε άλλη κατεύθυνση: αυτή μίας θαρραλέας, έστω ετεροχρονισμένης, απόπειρας απεξάρτησης από τα μεταπολεμικά αγαθά της φιλελεύθερης Pax Americana που ξεκίνησε το 1945. Αν ακούσουμε όσα είπε ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς στη Διάσκεψη χθες, πρέπει να κρατήσουμε ότι «η παλαιά τάξη πραγμάτων δεν υπάρχει πια».
Πάντως η νέα εποχή που ξεκινά από το Μόναχο δεν φαίνεται να φέρνει χαμόγελα ελπίδας και αισιοδοξίας, αν κρίνει κανείς από τα σκυθρωπά και προβληματισμένα πρόσωπα αξιωματούχων και παραγόντων στους πολύβουους διαδρόμους του Bayerischer Hof.
