Ευρείες αεροπορικές επιδρομές στο βόρειο Ιράκ πραγματοποίησε αυτή την εβδομάδα η Τουρκία. Κόντρα στο επίσημο αφήγημα περί επιχειρήσεων κατά της τρομοκρατίας υπάρχουν πολλές αναφορές για νεκρούς αμάχους.Σπανίως τα κυβερνητικά tweet έχουν τόσο πολεμοχαρή χαρακτηριστικά όσο αυτό που ανήρτησε στις αρχές της εβδομάδας το τουρκικό υπουργείο Άμυνας, ανακοινώντας ότι «ξεκίνησε η επιχείρηση Νύχια του Αετού. Τα αεροσκάφη μας χτυπούν σπηλιές και τις κάνουν να καταρρέουν πάνω στα κεφάλια των τρομοκρατών».
Με τα λόγια αυτά το υπουργείο περιέγραφε τις επιχειρήσεις των τουρκικών ενόπλων δυνάμεων σε περιοχές στο βορειοανατολικό, αλλά και στο βορειοδυτικό Ιράκ. Στόχος των επιθέσεων ήταν πάνω από 80 θέσεις του PΚΚ και των συμμάχων του.
Ο τούρκος υπουργός Άμυνας παρακολούθησε μάλιστα ζωντανά τις επιθέσεις από το κέντρο ελέγχου στην Άγκυρα, εκφράζοντας στο τέλος τον θαυμασμό και τον έπαινό του για τις ένοπλες δυνάμεις: «Με τη συμμετοχή τους και τον ηρωισμό τους η επιχείρηση με την κωδική ονομασία Νύχια του Αετού ολοκληρώθηκε με μεγάλη επιτυχία. Φωλιές τρομοκρατών εξοντώθηκαν».
«Παράνομες» επιχειρήσεις
Για «παράνομους» βομβαρδισμούς, αντίθετα, κάνει λόγο ο Κρίστιαν Μπράκελ, επικεφαλής του γραφείου του ιδρύματος Χάινριχ Μπελ στην Τουρκία. Ο ίδιος εκτιμά ότι οι αεροπορικές επιθέσεις αποτελούν μέρος μακροπρόθεσμης στρατηγικής της Άγκυρας στην ευρύτερη περιοχή. Όπως επισημαίνει, μετά το άδοξο τέλος της ειρηνευτικής διαδικασίας το καλοκαίρι του 2015 στόχος του τουρκικού στρατού είναι η μεγαλύτερη δυνατή αποδυνάμωση τoυ ΡΚΚ. Ο τούρκος πρόεδρος Ερντογάν έχει διαμηνύσει επανειλημμένως ότι «θέλει να φτάσει με τις δυνάμεις του μέχρι το όρος Καντίλ του Ιράκ».
Και μολονότι πολλοί ειδικοί αποκλείουν αυτό το ενδεχόμενο εξαιτίας του δύσβατου και απροσπέλαστου του εδάφους, κεντρικός άξονας της τουρκικής στρατηγικής όπως λέει ο γερμανός ειδήμων «είναι να ασκούνται διαρκείς και ασφυκτικές πιέσεις στο ΡΚΚ, σε βαθμό που να μην τού επιτρέπουν να πραγματοποιεί πλέον επιθέσεις σε τουρκικό έδαφος».
Οι φόβοι της Άγκυρας έναντι του Εργατικού Κόμματος του Κουρδιστάν είναι δικαιολογημένοι. Καμία άλλη σύγκρουση δεν έχει συγκλονίσει την Τουρκία τα τελευταία χρόνια σε τέτοιο βαθμό όσο το κουρδικό. Στις επιθέσεις και αντεπιθέσεις μεταξύ κούρδων ανταρτών και τούρκων στρατιωτών έχουν χάσει τη ζωή τους από τη δεκαετία του 1980 πάνω από 40.000 άνθρωποι. Ανάμεσά τους και χιλιάδες άμαχοι.
Και πάλι άμαχοι στο στόχαστρο
Σύμφωνα με αυτόπτες μάρτυρες, στις πρόσφατες επιθέσεις βρέθηκαν και πάλι άμαχοι στο στόχαστρο των τουρκικών ενόπλων δυνάμεων. Μεταξύ των στόχων που επλήγησαν ήταν και ένα θρησκευτικό μνημείο της φυλής των Γεζίντι.
Παρά ταύτα ο επικεφαλής του ιδρύματος Χάινριχ Μπελ στην Τουρκία Κρίστιαν Μπράκελ εκτιμά ότι απώτερος στόχος των Τούρκων δεν είναι η εξόντωση των Κούρδων ή των Γεζίντι. Η σημερινή κατάσταση τού θυμίζει περισσότερο τα όσα διαδραματίστηκαν στην κουρδική πόλη Τσίζρε της επαρχίας Σιρνάκ της ΝΑ Τουρκίας την εποχή του «εμφυλίου του 2015». «Τις μέρες εκείνες η παλιά πόλη επλήγη από το πυροβολικό. Και όταν το κάνεις αυτό, πεθαίνουν και αθώοι άνθρωποι», λέει ο ειδικός. Σύμφωνα με τον ίδιο, η επίσημη γραμμή είναι η εξόντωση όλων των ένοπλων ομάδων. Η μάχη αυτή έχει φυσικά και παράπλευρες απώλειες τις οποίες πολλοί ανώτεροι τούρκοι αξιωματούχοι θα ήθελαν να αποφύγουν. «Η εναλλακτική σε αυτούς τους βομβαρδισμούς όμως θα ήταν οι επώδυνες και αιματηρές μάχες σώμα με σώμα που αυξάνουν τον κίνδυνο απωλειών για τους Τούρκους. Και έτσι δεν το κάνουν».
Τις νέες τουρκικές επιθέσεις στο βόρειο Ιράκ καταδίκασε ο τουρκικής καταγωγής γερμανός βουλευτής Τζεμ Έζντεμιρ καλώντας τον υπουργό Εξωτερικών Χάικο Μάας να αντιδράσει και να στείλει ένα αυστηρό μήνυμα στην Άγκυρα.
Υπέρ πιο ενεργούς και αποφασιστικής παρέμβασης της διεθνούς κοινότητας εκφράζεται και ο Κρίστιαν Μπράκελ, τονίζει ωστόσο πως το πρόβλημα με την Τουρκία είναι ότι οι διπλωματικές εκκλήσεις δεν φέρνουν πλέον αποτελέσματα. Η τουρκική κυβέρνηση εκτιμά άλλωστε ότι η Τουρκία είναι τόσο σημαντική για τα γεωστρατηγικά συμφέροντα της Ευρώπης, που ουσιαστικά αποκλείει κάποια οργισμένη αντίδραση από πλευράς των Ευρωπαίων.
Γερμανία, ΕΕ και ΝΑΤΟ δεν φαίνεται να έχουν προς το παρόν απάντηση στην γενικότερη τουρκική επιθετικότητα. Ακόμη και αρκετά 24ωρα μετά τις νέες τουρκικές επιδρομές, δεν υπήρξε καμία επίσημη αντίδραση ούτε στο Βερολίνο ούτε στις Βρυξέλλες.
Χάινριχ Ντάνιελ
Επιμέλεια: Κώστας Συμεωνίδης
