Ο χρόνος πιέζει, η απειλή του σκληρού Brexit επανέρχεται. Ωστόσο, ο Βρετανός πρωθυπουργός Μπόρις Τζόνσον δεν ανοίγει τα χαρτιά του και ρίχνει το μπαλάκι στην ΕΕ για μία συμφωνία με το Λονδίνο.Η Μ.Βρετανία έχει ήδη αποχωρήσει από την ΕΕ, αλλά το πιο δύσκολο κομμάτι της διαπραγμάτευσης δεν έχει ολοκληρωθεί. Ζητούμενο: μία συμφωνία που θα διέπει τις μελλοντικές εμπορικές σχέσεις της Βρετανίας με τους “27” από την 1η Ιανουαρίου 2021. Μέχρι τότε ισχύουν μεταβατικές διατάξεις. Αν δεν επιτευχθεί συμφωνία, η απειλή του “σκληρού Brexit” επανέρχεται. Σε συνέντευξή του στο BBC πάντως, την Κυριακή, ο Βρετανός πρωθυπουργός Μπόρις Τζόνσον δεν φάνηκε να βιάζεται, επισημαίνοντας ότι “δυστυχώς υπάρχουν ακόμη ορισμένα σοβαρά ζητήματα που θα πρέπει να επιλυθούν”.
Η επικοινωνία, προ ημερών, του Μπόρις Τζόνσον με την πρόεδρο της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν δεν φαίνεται να απέφερε απτά αποτελέσματα. Κι όμως, ο χρόνος πιέζει: σύμφωνα με την προβλεπόμενη διαδικασία η συμφωνία με το Λονδίνο θα πρέπει να έχει οριστικοποιηθεί μέχρι τα τέλη Οκτωβρίου, έτσι ώστε τα εθνικά Κοινοβούλια, αλλά και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, να έχουν τον χρόνο για να την επικυρώσουν και να τεθεί σε ισχύ την 1η Ιανουαρίου του 2021.
Διαφωνίες για την αλιεία
Ένα από τα “σοβαρά ζητήματα” που δεν έχουν ακόμη διευθετηθεί είναι η πολιτική αλιείας. Η ευρωπαϊκή νομοθεσία κατανέμει σήμερα στα κράτη-μέλη ποσοστώσεις για συγκεκριμένα είδη ψαριών και, σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις, οι Ευρωπαίοι αλιείς μπορούν να εκμεταλλεύονται και τις βρετανικές θάλασσες. Αυτό μάλλον θα αλλάξει. Αλλά σε ποιον βαθμό θα αλλάξει; Ο Μπόρις Τζόνσον καθιστά υπεύθυνους τους Ευρωπαίους για την επίτευξη ή μη επίτευξη συμφωνίας: “Η ΕΕ πρέπει να καταλάβει ότι θέλουμε- και το εννοούμε πολύ σοβαρά- να ελέγχουμε την εθνική μας νομοθεσία και πρέπει να καταλάβει ότι είναι πολύ σημαντική η επανεθνικοποίηση της πολιτικής αλιείας, την οποία είχαμε απολέσει το 1973 (όταν η Μ.Βρετανία προσχώρησε στην τότε ΕΟΚ)”, τονίζει ο Βρετανός πρωθυπουργός στο BBC.
Για μία ακόμη φορά, ο Μπόρις Τζόνσον αποφεύγει να διατυπώσει συγκεκριμένες συμβιβαστικές προτάσεις. Επαναφέρει όμως το παράδειγμα της εμπορικής συμφωνίας με τον Καναδά: “Το μόνο που ζητούμε από τους φίλους και εταίρους μας είναι να μας προτείνουν την ίδια συμφωνία που είχαν προτείνει και στον Καναδά, που όπως γνωρίζετε είναι πολύ μακριά. Είμαστε κοντά στους Ευρωπαίους φίλους και εταίρους, είμαστε μέλη της ΕΕ για 45 χρόνια, δεν βλέπω γιατί να μην εξασφαλίσουμε μία τέτοια συμφωνία…”, δηλώνει ο Τζόνσον.
Με όρους Καναδά ή Αυστραλίας;
Μία συμφωνία με όρους Καναδά προϋποθέτει ιδιαίτερη ευελιξία από την πλευρά της ΕΕ. Αν δεν υπάρξει τελικά συμφωνία, πιο πιθανή θεωρείται μία μελλοντική σχέση που θα έχει όρους παρόμοιους με εκείνους που διέπουν τη συμφωνία της ΕΕ με την Αυστραλία και βασίζονται στους κανόνες του Παγκοσμίου Οργανισμού Εμπορίου (ΠΟΕ). Πρόκειται ουσιαστικά για ένα No-Deal, ένα σκληρό Brexit, που δεν θα διασφάλιζε προνομιακή πρόσβαση των βρετανικών προϊόντων στην ενιαία ευρωπαϊκή αγορά. Είναι διατεθειμένη η Μ.Βρετανία να το αποδεχθεί; “Δεν το επιδιώκουμε, αλλά ναι, μπορούμε να ζήσουμε με αυτό…”, ισχυρίζεται ο Μπόρις Τζόνσον.
Γιάννης Παπαδημητρίου (Reuters, BBC)
