Ο πρόεδρος Τραμπ έχει προκαλέσει μεγάλη ρωγμή στις σχέσεις ΗΠΑ – ΕΕ. Άλλα 4 χρόνια στην εξουσία θα ήταν εφιάλτης για τους 27. Ο Μπάιντεν ταιριάζει σε πολλούς ευρωπαίους ηγέτες. Μένει να αποδειχθεί και η πολιτική του.Ο Γιάννης Εμμανουηλίδης από τη δεξαμενή σκέψης European Policy Center των Βρυξελλών, δεν έχει αυταπάτες. Όπως υποστηρίζει με το βλέμμα στραμμένο στις αμερικανικές προεδρικές εκλογές, κανείς δεν πρέπει να είναι τόσο αφελής για να ελπίζει ότι θα υπάρξει επιστροφή στην προ Τραμπ εποχή, σε περίπτωση εκλογικής νίκης τους Τζο Μπάιντεν, παρόλα αυτά υπάρχει ελπίδα ότι ορισμένα πράγματα τουλάχιστον θα βελτιωθούν. Αλλά σε περίπτωση που ο υποψήφιος των Δημοκρατικών Τζο Μπάιντεν, δεν καταφέρει να εκτοπίσει τον πρόεδρο Τραμπ από τον Λευκό Οίκο, φοβάται ότι οι σχέσεις ΗΠΑ και ΕΕ θα χειροτερεύσουν ακόμη περισσότερο.
Ευρωπαϊκές προσδοκίες
«Είναι πιθανόν ότι στη δεύτερη θητεία του ο Τραμπ θα ασκήσει περισσότερη πίεση στην Ευρώπη από ό,τι στην πρώτη. Ο Αμερικανός πρόεδρος χαρακτήρισε την Ευρώπη ως «μεγαλο κακό» σε σχέση με άλλους παγκόσμιους παίκτες, κι αυτό το είπε δημόσια, αν και έχει πει διάφορα τα τελευταία τέσσερα χρόνια». Σε μελέτη του European Council of Foreign Affairs των Βρυξελλών του περασμένου καλοκαιριού αναφέρεται ότι οι Ευρωπαίοι έχουν χάσει την εμπιστοσύνη τους στον άλλοτε εταίρο τους, τις ΗΠΑ.
Κυρίως η χαοτική διαχείριση της υγειονομικής κρίσης από τον πρόεδρο Τραμπ συνέβαλε σε αυτήν την αποξένωση. Ερευνητές του European Council εκφράζουν την υπόθεση ότι σε περίπτωση νίκης του ο Τζο Μπάιντεν θα στραφεί και πάλι προς τους Ευρωπαίους. Περιμένουν μάλιστα ότι οι ΗΠΑ θα επιστρέψουν στην Συμφωνία των Παρισίων για την Κλιματική Αλλαγή και τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας. Κυβέρνηση υπό τον Μπάιντεν θα ενίσχυε και πάλι το ΝΑΤΟ, παρά το ότι τόσο Ρεπουμπλικανοί όσο και Δημοκρατικοί πιέζουν τους Ευρωπαίους να αυξήσουν τις αμυντικές τους δαπάνες.
Αναφορικά με το ΝΑΤΟ ο πρόεδρος Μακρόν το χαρακτήρισε «εγκεφαλικά νεκρό» και κάλεσε για περισσότερη «ευρωπαϊκή κυριαρχία». Προς τον ίδια κατεύθυνση έχουν τοποθετηθεί κι άλλοι αρχηγοί καρτών και κυβερνήσεων της ΕΕ. Η πρόεδρος της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν μάλιστα ζητά μετ´ επιτάσεως μεταρρύθμιση της πολυμερούς δομής του ΝΑΤΟ. Όπως έχει πει «μεγάλες δυνάμεις είτε αποσύρονται από διεθνείς θεσμούς, είτε τους χρησιμοποιούν ως ομήρους τους για τα δικά τους συμφέροντα».
Σε βασικά θέματα οι 27 ομονοούν
Η ελπίδα στις Βρυξέλλες είναι ότι με τον Τζο Μπάιντεν ως πρόεδρο αυτή η μετάλλαξη μπορεί να επιτευχθεί, αλλά ο Γιάννης Εμμανουηλίδης προειδοποιεί και πάλι τους Ευρωπαίους να μην έχουν αυταπάτες, γιατί για παράδειγμα η ήπια στάση της ΕΕ απέναντι στην Κίνα δεν θα αρέσει ακόμη και σε έναν πρόεδρο από τους Δημοκρατικούς.
Σε κάθε περίπτωση μετά τις εκλογές, ανεξαρτήτως αποτελέσματος, οι Ευρωπαίοι θα επιδιώξουν άμεσα διαπραγματεύσεις για τις εμπορικές τους σχέσεις με τις ΗΠΑ. Η απειλή για εξαντλητικούς δασμούς σε αυτοκίνητα κι άλλα αγαθά ακόμη επικρέμαται. Τελικά ωστόσο όποιος κι αν εκλεγεί πρόεδρος η ΕΕ θα συσπειρωθεί για να υπερασπιστεί τα συμφέροντά της.
Σε προσωπικό επίπεδο το ύφος και ο φιλελεύθερος τρόπος σκέψης του Μπάιντεν ταιριάζει στους περισσότερους ευρωπαίους ηγέτες. Τον τελευταίο λόγο τον έχουν οι Αμερικανοί. Σε κάθε περίπτωση «όταν πρόκειται για βασικά θέματα οι 27 ομονοούν, ακόμη κι αν ορισμένοι επιχείρησαν να χτίσουν προνομιακές σχέσεις με την διοίκηση Τραμπ», πιστεύει ο Γιάννης Εμμανουηλίδης.
Μπερντ Ρίγκερτ
Επιμέλεια: Ειρήνη Αναστασοπούλου
