Η Γενική Γραμματεία Απόδημου Ελληνισμού και Δημόσιας Διπλωματίας του Υπουργείου Εξωτερικών το θέτει υπό την αιγίδα της
Διεθνές επιστημονικό συνέδριο με θέμα «Οι Εξισλαμισμοί κατά τη διάρκεια της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας», πραγματοποιήθηκε με μεγάλη επιτυχία, στις 19-21 Μαΐου 2022, στην αίθουσα εκδηλώσεων του Ελληνικού Ινστιτούτου Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Σπουδών Βενετίας, υπό την αιγίδα της Γενικής Γραμματείας Απόδημου Ελληνισμού και Δημόσιας Διπλωματίας του Υπουργείου Εξωτερικών. Την έναρξη των εργασιών κήρυξε ο Υφυπουργός Εξωτερικών, κ. Ανδρέας Κατσανιώτης, ο οποίος τόνισε την αναγκαιότητα πραγματοποίησης ανάλογων συνάξεων υψηλού επιστημονικού επιπέδου, ενώ παράλληλα συνεχάρη τους διοργανωτές για την άρτια διεξαγωγή του συνεδρίου. Χαιρετισμούς απηύθυναν, εκ μέρους των συνδιοργανωτών, ο Πρόεδρος του Ελληνικού Ινστιτούτου Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Σπουδών Βενετίας, Καθηγητής κ. Βασίλειος Κουκουσάς, ο Πρόεδρος της Scuola Grande di San Marco, Καθηγητής κ. Mario Po, ο Διευθυντής του Εργαστηρίου «Εκκλησία και Πολιτισμός», Πανοσιολογιώτατος Αρχιμανδρίτης π. Αρίσταρχος Γκρέκας και ο Διευθυντής του Ινστιτούτου Εξωτερικών Υποθέσεων, κ. Λουκάς Κατσώνης.
Το συνέδριο αποτέλεσε μία σημαντική επιστημονική κοιτίδα, όπου για πρώτη φορά τέθηκε και αναπτύχθηκε σε βάθος στους επιστημονικούς κόλπους μια συζήτηση πολύ-επιστημονικού επιπέδου σχετικά με στο πολυδιάστατο ζήτημα των εξισλαμισμών των Χριστιανικών πληθυσμών που εγκαταβίωναν σε περιοχές που τελούσαν υπό Οθωμανική κυριαρχία. Στην επιστημονική επιτροπή συμμετείχαν καταξιωμένοι επιστήμονες με αντικείμενο ενδιαφέροντος την Ιστορία και τη Θεολογία. Οι εργασίες του συνεδρίου μεταδόθηκαν απευθείας διαδικτυακά.
Οι εισηγήσεις των δεκαεννέα προσκληθέντων ομιλητών κατανεμήθηκαν σε επτά συνεδρίες, στις οποίες αναδείχθηκε με μεγάλη επιτυχία ο πολυδιάστατος χαρακτήρας του θέματος. Ειδικότερα, παρουσιάστηκε αναλυτικά η ιστορία του φαινομένου των εξισλαμισμών από τον 14ο έως και τον 19ο αιώνα, καλύπτοντας μία μεγάλη γεωγραφική έκταση εντός των ορίων της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, από τα δυτικά Βαλκάνια και τον Ελλαδικό χώρο μέχρι τον Εύξεινο Πόντο. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στον τομέα της αντιισλαμικής Γραμματείας που αναπτύχθηκε ως μία μορφή αντίδρασης και αντίστασης κατά του φαινομένου των εξισλαμισμών, προς ενδυνάμωση της πίστης των υπόδουλων Χριστιανών. Επίσης, εκτενής υπήρξε η αναφορά σε περιπτώσεις κρυπτοχριστιανισμού και χριστιανικού μαρτυρίου, θέτοντας ως τρανό παράδειγμα τις αναρίθμητες περιπτώσεις Νεομαρτύρων, Αγίων και μη.
