Διάλεξη Καθηγητή Αυξέντιου Καλαγκού – Portorož, Slovenia
Use of Human Tissues in Cardiac Surgery – Χρήση Ανθρώπινων Ιστών στην Καρδιοχειρουργική & Future Directions of Mitral Valve Repair – Μελλοντικές Προοπτικές στην Αποκατάσταση της Μητροειδούς Βαλβίδας
Η διάλεξη του Διεθνούς Φήμης Καθηγητή Αυξέντιου Καλαγκού στο Portorož, Slovenia, βρήκε εκλεκτό κοινό και υποστήριξη από τους θεσμούς που τιμούν την επιστήμη και την ενημέρωση. Ιδιαίτερη μνεία αξίζει στην εφημερίδα «Ελληνική Γνώμη», η οποία με σεβασμό παρακολούθησε και ανέδειξε τη διάλεξη, αναγνωρίζοντας την αξία της για τον ελληνικό αναγνωστικό κόσμο και την επιστημονική κοινότητα
Κείμενο – Επιμέλεια: Ράνια Γάτου, Poet, Essayist, Researcher in Cardiac Surgery, Visual Artist & Health Volunteer at the Hellenic Red Cross (Ποιήτρια, Δοκιμιογράφος, Μελετήτρια της Καρδιοχειρουργικής, Εικαστικός, Εθελόντρια στον Ελληνικό Ερυθρό Σταυρό – Τομέας Υγείας)
Στις αρχές Δεκεμβρίου 2025, στο φως της θάλασσας του Portorož, όπου ο ορίζοντας συναντά την ηρεμία και την καθαρότητα του αέρα, εμφανίζεται ο καθηγητής Αυξέντιος Καλαγκός, μια μορφή που συνδυάζει την αριστεία της επιστήμης με την ευαισθησία της ανθρώπινης ψυχής. Η παρουσία του δεν είναι απλώς επιστημονική· είναι η γέφυρα ανάμεσα στην ιστορία της καρδιοχειρουργικής και τις μελλοντικές προκλήσεις της, ένας οδηγός που φέρνει την τεχνολογία και την ηθική σε αρμονία με τη φροντίδα και την αξιοπρέπεια κάθε ασθενούς.
Στο εκλεκτό περιβάλλον του Portorož, Slovenia, ο διεθνούς φήμης καρδιοχειρουργός Αυξέντιος Καλαγκός παρουσίασε μια διάλεξη με δύο άξονες: Use of Human Tissues in Cardiac Surgery και Future Directions of Mitral Valve Repair, συνδέοντας με μοναδική ακρίβεια την ιστορική εξέλιξη της καρδιοχειρουργικής με τις μελλοντικές προοπτικές της (cardiosurgery). Στη διάλεξη με τίτλο “Use of Human Tissues in Cardiac Surgery & Future Directions of Mitral Valve Repair”, ο καθηγητής ανέδειξε την καθοριστική σημασία της χρήσης ανθρώπινων ιστών (human tissues) από τις πρώτες εφαρμογές έως τις πλέον σύγχρονες τεχνικές αποκατάστασης της μητροειδούς βαλβίδας (mitral valve), εστιάζοντας τόσο στην επιστημονική τεκμηρίωση όσο και στην ηθική διάσταση κάθε επεμβάσεως.
Ο καθηγητής υπογράμμισε ότι η επιστημονική γνώση και η ηθική υπευθυνότητα αποτελούν αναπόσπαστα στοιχεία για την ασφαλή εφαρμογή νέων τεχνολογιών, εξασφαλίζοντας την πλήρη αρμονία μεταξύ τεχνικής αριστείας, ασφάλειας των ασθενών και σεβασμού της ανθρώπινης αξιοπρέπειας. Τόνισε ότι η καινοτομία δεν μπορεί να υλοποιηθεί μεμονωμένα· απαιτείται συνδυασμός βαθιάς γνώσης, κλινικής εμπειρίας και ηθικής καθοδήγησης, ώστε κάθε νέα παρέμβαση να προάγει ταυτόχρονα την αποτελεσματικότητα των επεμβάσεων και την ανθρωπιστική διάσταση της φροντίδας. Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στη σημασία της βαθιάς κατανόησης της βιολογικής συμπεριφοράς των ανθρώπινων ιστών, η οποία αποτελεί θεμέλιο για την ανάπτυξη πρωτοποριακών τεχνικών, όπως οι αποκυτταρωμένες ομογενείς βαλβίδες (decellularized homografts) και οι μέθοδοι tissue engineering. Αυτές οι καινοτόμες προσεγγίσεις επιτρέπουν την εξατομικευμένη, ασφαλή και βιώσιμη αποκατάσταση της μητροειδούς βαλβίδας, ενώ ταυτόχρονα συνδέουν την επιστημονική γνώση με την ηθική πρακτική, διασφαλίζοντας την υψηλότερη ποιότητα ζωής για τους ασθενείς
Η διάλεξη κατέδειξε ότι η καρδιοχειρουργική, όταν συνδυάζει βιολογική γνώση, τεχνολογική καινοτομία και ηθική υπευθυνότητα, μπορεί να ανοίξει νέους δρόμους για τη θεραπεία των καρδιακών παθήσεων, ενισχύοντας τόσο την επιστημονική αριστεία όσο και την ανθρωπιστική διάσταση της ιατρικής.
Η Πρώτη Χρήση Ανθρώπινων Ιστών στην Καρδιοχειρουργική – Ιστορικό Πλαίσιο και Επιστημονική Τεκμηρίωση. Η χρήση ανθρώπινων καρδιακών ιστών (human cardiac tissues) στην επιστημονική έρευνα και την κλινική καρδιοχειρουργική αποτελεί θεμέλιο στην ιστορική εξέλιξη της καρδιοχειρουργικής. Από τα μέσα του 20ού αιώνα, η αξιοποίηση αυτών των ιστών προσέφερε ανεκτίμητες γνώσεις σχετικά με τη φυσιολογία και την παθολογία της καρδιάς, επιτρέποντας την ανάπτυξη θεραπευτικών εφαρμογών τόσο για συγγενείς όσο και για επίκτητες καρδιοπάθειες. Η μελέτη των ανθρώπινων ιστών επέτρεψε στους ερευνητές να κατανοήσουν σε βάθος τη δομική και λειτουργική αρχιτεκτονική της καρδιάς, παρέχοντας τη βάση για την εξέλιξη νέων τεχνικών αποκατάστασης και χειρουργικής παρέμβασης.
Οι διαφορετικοί τύποι ιστών, όπως ο καρδιακός μυϊκός ιστός και οι βαλβίδες, αλλά και άλλα βιολογικά κατασκευάσματα που χρησιμοποιούνται σε ερευνητικά και κλινικά πλαίσια, προσφέρουν κρίσιμες πληροφορίες για την βιολογική συμπεριφορά και την μηχανική αντοχή της καρδιάς. Μέσω της ενδελεχούς μελέτης τους, οι επιστήμονες κατέγραψαν τη δυναμική αλληλεπίδραση μεταξύ μυϊκού ιστού, βαλβίδων και αγγειακού συστήματος, οδηγώντας σε πρωτοποριακές εφαρμογές στην αποκατάσταση καρδιακών λειτουργιών, όπως η χρήση αποκυτταρωμένων ομογενών βαλβίδων (decellularized homografts) και η ανάπτυξη τεχνικών tissue engineering.
Η γνώση που προκύπτει από την έρευνα των ανθρώπινων καρδιακών ιστών ενισχύει τη δυνατότητα ανάπτυξης εξατομικευμένων θεραπειών, μειώνοντας τον κίνδυνο απόρριψης και βελτιώνοντας τη μακροπρόθεσμη λειτουργικότητα των καρδιακών επεμβάσεων. Επιπλέον, η αξιοποίηση αυτών των ιστών συνδέεται άμεσα με την ηθική διάσταση της ιατρικής πρακτικής, διασφαλίζοντας ότι η επιστημονική καινοτομία υπηρετεί την ασφάλεια και την αξιοπρέπεια των ασθενών. Συνολικά, η μελέτη και η εφαρμογή των ανθρώπινων καρδιακών ιστών δεν αποτελεί απλώς εργαλείο τεχνικής εξέλιξης, αλλά και ένα στρατηγικό επιστημονικό πλαίσιο, στο οποίο η γνώση, η τεχνολογία και η ηθική υπευθυνότητα συνυπάρχουν για την ανάπτυξη σύγχρονων, βιώσιμων και ασφαλών καρδιοχειρουργικών παρεμβάσεων, καθιστώντας τη χρήση τους αναπόσπαστο κομμάτι της καρδιοχειρουργικής αριστείας.
Η μετάφραση της χρήσης ανθρώπινων ιστών στην κλινική πράξη συνοδεύεται από αυστηρές ηθικές και νομικές διαδικασίες, όπως ορίζεται από τον νόμο Human Tissue Act. Ιστορικά, οι πρώτες παραβιάσεις οδήγησαν σε αυστηρές κανονιστικές ρυθμίσεις. Σήμερα, η χρήση ανθρώπινων ιστών επεκτείνεται σε tissue engineering, με στόχο τη δημιουργία βιολογικών εμφυτευμάτων προσαρμοσμένων στον ασθενή, μειώνοντας τον κίνδυνο απόρριψης και βελτιώνοντας τη μακροχρόνια λειτουργικότητα. Η χρήση αποκυτταρωμένων ομογενών βαλβίδων (decellularized homografts) αποτελεί μια πρωτοποριακή προσέγγιση στην αντικατάσταση της μητροειδούς βαλβίδας. Αυτή η τεχνική μειώνει τον κίνδυνο απόρριψης και βελτιώνει τη μεσοπρόθεσμη λειτουργία, ενώ ανοίγει το δρόμο για περαιτέρω βιολογικές και αναγεννητικές εφαρμογές.
Το Μέλλον της Μητροειδούς Βαλβίδας: Επιστημονικές Προοπτικές και Κλινικές Δυσκολίες. Η μητροειδής βαλβίδα (mitral valve) αποτελεί θεμελιώδες στοιχείο της καρδιακής λειτουργίας, με κρίσιμη σημασία για τη ροή του αίματος μεταξύ αριστερού κόλπου και αριστερής κοιλίας. Παθολογίες της βαλβίδας, όπως η ανεπάρκεια και η πρόπτωση, αποτελούν σοβαρές προκλήσεις για τον καρδιοχειρουργό, απαιτώντας υψηλή τεχνική δεξιότητα και προσεκτικό σχεδιασμό της θεραπείας. Η αντιμετώπιση αυτών των παθήσεων έχει εξελιχθεί σημαντικά, μεταβαίνοντας από την παραδοσιακή ανοιχτή χειρουργική σε ελάχιστα επεμβατικές τεχνικές και transcatheter προσεγγίσεις, προσφέροντας μεγαλύτερη ασφάλεια και ταχύτερη ανάρρωση των ασθενών. Οι σύγχρονες τεχνολογικές καινοτομίες που έχουν ενσωματωθεί στην κλινική πρακτική περιλαμβάνουν:
- 3D imaging, το οποίο επιτρέπει τρισδιάστατη απεικόνιση της βαλβίδας και βελτιώνει τον προεγχειρητικό σχεδιασμό.
- Robotic surgery, που προσφέρει ακρίβεια κινήσεων και μειώνει τη χειρουργική τραυματικότητα.
- Edge-to-edge transcatheter repair, μια τεχνική που εξασφαλίζει αποτελεσματική διόρθωση της βαλβίδας χωρίς την ανάγκη ανοιχτής επέμβασης.
Η εφαρμογή των επεμβάσεων TMVr (Transcatheter Mitral Valve Repair) και TMVR (Transcatheter Mitral Valve Replacement) προβλέπεται να αυξηθεί σημαντικά, ειδικά σε ασθενείς υψηλού χειρουργικού κινδύνου, προσφέροντας ταυτόχρονα μεγαλύτερη ακρίβεια και μειωμένη νοσηρότητα. Παράλληλα, η αναγεννητική ιατρική (tissue engineering) ανοίγει νέους δρόμους στη βιολογική αποκατάσταση της μητροειδούς βαλβίδας, επιτρέποντας τη δημιουργία βιολογικών κατασκευών που ενσωματώνονται με το μυοκάρδιο, υπερβαίνοντας τους περιορισμούς των συμβατικών συνθετικών υλικών και προσφέροντας μακροπρόθεσμη λειτουργικότητα και βελτιωμένη ποιότητα ζωής για τους ασθενείς. Η συνδυασμένη χρήση τεχνολογικής ακρίβειας και βιολογικής καινοτομίας δημιουργεί ένα νέο πλαίσιο για εξατομικευμένες, ασφαλείς και αποτελεσματικές επεμβάσεις στη μητροειδή βαλβίδα, ενώ ενισχύει παράλληλα την επιστημονική και ηθική διάσταση της σύγχρονης καρδιοχειρουργικής.
Προσωποποιημένη Ιατρική
Η μελλοντική προσέγγιση στην καρδιοχειρουργική επικεντρώνεται στην προσωποποιημένη ιατρική, η οποία συνδυάζει σύγχρονες τεχνολογίες για τη βελτιστοποίηση των θεραπευτικών αποτελεσμάτων και τη μείωση των επιπλοκών. Οι βασικοί πυλώνες αυτής της στρατηγικής περιλαμβάνουν:
- Πολυτροπική απεικόνιση, που επιτρέπει λεπτομερή αξιολόγηση της ανατομίας και της λειτουργίας της καρδιάς σε πολλαπλές διαστάσεις.
- Τεχνητή νοημοσύνη (AI), η οποία υποστηρίζει τη λήψη αποφάσεων με βάση μεγάλα δεδομένα και προηγμένες αναλύσεις κινδύνου.
- Εξατομικευμένες στρατηγικές θεραπείας, προσαρμοσμένες στις ανάγκες και τα χαρακτηριστικά κάθε ασθενούς, για τη μέγιστη αποτελεσματικότητα και ασφάλεια των επεμβάσεων.
Η ενσωμάτωση αυτών των τεχνολογιών δημιουργεί ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο, όπου η επιστημονική αριστεία συνδυάζεται με εξατομικευμένη φροντίδα, διασφαλίζοντας ότι κάθε ασθενής αντιμετωπίζεται ως μοναδικός οργανισμός με σεβασμό στην υγεία και την αξιοπρέπειά του.
Η διάλεξη του Διεθνούς Φήμης καθηγητή Αυξέντιου Καλάγκου ανέδειξε τη διαχρονική αξία της χρήσης ανθρώπινων ιστών στην καρδιοχειρουργική και ταυτόχρονα προέβαλε τις σύγχρονες και μελλοντικές προοπτικές της μητροειδούς βαλβίδας, όπου βιολογικές και τεχνολογικά υποβοηθούμενες λύσεις συνεργάζονται για τη βέλτιστη φροντίδα των ασθενών. Το μήνυμα είναι σαφές: η επιστημονική έρευνα και η τεχνολογική καινοτομία πρέπει να συνδέονται αδιάσπαστα με την ηθική υπευθυνότητα και τον σεβασμό στον ασθενή, δημιουργώντας τις βάσεις για μια νέα εποχή καρδιοχειρουργικής, στην οποία η πρόοδος υπηρετεί τον άνθρωπο και όχι μόνο την τεχνολογία.
Στο φως αυτής της διάλεξης, η καρδιοχειρουργική δεν εμφανίζεται απλώς ως επιστήμη· γίνεται ένα ταξίδι όπου η γνώση, η τεχνολογία και η ηθική συναντιούνται για να υπηρετήσουν τον άνθρωπο. Κάθε βήμα προς την καινοτομία γίνεται με σεβασμό στην ανθρώπινη ζωή, και κάθε πρόοδος επισφραγίζεται από τη δέσμευση για φροντίδα που τιμά την αξιοπρέπεια του ασθενή. Στον κόσμο που διαμορφώνεται, η καρδιά δεν είναι μόνο όργανο· είναι σύμβολο της σύνδεσης της επιστήμης με την ανθρωπιά, οδηγώντας μας σε μια νέα εποχή όπου η τεχνολογία γίνεται μέσο και όχι αυτοσκοπός.
Βιβλιογραφία
- Καλάγκος, Α. (2025). Χρήση ανθρώπινων ιστών στην καρδιοχειρουργική: Πρώτες εφαρμογές και προοπτικές.
- Huang, A. W. (2022). Μελέτη για την αξία των ανθρώπινων καρδιακών ιστών στην έρευνα.
- Rolando, M. (2025). Νέες τεχνικές επιδιόρθωσης της μητροειδούς βαλβίδας και μελλοντικές προοπτικές.
- Montero, P. (2020). Καρδιακή μηχανική ιστών: κύτταρα, υλικά, κατασκευές.
- Sarikouch, S., et al. (2020). Αποκυτταρωμένες ομογενείς βαλβίδες: κλινικά αποτελέσματα.
- Mangieri, A. (2019). Καινοτομίες στην διαδερμική επιδιόρθωση μητροειδούς βαλβίδας.
- Maisano, F. (2015). Το μέλλον των transcatheter επεμβάσεων μητροειδούς βαλβίδας.
