Η Παγκόσμια Ημέρα Ελληνικής Γλώσσας, που γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 9 Φεβρουαρίου, δεν είναι ένα αυτονόητο γεγονός. Δεν «ήρθε μόνη της». Δεν ήταν αποτέλεσμα συγκυρίας, ούτε μια εύκολη επετειακή επιλογή.
Ήταν μια συνειδητή πολιτική απόφαση με αξιακό και πολιτισμικό βάθος, που πάρθηκε σε συγκεκριμένο χρόνο, από συγκεκριμένη κυβέρνηση, με ανθρώπους που είχαν την ευαισθησία και – κυρίως – την πολιτική βούληση να τη στηρίξουν.
Η καθιέρωση της Παγκόσμιας Ημέρας Ελληνικής Γλώσσας, τον Απρίλιο του 2017, φέρει καθαρά την υπογραφή της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ. Γιατί τότε η ελληνική γλώσσα αντιμετωπίστηκε όχι ως διακοσμητικό στοιχείο εθνικής ρητορικής, αλλά ως ζωντανό, οικουμενικό πολιτισμικό κεφάλαιο, άρρηκτα συνδεδεμένο με την ιστορία, τη δημοκρατία, τη σκέψη και τον παγκόσμιο πολιτισμό.
Καμία άλλη κυβέρνηση δεν είχε έως τότε θέσει το ζήτημα ως προτεραιότητα. Και όσοι σήμερα επιχειρούν να το οικειοποιηθούν, ας αναλογιστούν ότι η γλώσσα τιμάται με πράξεις και θεσμούς – όχι εκ των υστέρων με λόγια.
Η γλώσσα θέλει πολιτική βούληση και θεσμικές πράξεις
Η καθιέρωση της Παγκόσμιας Ημέρας Ελληνικής Γλώσσας δεν ήταν μια απλή διοικητική πράξη. Απαιτούσε συντονισμό, επιμονή, διαβούλευση και καθαρή πολιτική επιλογή.
Ως βουλευτής εκείνη την περίοδο και μέλος της Μόνιμης Επιτροπής Ελληνισμού της Διασποράς της Βουλής των Ελλήνων, είχα την τιμή και την ευθύνη να συμβάλω ενεργά σε αυτή τη διαδικασία. Θέσαμε το ζήτημα εκεί που έπρεπε: στον πυρήνα της θεσμικής ευθύνης της Πολιτείας.
Προσεγγίσαμε όλους τους αρμόδιους υπουργούς – Εσωτερικών, Παιδείας και Εξωτερικών – ώστε να υπάρξει κοινή κατανόηση, συνεργασία και να ληφθούν όλες οι αναγκαίες αποφάσεις. Γιατί η ελληνική γλώσσα δεν ανήκει σε έναν φορέα. Ανήκει στον ελληνισμό ολόκληρο, εντός και εκτός συνόρων.
Καθοριστική υπήρξε και η συνεργασία με την Ομοσπονδία Ελληνικών Κοινοτήτων και Αδελφοτήτων Ιταλίας, από όπου ξεκίνησε με δυναμισμό και επιμονή η πρωτοβουλία. Η διασπορά, για ακόμη μία φορά, απέδειξε ότι αποτελεί θεματοφύλακα της γλώσσας και του πολιτισμού μας.
Όταν η Βουλή έγινε χώρος συγκίνησης, δημιουργίας και μέλλοντος
Η ουσιαστικότερη δικαίωση αυτής της πολιτικής επιλογής ήρθε το 2019, όταν η ελληνική γλώσσα απέκτησε πρόσωπο, φωνή και παιδική ψυχή μέσα στη Βουλή των Ελλήνων.
Τον Ιανουάριο του 2019 πραγματοποιήθηκε η πρώτη έκδοση του βιβλίου «Η ελληνική γλώσσα είναι ψυχή», ενώ η επίσημη παρουσίασή του έγινε σε ειδική τιμητική εκδήλωση της Βουλής, στο πλαίσιο του εορτασμού της Παγκόσμιας Ημέρας Ελληνικής Γλώσσας, στις 9 Φεβρουαρίου 2019.
Δεν ήταν μια τυπική εκδήλωση. Ήταν μια στιγμή βαθιάς συγκίνησης.
Εκπρόσωποι της ομογένειας από κάθε γωνιά του κόσμου και – κυρίως – παιδιά της διασποράς, συναντήθηκαν στον ίδιο χώρο για να αποδείξουν
ότι η ελληνική γλώσσα δεν ανήκει μόνο στο παρελθόν, αλλά γεννιέται και ανανεώνεται μέσα από τη νέα γενιά.
Αφορμή στάθηκε το μήνυμα για την ελληνική γλώσσα του Πρεσβευτή Ελληνικού Παιδικού Βιβλίου 2018, συγγραφέα Βαγγέλη Ηλιόπουλου, ο οποίος ταξίδεψε με τον λόγο του σε όλο τον κόσμο, εκεί όπου υπάρχουν Έλληνες και άνθρωποι που αγαπούν και σπουδάζουν τα ελληνικά.
Τα παιδιά ανταποκρίθηκαν με τρόπο που συγκλονίζει.
Έγραψαν τις δικές τους ιστορίες στα ελληνικά. Συγκεντρώθηκαν 42 ιστορίες από όλες τις γωνιές της υφηλίου, γεμάτες φαντασία, λεκτικό πλούτο και γλωσσική ευαισθησία.
Αυτές οι ιστορίες αποτέλεσαν τον κορμό του βιβλίου, το οποίο εκδόθηκε από το Τυπογραφείο της Βουλής των Ελλήνων και εμπλουτίστηκε με πέντε σύντομα κείμενα γνωστών συγγραφέων παιδικής λογοτεχνίας, που πρόσθεσαν τη δική τους φωνή σε αυτή τη συλλογική κατάθεση ψυχής.
Με την έκδοση αυτή, η Βουλή στήριξε έμπρακτα τη διάδοση του ελληνικού πολιτισμού σε όλες τις ηπείρους όπου υπάρχει ελληνική παρουσία. Και ανέδειξε κάτι βαθιά ελπιδοφόρο: ότι η ελληνική γλώσσα συνεχίζει να ζει μέσα από τα παιδιά.
Η ελληνική γλώσσα είναι μνήμη – αλλά και ευθύνη
Η πρωτοβουλία εκείνη δεν ήταν απλώς συγκινητική. Ήταν πολιτισμική και πολιτική δήλωση μέλλοντος.
Στόχος ήταν να λειτουργήσει ως κίνητρο, ώστε να συνεχίσει να οικοδομείται ένας ισχυρός και διαρκής πυλώνας στήριξης της καρδιάς του πολιτισμού μας: της ελληνικής γλώσσας.
Έκτοτε, ωστόσο, δεν είναι γνωστό αν ακολούθησαν αντίστοιχες θεσμικές πρωτοβουλίες με το ίδιο όραμα, την ίδια τόλμη και τη ίδια ουσιαστική
συμμετοχή της διασποράς και των παιδιών. Και αυτή η σιωπή είναι από μόνη της ένα πολιτικό σχόλιο.
Γιατί η γλώσσα δεν αντέχει την αδιαφορία. Ούτε τη στείρα επίκληση.
Η ελληνική γλώσσα είναι η ιστορία μας, η σκέψη μας, ο τρόπος που μιλήσαμε για τη δημοκρατία, τη δικαιοσύνη, την ελευθερία, την αρετή. Είναι η ψυχή ενός λαού που έμαθε να ονοματίζει τον κόσμο.
Και όσο θα υπάρχουν παιδιά, σε κάθε γωνιά της γης, που θα γράφουν τις δικές τους ιστορίες στα ελληνικά, όσο η Πολιτεία θα θυμάται ότι ο πολιτισμός δεν είναι πολυτέλεια αλλά θεμέλιο, τότε η ελληνική γλώσσα δεν θα χρειάζεται καπηλεία.
Θα έχει ήδη δικαιωθεί.
Χρυσούλα Κατσαβριά Σιωροπούλου πρ. Βουλευτής Καρδίτσας ΣΥΡΙΖΑ
