Υπερψηφίστηκε χθες από την Ολομέλεια της Κνέσετ νομοσχέδιο που προορίζεται να αποκτήσει ανώτερη τυπική ισχύ ως «Θεμελιώδης Νόμος του Κράτους», που θα ορίζει πως η μελέτη της Βίβλου θα αποτελεί θεσμική προτεραιότητα της ισραηλινής νομοθεσίας. Το νομοσχέδιο, που κατέθεσαν τα υπερορθόδοξα θρησκευτικά κόμματα «Shas» και «Εβραϊσμός της Τορά», των Σεφαραδιτών και Ασκεναζί Εβραίων αντίστοιχα, που συμμετέχουν στον κυβερνητικό συνασπισμό, στηρίχθηκε από τη συντριπτική πλειοψηφία των βουλευτών της συμπολίτευσης. Καταψηφίστηκε όμως από τα κόμματα της αντιπολίτευσης όλων ανεξαιρέτως των ιδεολογικών τοποθετήσεων.
Νομικό τέχνασμα που αθωώνει τη λιποταξία
Το κύριο επιχείρημα που προβάλλει η αντιπολίτευση, αλλά και δύο βουλευτές του Λικούντ, είναι ότι το αμφιλεγόμενο αυτό νομοσχέδιο θα χρησιμεύσει ως νομικό τέχνασμα που θα εμποδίσει την πρακτική εφαρμογή του νόμου υποχρεωτικής στράτευσης των μαθητών των υπερορθόδοξων θεολογικών ραβινικών σχολών. Μάλιστα, στην αρχική του διατύπωση, το νομοσχέδιο εξίσωνε τη μελέτη των Γραφών με την υποχρέωση στράτευσης. Αυτή η εξίσωση τελικά απαλείφθηκε μετά από σφοδρές αντιδράσεις κυβερνητικών στελεχών και τη μεγάλη κατακραυγή στα ΜΜΕ και στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Παρότι αναμένεται να ενσωματωθούν αρκετές διαφορές στο τελικό κείμενο του νομοσχεδίου κατά την επεξεργασία του από την αρμόδια πολυκομματική νομοπαρασκευαστική κοινοβουλευτική επιτροπή, η υπερψήφισή του στο πλαίσιο υιοθέτησής του ως νόμου ανώτερης τυπικής ισχύος («Θεμελιώδης Νόμος του Κράτους») αναμφίβολα αποτελεί σημαντική νίκη των υπερορθόδοξων κομμάτων, που στοχεύουν στην αποφυγή στράτευσης των μαθητών των ραβινικών τους σχολών.
Διαδηλώσεις και αρνήσεις στράτευσης «με τη βούλα της Βίβλου»
Ωστόσο, οι υπερορθόδοξοι δεν αρκέστηκαν σε αυτό. Σε μία ένδειξη ισχύος, λίγο μετά την ολοκλήρωση της ψηφοφορίας στην Κνέσετ, νεαροί υπερορθόδοξοι σπουδαστές των θρησκευτικών σχολών πραγματοποίησαν μαζικές διαδηλώσεις σε διάφορα σημεία στο κέντρο της Ιερουσαλήμ, αποκλείοντας κεντρικούς οδικούς άξονες, ενώ παράλληλα συγκεντρώθηκαν έξω από φυλακές σε τέσσερις πόλεις της χώρας απαιτώντας την απελευθέρωση συνολικά 19 συμμαθητών τους που συνελήφθησαν κατηγορούμενοι για λιποταξία. Οι διαδηλώσεις συνοδεύθηκαν από βίαια επεισόδια, με τους υπερορθόδοξους νεαρούς να πετούν μπουκάλια και πέτρες κατά των αστυνομικών μέχρι τις πρώτες πρωινές ώρες.
Σήμερα, 13 ραβινικές σχολές αποφάσισαν να μην αφήσουν τους μαθητές τους να καταταγούν στις δυνάμεις των τεθωρακισμένων του IDF, με το επιχείρημα ότι τα θρησκευτικά ήθη δεν επιτρέπουν στους μαθητές τους να βρίσκονται με γυναίκες στρατιώτες σε τεθωρακισμένο στρατιωτικό όχημα. Η απόφαση αυτή, που έλαβαν στο πλαίσιο «θρησκευτικής δικανικής κρίσης» («Πσακ Αλαχά»), απέρριψε ουσιαστικά διαβεβαιώσεις του Γενικού Επιτελείου του IDF ότι οι υπό στράτευση υπερορθόδοξοι κληρωτοί δεν θα υπηρετούσαν σε ίδιο χώρο με γυναίκες κληρωτούς ή αξιωματικούς.
Και στο βάθος, οι κάλπες του φθινοπώρου
Δεν είναι η πρώτη φορά που οι υπερορθόδοξοι Εβραίοι διαδηλώνουν για να αποφύγουν τη στράτευση – διαδηλώσεις που εντάθηκαν ακόμα περισσότερο αφότου ξέσπασε ο πόλεμος στις 7 Οκτωβρίου 2023. Η επιμονή τους δεν κάμπτεται, παρότι ο ισραηλινός στρατός με πρόσφατη επίσημη ανακοίνωσή του παραδέχεται ότι ο αριθμός των κληρωτών και εφέδρων δεν επαρκεί για να καλύψει όλα τα πολεμικά μέτωπα. Είναι χαρακτηριστικό ότι στις αρχές της εβδομάδας το ισραηλινό ΚΥΣΕΑ αποφάσισε να κληθούν έως το τέλος Ιουλίου συνολικά 280.000 έφεδροι, η πλειονότητα των οποίων έχει ήδη παραλάβει φύλλα πορείας πάνω από τέσσερις φορές τα τελευταία δυόμισι χρόνια πολέμου.
Παρ’ όλα αυτά, ενόψει μάλιστα των βουλευτικών εκλογών του φθινοπώρου, τα δύο υπερορθόδοξα θρησκευτικά κόμματα «Shas» και «Εβραϊσμός της Τορά», που εκπροσωπούν το 12% του συνολικού πληθυσμού της χώρας, δείχνουν αποφασισμένα να επιβάλουν τα αιτήματά τους, εκμεταλλευόμενα το εκλογικό σύστημα της απλής αναλογικής, καθιστώντας τα ρυθμιστές των μετεκλογικών ισορροπιών.
