Οι διαμαρτυρίες έδειξαν σε μεγάλο βαθμό επηρεασμένες από εκείνες στην Ισπανία, αφού και στη μικρότερη χώρα της ιβηρικής χερσονήσου το στεγαστικό αποτελεί ένα πρωτεύον ζήτημα, κυρίως για τους νέους ανθρώπους. Έτσι, μετά τις διαδηλώσεις στήθηκαν από τους συγκεντρωμένους πρόχειροι «καταυλισμοί» με σκηνές σε κεντρικές δημόσιες πλατείες.
Αντίσκηνα στο κέντρο της Λισαβόνας
Στη Λισαβόνα, εκατοντάδες άτομα «κατέλαβαν« την πλατεία Rossio, στην καρδιά της τουριστικής περιοχής, όπου και παραμένουν ακόμη, στήνοντας δεκάδες σκηνές. Είχε προηγηθεί, την προηγούμενη εβδομάδα, η βίαιη εκκένωση από την αστυνομία ενός αντίστοιχου καταυλισμού στην πλατεία Praça Dom João I στο Πόρτο, μια επιχείρηση κατά την οποία τραυματίστηκαν δεκάδες άτομα, ορισμένα εκ των οποίων σοβαρά. Παρά την απαγόρευση που επέβαλε ο δήμαρχος της πόλης, οι διαδηλωτές έστησαν εκ νέου σκηνές στο ίδιο σημείο κατά τη διάρκεια του Σαββατοκύριακου.
Το κεντρικό σύνθημα των συγκεντρώσεων ήταν «Φτάνει πια με αυτή την κρίση – Μια νέα πορεία για την Πορτογαλία». «Με το κόστος ζωής, τη στέγαση και τα καύσιμα να έχουν εκτοξευθεί, το βασικό καλάθι του νοικοκυριού έχει φτάσει πλέον σε εξωφρενικές τιμές», υποστήριξε ο εκπρόσωπος της CGTP στην ομιλία του.
Στις συγκεντρώσεις που ήταν στη συντριπτική τους πλειοψηφία ειρηνικές συμμετείχαν οι ηγεσίες τόσο του Σοσιαλιστικού Κόμματος όσο και του Μπλόκου της Αριστεράς.
Πετούν, πετούν… τα ενοίκια
Τα ενοίκια και οι τιμές των ακινήτων στην Πορτογαλία έχουν υπερδιπλασιαστεί από το 2017 (αύξηση 124% την τελευταία δεκαετία – διπλάσια από τον μέσο όρο της ΕΕ). Ένας λόγος για αυτό είναι η πρόσφατη απελευθέρωση της αγοράς ενοικίων, την οποία εφάρμοσε η κεντροδεξιά κυβέρνηση υπό τον πρωθυπουργό Λουίς Μοντενέγκρο, καθιστώντας ευκολότερη την αύξηση των ενοικίων και την πραγματοποίηση εξώσεων.
Τα συνδικάτα και οργανώσεις ενοικιαστών ζητούν θέσπιση ανώτατων ορίων στα ενοίκια, αναστολή των εξώσεων σε περιπτώσεις όπου δεν παρέχεται εναλλακτική στέγαση, απαγόρευση αγοράς ακινήτων από κερδοσκοπικά επενδυτικά κεφάλαια και μαζική επέκταση της κατασκευής κατοικιών δημόσιου χαρακτήρα.
Το κόστος διαβίωσης
Όπως και στην υπόλοιπη Ευρώπη, αυτό που τροφοδοτεί τη λαϊκή οργή εκτός από το στεγαστικό είναι η εκτόξευση του κόστους διαβίωσης, που δεν οφείλεται πάντως μόνο στην ενεργειακή κρίση. Οι μισθοί δεν έχουν παρακολουθήσει την άνοδο του πληθωρισμού, που τον Σεπτέμβριο ήταν 3,6% και έχει επηρεάσει ιδιαίτερα τις τιμές καυσίμων και τροφίμων. Τα συνδικάτα απαιτούν τώρα αυξήσεις μισθών κατά 15% και αύξηση του νομοθετημένου κατώτατου μισθού από τα 920 ευρώ που είναι σήμερα στα 1.100 ευρώ, ενώ η κυβέρνηση προτείνει μέχρι στιγμής 970 ευρώ.
Συνολικά ασκείται κριτική για τα μέτρα λιτότητας και τις περικοπές δαπανών στον σχεδιαζόμενο προϋπολογισμό της κεντροδεξιάς κυβέρνησης για το 2027 και ζητούνται σημαντικά υψηλότερες επενδύσεις στα συστήματα υγείας και εκπαίδευσης της Πορτογαλίας. Η κυβέρνηση απαντά προς το παρόν ότι αυτά τα αιτήματα δεν μπορούν να ικανοποιηθούν.
