(κείμενο στα πλαίσια της Παγκόσμιας Ημέρας Δασοπονίας)
Γράφει ο Μιχάλης Βραχνάκης, Επίκουρος καθηγητής, Τμήμα Δασοπονίας και ΔΠΦ (Καρδίτσα), ΤΕΙ Λάρισας
Η 21η Μαρτίου ανακηρύχθηκε Παγκόσμια Ημέρα της Δασοπονίας με αφορμή την εαρινή ισημερία και το καλωσόρισμα της Άνοιξης. Συμβολίζει μια μέρα αφύπνισης αλλά και υπενθύμισης όπως όλοι μαζί, αλλά και ο καθένας μας ξεχωριστά, πρέπει να βοηθήσουμε στην προστασία των δασών και του φυσικού περιβάλλοντος.
Πέρα από αυτή την αδήριτη ανάγκη, συνδεδεμένη σφιχτά με την ύπαρξη του ανθρώπινου είδους, τα τελευταία χρόνια το δάσος και το φυσικό περιβάλλον γενικότερα προσεγγίζεται με έννοιες οικονομικής συμβολής στην ανάπτυξη της χώρας. Αυτό είναι προϊόν, μίας ανακλαστικής αυτούσιας συμπεριφοράς μίας κοινωνίας που αναγνωρίζει την ανάγκη να στηριχτεί στις δικές της δυνάμεις και στις δικές της, «εσωτερικές» προοπτικές ανάπτυξης.
Ευτυχώς (ή δυστυχώς), τα δασικά οικοσυστήματα και γενικότερα το φυσικό δυναμικό της Ελλάδας είναι πλούσιο. Αυτό αντανακλάται στις πολύ υψηλές τιμές πλούτου ζωής, βιοκλιματικών συνθηκών, εδαφολογικών, υδρολογικών και γεωλογικών συνθηκών. Τιμές που αναδεικνύουν την Ελλάδα ως παγκόσμιο hot spot βιοποικιλότητας – τιμές που αναδεικνύουν την εσωτερική φυσική δύναμη της χώρα μας.
Δυστυχώς ο φυσικός αυτός πλούτος και το δυναμικό του είχε για χρόνια χαθεί πίσω από δάνεια μοντέλα ζωής και ανάπτυξης. Έτσι φτάσαμε σε στρεβλώσεις, καθώς πολλές περιοχές της χώρας τα ρέματα να αποτελούν χώρους εναπόθεσης σκουπιδιών, τα δάση εμπόδιο στον οικιστικό επεκτατισμό (βλέπε παραλογισμό), τα φυσικά λιβάδια εκτάσεις εκτός διαχείρισης, οι περιοχές του Δικτύου Φύση 2000 τοπική κατάρα, η οικολογική στρατευμένη δραστηριότητα ως γραφικότητα, κ.ά. Και ασφαλώς στη γενική αυτή ισοπέδωση, ο ειδικός δασολόγος, δασοπόνος, δασεργάτης, και γενικότερα οι άνθρωποι του δάσους να θεωρούνται χωρίς καμία επαγγελματική αξία και μάλλον εμπόδια. Από κοντά και η επίσημη Πολιτεία υποδαύλιζε την αντι-δασική στάση με τη χαλαρή, αν όχι παντελή έλλειψη υποστήριξης προγραμμάτων ανάπτυξης των δασών, την υποβάθμιση της ιδιωτικής Δασοπονίας, την απογύμνωση των Δασικών Υπηρεσιών, την απομάκρυνση αρμοδιοτήτων από τα Δασαρχεία και τις Διευθύνσεις Δασών, την απαξίωση του έργου της Δασικής Υπηρεσίας, κ.ά.
Τα τελευταία 2 χρόνια έχει γίνει αντιληπτό πια ότι το νέο μοντέλο ανάπτυξης της χώρας ζητά ιδία μέσα. Η Δασοπονία είναι η επιστήμη που εφαρμόζει τις αειφορικές αρχές διαχείρισης στο ιδίον φυσικό περιβάλλον, έτσι ώστε αυτό να αποτελέσει μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα μοχλό ανάπτυξης. Διαχείριση δασών και δασικών εκτάσεων για υψηλής ποιότητας προϊόντα ξύλου και δάσους, για υπηρεσίες, όπως αναψυχή με την ευρύτερη έννοια, για λελογισμένη εκτατική και ημι-εκτατική κτηνοτροφία, για αγροδασοπονία, για μελισσοκομία και συλλογή βοτάνων κ.ά. οικονομικές δραστηριότητες που ανέρχονται πάλι στην επιφάνεια ως σανίδες και προοπτικές ανάπτυξης. Ναι, το δάσος και το φυσικό περιβάλλον, δεν είναι άμεσα αξιοποιήσιμοι οικονομικοί πόροι. Και ούτε θα μπορούσε και ούτε θα έπρεπε να είναι. Οι οικονομίες της στιγμής και της αρπαχτής είναι που έφεραν την Ελλάδα στη δεινή οικονομική θέση και κοινωνική εξαθλίωση. Το δάσος και το φυσικό περιβάλλον θα αποδώσει οικονομικά και σε σταθερή βάση, όπως το έκαναν για εκατοντάδες χρόνια, όταν ΕΠΙΤΕΛΟΥΣ ενσκύψει η Πολιτεία και η κοινωνία στο ζητούμενο: Την ορθολογική τους αξιοποίηση στη λογική της αειφορίας των οικοσυστημάτων.
Το κείμενο αυτό ας ειδωθεί ως κάλεσμα για ευαισθητοποίηση, ελπίζοντας να συμβάλλει έτσι στην αναζωογόνηση και υποστήριξη της Ελληνικής Δασοπονίας, ώστε η Πολιτεία να «πάρει μπροστά» και να δει το δάσος της αει-φορίας και όχι το δένδρο της αρπαχτής. Στη γιορτή τη σημερινή δεν περισσεύει κανείς.
Μπράβο αγαπητέ συνάδελφε Μιχάλη για τη δημοσίευση του άρθρου σου στην εφημερίδα της Ομογένειας και ιδιαίτερα για το περιεχόμενό του.
Μου άρεσε πραγματικά η προσέγγισή σου στις στρεβλώσεις που αναφέρεσαι!!!
Πώς κατάντησε σήμερα το “καλό” και ωφέλιμο για το σύνολο, να αποτελεί “εμπόδιο” ως αποτέλεσμα του υλισμού, της έλλειψης πραγματικής παιδείας, της απώλειας των αληθινών αξιών, της επίδιωξης του προσωπικού συμφέροντος και της εστίασης στην κακώς εννοούμενη “ευημερία”!!!
Ας ελπίζουμε να “ταρακουνηθούν” κάποιοι ιθύνοντες…..
Όμως και για τον “απλό” πολίτη το μήνυμα αυτό έχει ακόμη ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ αξία.
Χρειάζεται η αφύπνιση όλων μας!!!
Δεν υπάρχει περιθώριο για χάσιμο άλλου πολύτιμου χρόνου και με μοιρολατρία και απάθεια να παρατηρούμε γύρω μας την καταστροφή! Έχουμε όλοι μας την ευθύνη γι’ αυτό (μεγαλύτερη ή μικρότερη).
Δεν υπάρχει άλλη επιλογή από την προστασία και αειφορική διαχείριση των δασών και του φυσικού μας περιβάλλοντος γιατί αυτό είναι η ΙΔΙΑ ΜΑΣ Η ΖΩΗ!!
Εμείς πρέπει να αποφασίζουμε γι’ αυτό, εμείς να ορίζουμε την “τύχη” μας….
Το άρθρο του κ. Βραχνάκη γεμάτο ευαισθησία και ανηχυχία για το μέλλον των δασικών οικοσυστημάτων, αλλά και για την ανάγκη εφαρμογής ενός μοντέλλου αυτοδιαχείρισης των δασών μας, αποτελεί μια ουσιαστική προσέγγιση της δασικής πολιτικής που πρέπει να εφαρμοσθεί. Πως θα γίνει όμως αυτό απο αυτούς που μεθοδικά εφάρμοσαν στην πράξη μια δασοκτόνα πολιτική (κατάργηση της Κρατικής Εκμετάλλευσης Δασών, διάλυση των δασικών συνεταιρισμών, οικοπεδοποίηση δασικών εκτάσεων, μηδενισμό της χρηματοδότησης της δασοπονίας, κατάργηση της πρόληψης προστασίας των δασών, σκάνδαλα οικοπεδοποιήσεων, παραχωρήσεων, κτηματολογίου κ.α.); Τι μπορεί να περιμένει κανείς από Κυβερνήσεις που κατάργησαν και το τελευταίο δασικό φυτώριο στα Δασαρχεία, που κάνουν εισαγωγή κυπαρίσσια από Ιταλία για να πρασινίσουν τους χώρους των Ολυμπιακών αγώνων και της καμμένης Ολυμπίας, που γέμισαν τους Εθνικούς Δρυμούς με βίλλες;
Αυτή δυστυχώς είναι η πραγματικότητα όπως με θλίψη την βίωσε ένας παλιός δασολόγος που επι 40 χρόνια παρακολουθεί την υπόθεση των δασών μας.
Εύχομαι κ. Βραχνάκη το άρθρο σας να ευαισθητοποιήσει τους πολίτες που σε λίγες μέρες θα πάνε να ψηφίσουν.
Γιάννης Κακαράς
Δασολόγος