Ερώτηση στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή για τις επιπτώσεις του επανασχεδιασμού του σταθμού Βενιζέλου στην ευρωπαϊκή του χρηματοδότηση.
Να μπει φρένο στις προσπάθειες εκφοβισμού της κοινωνίας της Θεσσαλονίκης που επιθυμεί να επανασχεδιαστεί ο σταθμός μετρό της Βενιζέλου, προκειμένου να διατηρηθούν τα αρχαία μνημεία που εντοπίστηκαν κατά την κατασκευή του, ζητά με ερώτηση στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή ο ευρωβουλευτής, Κρίτων Αρσένης. Ζητά συγκεκριμένα τη δέσμευση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τη συνέχιση της χρηματοδότησης του μετρό Θεσσαλονίκης στην περίπτωση που αναθεωρηθεί η μελέτη του σταθμού Βενιζέλου, ως απάντηση στην κατασκευάστρια εταιρία που υποστηρίζει ότι η χρηματοδότηση θα χαθεί. Η ερώτηση έρχεται σε συνέχεια της επιστολής που έστειλε ο ευρωβουλευτής στον Αναπληρωτή Υπουργό Πολιτισμού, τη Γενική Γραμματέα και τα μέλη του ΚΑΣ για ανάκληση της απόφασης μεταφοράς των αρχαιολογικών ευρημάτων του σταθμού.
Με αφορμή την κατάθεση της ερώτησης ο Κρίτων Αρσένης έκανε την ακόλουθη δήλωση:
«Καλώ να σταματήσει άμεσα η προσπάθεια εκφοβισμού της κοινωνίας της Θεσσαλονίκης. Να ειπωθεί η αλήθεια. Η αναθεώρηση της μελέτης του σταθμού μετρό Θεσσαλονίκης δεν απειλεί τη χρηματοδότηση του έργου. Είναι αναγκαίο να καθυστερήσει ο σταθμός Βενιζέλου, προκειμένου να βρούμε τεχνική λύση στο πώς θα κατασκευάσουμε έναν πανευρωπαϊκά μοναδικό σταθμό μετρό στην Ευρώπη, όπου η πλούσια ιστορία της πόλης μας θα συνδυάζεται με τις σύγχρονες υποδομές. Το ίδιο έγινε και στην Αθήνα όταν ανακαλύφθηκε η εγκιβωτισμένη κατά την αρχαιότητα κοίτη του ποταμού Ηριδανού στο Σταθμό Μοναστηράκι. Αν καθυστερήσαμε 3 σταθμούς του μετρό στην Αθήνα περιμένοντας την εκδίκαση της υπόθεσης Siemens, μπορούμε να καθυστερήσουμε 1 στη Θεσσαλονίκη για να τον σχεδιάσουμε δίκαια για την πόλη.
Αν διατηρήσουμε τα ευρήματα της Βενιζέλου στη θέση τους, σε λίγα χρόνια δεν θα είμαστε μόνο υπερήφανοι για την επιλογή αυτή, θα μας φαίνεται αυτονόητη. Θα μας φαίνεται παράλογο και ακατανόητο πώς ήταν δυνατό να συζητούσαμε την μεταφορά των ευρημάτων στο στρατόπεδο Παύλου Μελά. Όπως μας είναι αδύνατο να σκεφτούμε την μεταφορά της Αρχαίας Αγοράς στο στρατόπεδο Παύλου Μελά προκειμένου να κατασκευαστεί σταθμός μετρό στην θέση της.
Ο τουρισμός που οραματίζεται η Θεσσαλονίκη απαιτεί τέτοιες επιλογές. Εικόνες του σημαντικού αυτού μνημειακού σταυροδρομιού μέσα στο σύγχρονο μετρό που θα ταξιδέψουν σε όλο τον κόσμο, θα κάνουν γνωστή την πόλη.»
Ακολουθεί το πλήρες κείμενο της ερώτησης:
Μετά από αρχαιολογικές ανασκαφές στο πλαίσιο εργασιών κατασκευής του σταθμού Βενιζέλου του μετρό Θεσσαλονίκης, αποκαλύφθηκε ένα μοναδικό αρχαιολογικό σύνολο, το κέντρο της βυζαντινής Θεσσαλονίκης. Συγκεκριμένα ήρθε στο φως ο κεντρικός οδικός άξονας της βυζαντινής πόλης σε ολόκληρο το πλάτος του και σε μήκος 75 μέτρων στρωμένος με μαρμάρινες πλάκες, 16 αιώνες από τότε που σχεδιάστηκε τον 4ο αιώνα μ.χ. Έχουν βρεθεί επίσης δημόσια κτίρια που βρίσκονταν στα νότια του δρόμου και στέγαζαν εμπορικές χρήσεις.
Λόγω της σημασίας της βυζαντινής Θεσσαλονίκης, ως δεύτερης σε σημασία πόλης της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας μετά την Κωνσταντινούπολη, οι βυζαντινές αρχαιότητες της Θεσσαλονίκης προστατεύονται από την UNESCO. Επίσης, σύμφωνα με τον Χάρτη της Βενετίας και όλες τις διεθνείς συμβάσεις προστασίας της πολιτιστικής κληρονομιάς, το αρχιτεκτονικό σύνολο που βρέθηκε είναι αναγκαίο να διασωθεί in situ, καθώς έχει ιδιαίτερη σημασία για την ιστορική τοπογραφία της πόλης.
Είναι αναγκαίο να εξαντληθούν όλες οι δυνατότητες για τη συνύπαρξη των αρχαίων και του σταθμού. Να βρεθεί δηλαδή μία τεχνική και αρχιτεκτονική λύση για την ταυτόχρονη λειτουργία σταθμού και έκθεσης των αρχαιοτήτων στον φυσικό τους χώρο ώστε να διαφυλαχθεί η πολιτιστική κληρονομιά της Θεσσαλονίκης.
Δεδομένου ότι για την κατασκευή του μετρό έχει εξασφαλιστεί χρηματοδότηση από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης (Γ΄ και Δ΄ ΚΠΣ), ερωτάται η Επιτροπή:
Θα επιτρέψει τη συνέχιση της χρηματοδότησης του έργου του μετρό Θεσσαλονίκης από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης σε περίπτωση επανασχεδιασμού της κατασκευής του συγκεκριμένου σταθμού ώστε να παραμείνουν οι αρχαιότητες στο φυσικό τους χώρο;
