Διεθνές Συνέδριο με θέμα “Διαπολιτισμική θρησκευτική εκπαίδευση και Ισλαμικές Σπουδές: προκλήσεις και προοπτικές σε Ελλάδα και Ευρώπη” πραγματοποιήθηκε στην Καβάλα

Διεθνές Συνέδριο με θέμα” Διαπολιτισμική θρησκευτική εκπαίδευση και ισλαμικές σπουδές: Προκλήσεις και προοπτικές σε Ελλάδα και Ευρώπη” πραγματοποιήθηκε στην Καβάλα. Στην διάρκεια του Συνεδρίου αυτού παρουσιάστηκαν τα συμπεράσματα και οι στόχοι του Προγράμματος Δια Βίου Εκπαίδευσης Θεολόγων και Ιεροδιδασκάλων της Θράκης σε θέματα Θρησκευτικών, Θρησκευτικής Ετερότητας και Διαπολιτισμικής Θρησκευτικής Αγωγής, με αφορμή την ολοκλήρωση των σεμιναρίων και των επιμορφώσεων σε Χριστιανούς θεολόγους και Μουσουλμάνους ιεροδιδασκάλους, που έγιναν σε πόλεις της Θράκης τους τελευταίους δώδεκα μήνες.

Το Πρόγραμμα υλοποιήθηκε υπό την επιστημονική αιγίδα του Τμήματος Θεολογίας της Θεολογικής Σχολής του Α.Π.Θ. και με την συγχρηματοδότηση του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου και του Ελληνικού Υπουργείου Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων

Φορέας υποδοχής του συνεδρίου ήταν το Ερευνητικό Κέντρο “Μωχάμεντ Άλι” (ΜΟΗΑ Research Center), ενώ το Πρόγραμμα υλοποιήθηκε υπό την επιστημονική αιγίδα του Τμήματος Θεολογίας της Θεολογικής Σχολής του Α.Π.Θ., με δικαιούχο την Επιτροπή Ερευνών του Α.Π.Θ. και με την συγχρηματοδότηση του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου και του Ελληνικού Υπουργείου Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων.
Η επιστημονική υπεύθυνη του Προγράμματος, κ. Αγγελική Ζιάκα, Επίκουρη Καθηγήτρια Θρησκειολογίας του Τμήματος Θεολογίας του ΑΠΘ, ανέφερε στην εισήγησή της, παρουσιάζοντας τα αποτελέσματα των επιμορφώσεων και των σεμιναρίων, μεταξύ άλλων και τα εξής:

“Για πρώτη φορά διδάχθηκε το μάθημα του Ισλάμ σε αντιστοιχία με το υποχρεωτικό μάθημα των θρησκευτικών στην πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση των δημοσίων σχολείων”

“Βρισκόμαστε στην ευχάριστη θέση να κάνουμε τον απολογισμό ενός μεγάλου προγράμματος, το οποίο αρχίσαμε να σχεδιάζουμε ήδη από τον Δεκέμβριο του 2013 και υλοποιήσαμε από τον Σεπτέμβριο του 2014, έως και τον Σεπτέμβριο του 2015.
Αυτό το πρόγραμμα προέκυψε ως ανάγκη για την στήριξη της πολιτικής του Υπουργείου Παιδείας και Θρησκευμάτων, μετά την θέσπιση του Νόμου 4115/2013 άρθρο 13 περί Ιεροδιδασκάλων της Μουσουλμανικής μειονότητας της Θράκης και ενίσχυσης της φοίτησης Μουσουλμανοπαίδων στα δημόσια σχολεία της Θράκης.
Ο Νόμος αυτός για πρώτη φορά επέτρεψε ουσιαστικά να διδαχθεί το μάθημα του Ισλάμ σε αντιστοιχία με το υποχρεωτικό μάθημα των θρησκευτικών στην πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση των δημοσίων σχολείων, όπου τα τελευταία χρόνια ο αριθμός των Μουσουλμάνων μαθητών αυξάνει συνεχώς”.

“Το πρόγραμμα υλοποιήθηκε μέσα σε 11 μήνες με 460 ώρες συνολικών επιμορφώσεων σε Ξάνθη Κομοτηνή, Αλεξανδρούπολη, Διδυμότειχο και Σουφλί, με 150 επιμορφούμενους, εκ των οποίων 66 θεολόγοι και 84 ιεροδιδάσκαλοι με 21 επιμορφωτές από το ΑΠΘ, το ΕΚΠΑ και το Δ.Π.Θ.”

Όπως ενημέρωσε η κ. Ζιάκα, στην όλη διαδικασία μετείχαν συνολικά 150 άτομα, τόσο θεολόγοι όσο και ιεροδιδάσκαλοι. Παραλλήλως απευθυνόταν σε ιμάμηδες στα τζαμιά της περιοχής αλλά και σε δασκάλους, αποφοίτους της πρώην ΕΠΑΘ, (Ειδική Παιδαγωγική Ακαδημία Θεσσαλονίκης), οι οποίοι διδάσκουν εδώ και μια διετία για πρώτη φορά το Ισλάμ στα δημόσια σχολεία.
Το πρόγραμμα υλοποιήθηκε μέσα σε 11 μήνες με 460 ώρες συνολικών επιμορφώσεων σε Ξάνθη Κομοτηνή, Αλεξανδρούπολη, Διδυμότειχο και Σουφλί. Το σύνολο των επιμορφουμένων ανήλθε στους 150, εκ των οποίων 66 θεολόγοι και 84 ιεροδιδάσκαλοι με 21 επιμορφωτές από το ΑΠΘ, το ΕΚΠΑ και το Δ.Π.Θ. καθώς και διδάκτορες της Μουσουλμανικής Θεολογίας.
Η τελευταία δράση του προγράμματος, συνολικής διάρκειας 70 ωρών, που είχε εξαρχής σχεδιαστεί ως ο κατεξοχήν στόχος του προγράμματος, αφορούσε στην από κοινού επιμόρφωση ιεροδιδασκάλων και θεολόγων και πραγματοποιήθηκε τον Σεπτέμβριο σε Ξάνθη, Κομοτηνή και Σουφλί.

“Οι επιμορφώσεις εγκαινίασαν θεσμικά και ακαδημαϊκά την επικοινωνία μεταξύ δύο ομάδων, που πραγματεύονται το θέμα της θρησκείας”

Η ενότητα έφερε σε επικοινωνία Χριστιανούς και Μουσουλμάνους, αγκαλιάστηκε από τους επιμορφούμενους, βόηθησε στην αλληλοκατανόηση και στην αμοιβαία υποστήριξή τους στο σχολικό περιβάλλον, προτάσσοντας την θρησκεία ως παράγοντα πολιτιστικό, καταλλαγής και εποικοδομητικής επικοινωνίας.
Σύμφωνα με την κ. Ζιάκα, «οι επιμορφώσεις εγκαινίασαν θεσμικά και ακαδημαϊκά την επικοινωνία μεταξύ δύο ομάδων, που πραγματεύονται το θέμα της θρησκείας.
Είδαμε, ότι αν και συμβιώνουν για πολλούς αιώνες οι Χριστιανοί και οι Μουσουλμάνοι στην Θράκη, οι μεν Μουσουλμάνοι γνωρίζουν ελάχιστα πράγματα για τον Χριστιανισμό- και αυτά είναι γενικά, χωρίς ιδιαίτερα κατανόηση και γνώση της Ορθοδοξίας- οι δε Χριστιανοί γνωρίζουν περισσότερα για το Ισλάμ, τα οποία, όμως, στις διατυπώσεις τους είναι ορισμένες φορές στερεοτυπικά, φοβικά και στρεβλά».

“Διαμορφώνεται μία ασφαλιστική δικλείδα εκπαίδευσης εντός του δημοσίου σχολείου, με έναν ευρύτερο διαπολιτισμικό χαρακτήρα, ο οποίος δημιουργεί συνθήκες αμοιβαίας κατανόησης στο κοινό σχολικό περιβάλλον”

Το μάθημα του Ισλάμ διδασκόταν μέχρι πρόσφατα μόνον στα μειονοτικά -μουσουλμανικά σχολεία και στους Μεντρεσέδες (Ιεροδιδασκαλεία) και μόνο στην τουρκική γλώσσα, με κυρίως ομολογιακό προσανατολισμό.
Με την εισαγωγή του μαθήματος στα δημόσια σχολεία της Θράκης, διαμορφώνεται μία ασφαλιστική δικλείδα εκπαίδευσης εντός του δημοσίου σχολείου, με έναν ευρύτερο διαπολιτισμικό χαρακτήρα, ο οποίος δεν περιορίζεται στα στενά όρια, συναισθηματικά και χωρικά, ομολογιακών προσεγγίσεων και δημιουργεί συνθήκες αμοιβαίας κατανόησης στο κοινό σχολικό περιβάλλον.
Σύντομα αναμένεται να υπάρξει το πρώτο υλικό για την καταγραφή του Ισλάμ στην ελληνική γλώσσα μέσα από την εμπειρία και τις γνώσεις, που κατέθεσαν οι ιεροδιδάσκαλοι στις επιμορφώσεις, καθώς, έως τώρα, δεν υπάρχει ένα εκπαιδευτικό εργαλείο προσαρμοσμένο στο σχολείο, που να μπορεί να αναδείξει τον διαπολιτισμικό και διαθρησκειακό πλούτο της Θράκης.