ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ-ΙΣΤΟΡΙΑ / KULTUR-GESCHICHTE
SPD: Κόμμα στα πρόθυρα νευρικής κρίσης
Για το ιστορικότερο κόμμα της Γερμανίας, το Σοσιαλδημοκρατικό, η τρέχουσα περίοδος είναι ίσως η χειρότερη της ιστορίας του και πολλοί φοβούνται ότι ακόμα δεν...
Μοχάμαντ Γκαλιμπάφ: Ο συνομιλητής του Τραμπ;
Ποιος είναι ο πρόεδρος του Κοινοβουλίου του Ιράν και δυνητικός συνομιλητής του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ σε μια προοπτική κατάπαυσης των εχθροπραξιών.Ο πρόεδρος των...
O Ερντογάν ποντάρει ξανά στη διπλωματία της κρίσης
Η Άγκυρα επιδιώκει και πάλι να αναλάβει ρόλο μεσολαβητή, με τη χώρα ως ηγεμονική δύναμη στην περιοχή, ενώ τοποθετείται κατά της «ρητορικής μίσους και...
Ο Έλληνας της γερμανικής αστυνομίας
Ο Χαρίλαος Κυριακίδης είναι ο πρώτος αστυνομικός της Ομοσπονδιακής Αστυνομίας στο αεροδρόμιο της Φραγκφούρτης χωρίς γερμανική υπηκοότητα. Μετά από 10 χρόνια δουλειάς στην ΕΛ.ΑΣ. βρήκε εδώ το νέο του «σπίτι».Συναντήσαμε τον Χαρίλαο Κυριακίδη στις εγκαταστάσεις της Διεύθυνσης της γερμανικής Ομοσπονδιακής Αστυνομίας (Bundespolizei) στο αεροδρόμιο της Φραγκφούρτης. Η αμηχανία του ήταν έκδηλη. Το έντονο δημοσιογραφικό ενδιαφέρον που προκάλεσε η περίπτωσή του είναι κάτι πρωτόγνωρο και άγνωστο για τον ίδιο, ομολογεί. Ο 28χρονος αστυνομικός δεν είναι απλά ο πρώτος Έλληνας, αλλά ο πρώτος ξένος από χώρα της ΕΕ χωρίς γερμανική υπηκοότητα που προσλαμβάνεται στη συγκεκριμένη υπηρεσία και μόλις τέταρτος συνολικά στη γερμανική Ομοσπονδιακή Αστυνομία, όπως δήλωσε στην DW ο Μίχαελ Μόζερ, εκπρόσωπος της Διεύθυνσης Ομοσπονδιακής Αστυνομίας του αεροδρομίου της Φραγκφούρτης. Σημειώνουμε ότι η γερμανική Bundespolizei, η οποία διαφοροποιείται από την αστυνομία πόλεων, δραστηριοποιείται σε πύλες εισόδου της χώρας, σύνορα, αεροδρόμια και σταθμούς αλλά και στην προστασία των ομοσπονδιακών υπουργείων της Γερμανίας.
Ο Χαρίλαος Κυριακίδης είναι πολύ «φρέσκος», μόλις δύο εβδομάδες στην υπηρεσία. Ωστόσο, φαίνεται να νιώθει ήδη άνετα στο νέο του περιβάλλον. «Από αυτά που έχω ζήσει τις δύο εβδομάδες είμαι πολύ θετικός, εντυπωσιασμένος θα έλεγα. Με υποδέχθηκαν πολύ θερμά. Μου εξηγούν τα πάντα, με πολύ καλή διάθεση και όρεξη να μου τα εξηγήσουν με λεπτομέρεια. Νιώθω ότι θέλουν να γίνω ένα κομμάτι δικό τους και να γνωρίζω καλά το αντικείμενο της εργασίας μου. Μου δίνουν τον χρόνο, δείχνουν κατανόηση ότι είμαι εντελώς καινούριος», είπε στην DW.
Ενίσχυση του ευρωπαϊκού προφίλ της Bundespolizei
Η παρουσία του Χαρίλαου Κυριακίδη ενισχύει το ευρωπαϊκό προφίλ της γερμανικής Ομοσπονδιακής Αστυνομίας, ένα στοιχείο που η διεύθυνση της υπηρεσίας αντιλαμβάνεται σαφώς ως πλεονέκτημα, διευκρινίζει ο Μίχαελ Μόζερ. «Ως Ομοσπονδιακή Αστυνομία χαιρετίζουμε βεβαίως ρητά τις αιτήσεις για εργασία εκ μέρους αστυνομικών από άλλες χώρες της ΕΕ. Το αεροδρόμιο εδώ στη Φραγκφούρτη είναι πύλη προς τον κόσμο. Αυτός ο διεθνής χαρακτήρας συνιστά για μας κατά κάποιον τρόπο υποχρέωση. Ένας ομοσπονδιακός αστυνομικός που κάνει την υπηρεσία του εδώ, στο μεγαλύτερο αεροδρόμιο της Γερμανίας, χρειάζεται από τη μία υψηλού επιπέδου επαγγελματική κατάρτιση αλλά και διαπολιτισμική επάρκεια. Οι γλωσσικές ικανότητες αλλά βεβαίως και η πολιτισμική ποικιλία που προσφέρουν οι συνάδελφοι από το εξωτερικό είναι πολύ μεγάλο συν για εμάς», σχολιάζει ο εκπρόσωπος της Ομοσπονδιακής Αστυνομίας.
Ο Χαρίλαος Κυριακίδης έζησε μέχρι τα 16 του χρόνια στην Έδεσσα. Το 2004 μετακόμισε στη Γερμανία μαζί με την οικογένειά του και φοίτησε στο Ελληνικό Λύκειο Φραγκφούρτης. Αφού πήρε το απολυτήριό του επέστρεψε στην Ελλάδα για να φοιτήσει στη Σχολή Αστυφυλάκων Διδυμοτείχου. Το 2007 ξεκίνησε τη σταδιοδρομία του στην Ελληνική Αστυνομία (ΕΛ.ΑΣ), όπου παρέμεινε έως τον περασμένο Ιανουάριο – μάλιστα υπηρέτησε για σχεδόν 6,5 χρόνια στα ΜΑΤ, σε σκληρές και ενίοτε επικίνδυνες συνθήκες εργασίας, όπως λέει. Μετά από 10 χρόνια έμελλε να κλείσει ο επαγγελματικός του κύκλος στην Ελλάδα. Με πολύ καλή γνώση Γερμανικών παρά τη σύντομη διαμονή του στη χώρα και έχοντας τη δυνατότητα να αναγνωρίσει το πτυχίο του ως πολίτης της ΕΕ, πέρασε με επιτυχία τη διαδικασία εισαγωγικών εξετάσεων που προβλεπόταν, για να προσληφθεί τελικά με τον βαθμό του αρχιφύλακα (τον οποίο διέθετε στην Ελλάδα) στην Ομοσπονδιακή Αστυνομία.
Γερμανία, για επαγγελματική ασφάλεια και οικογένεια
Η επαγγελματική ασφάλεια για τον ίδιο και τη σύζυγό του έπαιξε καθοριστικό ρόλο για την απόφασή του. «Η γυναίκα μου γεννήθηκε και μεγάλωσε εδώ. Έχει σίγουρη εργασία στην εφορία της Φραγκφούρτης. Επιλέξαμε να ζήσουμε στη Φραγκφούρτη επειδή και στους δυο μας δόθηκε η ευκαιρία να έχουμε ταυτόχρονα δύο σίγουρες και καλές δουλειές, ενώ σε αντίθετη περίπτωση ίσως να μην ήταν εύκολο να εργαστεί η γυναίκα μου στην Ελλάδα σαν εφοριακός όπως εγώ εδώ ως αστυνομικός. Η Ομοσπονδιακή Αστυνομία μου έδωσε αυτή την ευκαιρία και πιστεύω ότι μπορούμε οργανωμένα και δυναμικά να ξεκινήσουμε την οικογένειά μας».
Τα καθήκοντά του είναι ο έλεγχος διαβατηρίων και οι περιπολίες εντός του αεροδρόμιου. Όπως λέει, οι διαδικασίες είναι διαφορετικές και παραδέχεται ότι έχει πολλά να μάθει. Του ζητήσαμε να συγκρίνει τις συνθήκες εργασίας στη Γερμανία με αυτές στην Ελλάδα. Μετά από αρχικό δισταγμό, απάντησε άκρως διπλωματικά: «Θα μπορούσα να πω με λίγα λόγια ότι είναι εμφανέστατη η διαφορά στην οργάνωση. Μόνο αυτό. Όχι ότι νιώθω καλύτερα ή χειρότερα. Κάθε χώρα, κάθε τόπος, κάθε υπηρεσία έχει τα καλά και τα κακά της. Δεν θέλω να μπω σε διαδικασία να συγκρίνω τις δύο υπηρεσίες και πόσο μάλλον τις δύο χώρες. Γιατί η μία είναι η πατρίδα που μεγάλωσα και η άλλη είναι αυτή που σκοπεύω να ζήσω τα υπόλοιπά μου χρόνια».
Ο Χαρίλαος Κυριακίδης δεν νιώθει ότι του λείπει κάτι στη Γερμανία. «Σίγουρα έχουμε λιγότερο ήλιο εδώ», σχολιάζει με χιούμορ και αυτοπαρηγορείται λέγοντας ότι η Ελλάδα απέχει μόλις 2,5 ώρες από το αεροδρόμιο της Φραγκφούρτης.
Άρης Καλτιριμτζής

Χαρακτηρισμός ως μνημείων, των υπαίθριων γλυπτών της Σκιάθου
Έχοντας ως προτεραιότητα την προστασία κάθε στοιχείου που χαρακτηρίζει τη Σκιάθου και αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της πολιτιστικής κληρονομιάς της, ο Πολιτιστικός Σύλλογος «Η Σκιάθος»...
Η εμπορική πορεία των ελληνικών ταινιών στη Berlinale
Μεγάλο το ενδιαφέρον για συμμετοχή ελληνικών ταινιών σε κινηματογραφικά φεστιβάλ αλλά ελάχιστο για τη διανομή τους στο εξωτερικό. Ο ρόλος των ελλήνων παραγωγών αρχίζει να αλλάζει.Απόψε ολοκληρώνεται το Φεστιβάλ Κινηματογράφου Βερολίνου με την απονομή των βραβείων. Οι σινεφίλ είχαν τη δυνατότητα να παρακολουθήσουν γύρω στις 400 ταινίες του επίσημου προγράμματος. Σε περίπτωση που κάποιος είχε πρόσβαση στο εμπορικό τμήμα της Berlinale, στο European Film Market, τότε μπορούσε να παρακολουθήσει αναρίθμητες προβολές. Μετά τις Κάννες, το Βερολίνο είναι η δεύτερη σε σπουδαιότητα αγορά ταινιών στην Ευρώπη.
Η σημασία των μεγάλων φεστιβάλ
Ανέκαθεν συμμετέχει στο European Film Market το Ελληνικό Κέντρο Κινηματογράφου (ΕΚΚ). Το περίπτερο του επισκέπτονται τόσο ξένοι διανομείς και παραγωγοί ταινιών όσο και εκπρόσωποι κινηματογραφικών φεστιβάλ που ενδιαφέρονται για ελληνικές ταινίες. Οι τελευταίοι είναι τελικά αυτοί με τους οποίους οι συνομιλίες οδηγούν άμεσα σε αποτελέσματα. Σε ό,τι αφορά όμως τους ξένους διακινητές – δύσκολα μπορεί να πει κανείς προς το παρόν αν τελικά θα αγοράσουν κάποια ταινία. Πάντως, όπως επισημαίνει η υπεύθυνη του τμήματος προώθησης ελληνικών ταινιών του ΕΚΚ Ιλιάνα Ζακοπούλου, «η συμμετοχή της Ελλάδας ετησίως σε διεθνή φεστιβάλ ξεπερνά τον αριθμό των 140. Συν τα διάφορα πολιτιστικά που γίνονται, όπως Νέα Υόρκη, Λος Άντζελες, Αυστραλία, Παρίσι, Μόναχο, το Filmbox στο Βερολίνο και πάρα πολλά άλλα που είναι γύρω στα 100.»
Σε καμία περίπτωση οι συμμετοχές αυτές δεν είναι αμελητέες, σημειώνει ο Ζήνος Παναγιωτίδης από την εταιρεία διανομής «Rosebud.21». Από εμπορικής άποψης όμως είναι εξαιρετικά σημαντικό να επιλέγονται ελληνικές ταινίες από τα μεγάλα φεστιβάλ: «Όταν μιλάμε για μεγάλο φεστιβάλ μιλάμε πάντα για τις Κάννες, το Βερολίνο, τη Βενετία και το Τορόντο. Εάν μια ταινία ξεχωρίσει σε αυτά τα φεστιβάλ, αμέσως γίνεται πιο εύκολη η προώθησή της και κυρίως η πώλησή της σε άλλες χώρες.» Επιπλέον, έχοντας στο δυναμικό τους μια συμμετοχή σε αυτά τα φεστιβάλ, οι σκηνοθέτες βρίσκουν ευκολότερα πηγές χρηματοδότησης για την παραγωγή νέων ταινιών. Το καλύτερο παράδειγμα είναι ο πολυβραβευμένος Γιώργος Λάνθιμος, ο οποίος φαίνεται να πατά πλέον γερά στο Χόλιγουντ.
Έλλειψη εθνικής στρατηγικής
Στην Ελλάδα οι σημαντικότερες στρόφιγγες χρηματοδότησης για τον κινηματογράφο εξακολουθούν να είναι οι δημόσιες - ουσιαστικά το ΕΚΚ και η ΕΡΤ. Τα ποσά που διατίθενται είναι σε σχέση με τις ανάγκες μικρά. Σε αντίθεση με τη Γαλλία ή και τη Γερμανία, όπου η στήριξη του εθνικού κινηματογράφου συνιστά στρατηγική επιλογή, στην Ελλάδα, λέει ο Ζήνος Παναγιωτίδης, «όλες οι κυβερνήσεις είχαν τον πολιτισμό πολύ κάτω στη σειρά. Θριαμβολογούσαν όταν παίρναμε ένα βραβείο, πήγαιναν να υποδεχθούν τους δημιουργούς στο αεροδρόμιο και λοιπά – αλλά μέχρι εκεί. Το χέρι στην τσέπη για τον πολιτισμό δυστυχώς δυσκολεύονται να το βάλουν.» Ενώ στις αίθουσες κινηματογράφου στη Γαλλία το ποσοστό εγχώριων ταινιών το 2016 ξεπέρασε το 35% και στη Γερμανία το ποσοστό του 22%, στην Ελλάδα οι ελληνικές ταινίες έκοψαν μόλις το 10% των εισιτηρίων. Το πιθανότερο είναι φέτος το ποσοστό να είναι χαμηλότερο.
Μεγάλη ευθύνη για την κατάσταση στην οποία βρίσκεται ο ελληνικός κινηματογράφος καταλογίζει ο Ζ. Παναγιωτίδης στην παραγωγή. Με λίγες εξαιρέσεις είναι ανεπαρκής. Το ζητούμενο δεν είναι το πως θα εξασφαλίσεις ως παραγωγός τα χρήματα για να πραγματοποιηθεί η ταινία, υποστηρίζει η Βίκυ Μίχα από την εταιρεία «Βοο Production», η οποία έκανε την παραγωγή του «Κυνόδοντα» του Γιώργου Λάνθιμου. Η κλασσική περίπτωση έλληνα παραγωγού, ειδικά πριν την οικονομική κρίση ήταν, όπως λέει η ίδια, «έβρισκε τα λεφτά στην Ελλάδα και περιοριζόταν σε αυτό γιατί μπορούσε να χρηματοδοτήσει. Η δικιά μου γενιά αναγκάστηκε να βγει στο εξωτερικό. Και δεν μας έκανε καθόλου κακό η εμπειρία αυτή.» Οι νέοι παραγωγοί ταξιδεύουν, δικτυώνονται, προωθούν συμπαραγωγές. Κατά αυτό τον τρόπο διευκολύνονται και οι ελληνικές ταινίες αργότερα, μετά την ολοκλήρωση τους, να βρουν διακινητές για τις διεθνείς αγορές.
Ευρύτερος ο ρόλος του παραγωγού
Στην αντίληψη της Βίκυ Μίχα ο ρόλος του παραγωγού δεν περιορίζεται μόνο στη χρηματοδότηση μιας ταινίας. Ο παραγωγός θα πρέπει να συμβάλλει από την αρχή στη διαδικασία της δημιουργίας μιας ταινίας ή ακόμη θα πρέπει ο ίδιος να αναλαμβάνει τη πρωτοβουλία για μια νέα ταινία. Όπως εξηγεί, «τα πρότζεκτ που ξεκινούν από παραγωγό δεν είναι πολύ δεδομένα στην Ελλάδα. Δηλαδή, το να βρεις ένα βιβλίο, μια ιστορία, να το φέρεις στην ομάδα, να ξεκινήσεις έτσι και να ξέρεις ήδη ότι αυτό το θέμα ενδιαφέρει μια διεθνή αγορά. Είναι μια διαδικασία που τη βλέπω να συμβαίνει πια. Υπάρχουν παραγωγοί που στα επόμενα χρόνια θα βγάλουν τέτοιες ταινίες. Και εγώ προσπαθώ να κάνω τέτοιου τύπου ταινίες πια.»
Οι ταινίες θα πρέπει να έχουν μεν καλλιτεχνική ποιότητα αλλά θα πρέπει να έχουν και απήχηση στο κοινό. Όπως χαρακτηριστικά λέει η Βίκυ Μίχα, «η Ελλάδα δεν πρόκειται να γίνει Χόλιγουντ, πρεσβεύει έναν ευρωπαϊκό κινηματογράφο.» Παρ' όλα αυτά θα πρέπει κανείς πριν γυρίσει μια ταινία να σκεφτεί πως θα την τοποθετήσει ως ένα προϊόν στην αγορά. Η πραγματικότητα όμως στον ελληνικό κινηματογράφο είναι διαφορετική. Οι κινηματογραφιστές γυρίζουν ταινίες έχοντας ως στόχο τη συμμετοχή τους στα φεστιβάλ. Αυτή η στάση ούτε εξασφαλίζει αργότερα τη διανομή της ταινίας στο εξωτερικό και ούτε την προσέλκυση του κοινού στις αίθουσες κινηματογράφου.
Παναγιώτης Κουπαράνης, Βερολίνο

Γιάννης Κουνέλλης, ο Δάσκαλος μέσα από τις σιωπές
Έφυγε σε ηλικία 81 ετών ο Γ. Κουνέλλης, ένας όχι μόνο μεγάλος καλλιτέχνης αλλά και δάσκαλος. Δίδαξε στην Ακαδημία Καλών Τεχνών του Ντίσελντορφ. Αναδημοσιεύουμε μια προσωπική μαρτυρία για μια λιγότερο γνωστή πλευρά του.Συνήθως συναντιόμασταν τα απογεύματα στην τάξη με τον αριθμό 10. Είχαμε δύο τάξεις στο ισόγειο της Ακαδημίας Καλών Τεχνών στο Ντίσελντορφ: το νούμερο 3 και το νούμερο 10. Η δεύτερη ήταν πολύ πιο ευρύχωρη και φωτεινή. Στο πλάι της αίθουσας στήναμε ένα μεγάλο ξύλινο τραπέζι και μαζευόμασταν γύρω από αυτό. Φτιάχναμε καφέ και περιμέναμε. Συνήθως περιμέναμε πολύ, αλλά κανείς δεν παραπονιόταν. Κάποια στιγμή ερχόταν ο Κουνέλλης, φορώντας ένα σκούρο μπλε σκούφο και το παλτό του. Καθόταν, ρωτούσε αν υπάρχει καφές και άρχιζε να παίζει με το πακέτο με τα λεπτά τσιγάρα.
Στην τάξη επικρατούσε σιωπή. Κανείς δεν μιλούσε. Νόμιζες πως αυτή η σιωπή θα κρατούσε αιώνια. Κάποια στιγμή κάποιος έλεγε κάτι, προτείνοντας συνήθως να δείξει τη δουλειά του. Ο Κουνέλλης κοίταζε με υπομονή, συγκεντρωμένα, σαν να μην υπήρχε τίποτα άλλο γύρω του που θα μπορούσε να του αποσπάσει την προσοχή. Αργούσε να μιλήσει. Όταν άρχιζε να κάνει παρατηρήσεις είχες την εντύπωση πως ήσουν διάφανος, πως δεν μπορούσες πια να κρύψεις τίποτα. Είχες την αίσθηση πως σε γνώριζε καλά, τόσο καλά που ούτε εσύ ο ίδιος δεν γνώριζες τον εαυτό σου. Οι παρατηρήσεις του ήταν ευθύβολες, ο τρόπος του όμως δεν ήταν διδακτικός. Κυριαρχούσε περισσότερο η αίσθηση πως κάποιοι καλλιτέχνες βρέθηκαν μαζί και ο Κουνέλλης σαν ο πλέον πεπειραμένος είχε κάτι να τους διηγηθεί.
Και μας μιλούσε, ανάμεσα σε αυτές τις ατέλειωτες σιωπές, μας μιλούσε για τον Μασάτζο, τον Καραβάτζο, τον Πόλοκ, τον Μόντριαν.
Μας μιλούσε για την ανάγκη ύπαρξης ενός κέντρου και την περιφέρεια, για την έννοια του χώρου και τη σημασία της διάταξης των έργων μέσα σε αυτόν. Μας μιλούσε σε μια γλώσσα ποιητική και δύσκολη να την κατανοήσεις στην αρχή. Δεν καταλαβαίναμε πάντα αλλά ήμασταν μέρος μιας περίεργης μυσταγωγίας.
Για πολλούς ερχόταν να προστεθεί και το εμπόδιο της γλώσσας. Ο Κουνέλλης μιλούσε στα ιταλικά κι έτσι οι περισσότεροι δεν μπορούσαν να επικοινωνήσουν απευθείας μαζί του. Ο Έντουαρντ, ο αυστριακός μεταφραστής του τον συνόδευε πάντοτε και μετέφραζε υπομονετικά ώρες ολόκληρες επί πολλές ημέρες.
Ο Κουνέλλης στα δέκα περίπου χρόνια που δίδαξε στο Ντίσελντορφ (1993-2001) θέλησε συνειδητά να βγάλει δυο γενιές καλλιτεχνών. Δεν ερχόταν συχνά. Δυο με τρεις φορές το χρόνο και έμενε πότε δυο εβδομάδες, πότε τρεις, πότε ένα μήνα. Δεν υπήρχαν συγκεκριμένες ώρες που συναντιόμασταν. Θα μπορούσε να ήταν Σάββατα ή Κυριακές, όλες τις ώρες της ημέρας. Η διδασκαλία του, όπως και ο ίδιος, δεν μπαίνουν σε καλούπια, δεν χωράνε σε μια καθημερινότητα.
Μιλώντας μέσα από παραβολές
Έγινε γρήγορα αγαπητός σαν δάσκαλος και η φήμη του εξαπλώθηκε μέσα στη Σχολή. Ήταν πολλοί, πάρα πολλοί αυτοί που ήθελαν να του δείξουν τη δουλειά τους και να τους πάρει στην τάξη του. Όμως δεν γινόταν. Οι κανόνες της Σχολής, τους οποίους ούτε καλογνώριζε ούτε και τον πολυαπασχολούσαν, δεν επέτρεπαν παρά ένα συγκεκριμένο αριθμό φοιτητών σε κάθε τάξη. Ο Κουνέλλης παρ' όλα αυτά όμως έβλεπε πάντα προσεκτικά τα έργα των επισκεπτών του, με αυτή την απίστευτη γενναιοδωρία της υπομονής και της προσήλωσης.
Οι συναντήσεις μας δεν γίνονταν μόνο στο Ντίσελντορφ. Μας έλεγε πως ήταν σημαντικό να εργαζόμαστε κάθε μέρα και να δείχνουμε τη δουλειά μας προς τα έξω. Έτσι μέσα από πρωτοβουλίες, κυρίως των μαθητών, κάναμε διάφορες εκθέσεις, όπως για παράδειγμα στη Χάγη, στη Θεσσαλονίκη, στην Κολωνία, στο Βελιγράδι, στο Μιλάνο και αλλού. Ο Κουνέλλης μας συνόδευε πάντα. Ήταν εκεί σαν ένας σοφός συνοδοιπόρος.
Συνήθιζε να μας μιλάει μέσα από παραβολές για το έργο του καλλιτέχνη και τη στάση του απέναντι στην τέχνη. Ιστορίες γεμάτες ποίηση, όπως το τριαντάφυλλο που ζωγράφιζε κάθε μέρα ο αυστηρός κύριος Μόντριαν.
Η πιο σημαντική όμως προσφορά του απέναντι στους μαθητές του ήταν η απλόχερη αποδοχή του. Μας αποδεχόταν όπως ήμασταν, σεβόμενος τα μέσα που χρησιμοποιούσαμε. Συνυπήρχαν με έναν τρόπο αυτονόητο η ζωγραφική, η γλυπτική, τα βίντεο, οι εγκαταστάσεις. Τα πάντα και οι πάντες είχαν μια θέση στην απαλλαγμένη από συμπλέγματα και δογματισμούς αυτή τάξη. Συνυπήρχαν άνθρωποι από τη μακρινή Νότια Κορέα, την εμπόλεμη τότε Γιουγκοσλαβία αλλά και από χώρες όπως η Ελβετία, η Ιταλία, η Ισπανία, η Ολλανδία, η Ελλάδα και φυσικά η Γερμανία.
Σεβασμός στη διαφορετικότητα
Η διαφορετικότητα ήταν απολύτως σεβαστή. Αυτό δεν σημαίνει βεβαίως ότι του άρεσε ό,τι έβλεπε. Η κριτική του Κουνέλλη δεν σε προσέβαλε, σε προέτρεπε όμως να σκεφτείς. Η βάση των παρατηρήσεών του μπορεί και να μην είχε άμεση πρακτική εφαρμογή. Κάποτε τον ρώτησα, αν για παράδειγμα σ’ ένα ζωγράφο δεν θα έπρεπε να του διδάσκει τα σχετικά γύρω από τη φωτοσκίαση. Μου απάντησε ότι όποιος χρειάζεται τις σκιές θα ψάξει να τις βρει.
Ίσως να πίστευε πως αυτή η ματιά η ‘κάθετη’ για την οποία μιλούσε και την οποία διέθετε και ο ίδιος, ίσως αυτό θα ήταν πιο δύσκολο να βρούμε και όχι η διδασκαλία της τεχνικής αρτιότητας.
Βαθιά πολιτικά και κοινωνικά σκεπτόμενος μας προσέφερε ένα καταφύγιο εντιμότητας, ποίησης και αληθινής ενασχόλησης με την τέχνη. Πράγματα που μετά τα χρόνια της Ακαδημίας δεν θα συναντούσαμε πια εύκολα.
Η καταγραφή αυτή δεν αποτελεί παρά μια προσωπική μαρτυρία και το συγκερασμό συμπερασμάτων μετά από πολλές προσωπικές συζητήσεις με ανθρώπους που είχαν την ίδια τύχη να μοιραστούν την ίδια εμπειρία. Όλοι μα όλοι θέλησαν να μιλήσουν πρόθυμα για τον Γιάννη Κουνέλλη σαν δάσκαλο.
Το κείμενο λοιπόν αυτό δεν είχε στόχο να θεωρητικοποιήσει τις βασικές αρχές διδασκαλίας του Γιάννη Κουνέλλη, αλλά να του εκφράσει τη βαθιά ευγνωμοσύνη για αυτό το παράθυρο που μας άνοιξε στον κόσμο. Ευχαριστούμε.
Μαρία Ρηγούτσου*
*Η Μαρία Ρηγούτσου υπήρξε μαθήτρια του Γιάννη Κουνέλλη στην Ακαδημία Καλών Τεχνών του Ντίσελντορφ.

Φιλιππινέζικα όνειρα στην Αθήνα
Η ταινία μικρού μήκους «HIWA» της 27χρονης σκηνοθέτιδας Ζακλίν Λέντζου είναι η μοναδική ελληνική παρουσία στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου του Βερολίνου. Συμμετοχή στο διαγωνιστικό τμήμα Berlinale Shorts.Η 11λεπτη ταινία της 27χρονης Ζακλίν Λέντζου στο τμήμα Berlinale Shorts ξεκινά με ένα φιλιππινέζικο τραγούδι. Κάποια στιγμή ακούγεται η φωνή μιας γυναίκας που ρωτά έναν άνδρα στη φιλιππινέζικη διάλεκτο ταγκαλόγκ αν θέλει τσάι. «Όχι» απαντά «δεν θέλω». «Μα τι έχεις Τζαίη», τον ρωτά; «Έχω δει ένα όνειρο» λέει. «Μα τ έχεις δει; Κλείσε τη μουσική», της λέει. Και τότε ο Τζαίη εξιστορεί ότι ονειρεύτηκε πως βρισκόταν στην Αθήνα και ότι ο ήλιος εκεί ήταν χλωμός και «λίγος». Ονειρεύτηκε ότι τα παιδιά τους θα έπρεπε να κάνουν μια χειρουργική επέμβαση και ότι φοβόταν για αυτό. Κάποια στιγμή τα έχασε και τα αναζητούσε και ότι τελικά τα βρήκε ξανά. Θυμάται ακόμη ότι τους είχε επισκεφτεί η δική του μητέρα και πως του ανακοίνωσε ότι τα παιδιά δεν είναι άλλο δικά του επειδή απέτυχε ως πατέρας, επειδή αποδείχθηκε «λίγος». «Λίγος, όπως ο ήλιος στην Αθήνα», τον ρωτά η γυναίκα του. «Ναι» απαντά ο Τζαίη. Στην πραγματικότητα ο Τζαίη ουδέποτε είχε πάει στην Αθήνα και πιθανώς το παιδί που παίρνουν από τον πατέρα του να είναι ο ίδιος όταν ήταν μικρός. Όπως σε όλα τα όνειρα έτσι και σε αυτό επικρατεί ένα χάος όπου συνυπάρχουν παρόν και παρελθόν, επιθυμίες και φόβοι.
Μια διαφορετική Αθήνα
Αφορμή για το γύρισμα της τέταρτης ταινίας μικρού μήκους της Ζακλίν Λέντζου ήταν ένας διαγωνισμός του Athens Film Lab του Διεθνούς Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Αθήνας «Νύχτες Πρεμιέρας». Όπως θυμάται, είχε κληθεί να κάνει μια ταινία που να δείχνει την Αθήνα διαφορετικά, με πολύ ελεύθερο τρόπο. Όπως εξηγεί, «σκέφτηκα ότι το όχημά μου θα είναι ένα όνειρο, μιας που και εγώ ήθελα ανέκαθεν να ασχοληθώ με τα όνειρα στο σινεμά αλλά και γενικά επειδή μου αρέσει η ψυχανάλυση. Έπειτα σκέφτηκα πόσο πιο ενδιαφέρον θα ήταν ένα όνειρο κάποιου από ένα πολύ εξωτικό μέρος, που να μην έχει αναφορές για το τι σημαίνει Ελλάδα, τι σημαίνει Αθήνα.»
Το σενάριο της Ζακλίν Λέντζου βραβεύτηκε και με τα 7000 ευρώ που πήρε γύρισε την ταινία σε στενά χρονικά όρια. Πόσο δύσκολο είναι με ένα τόσο περιορισμένο χρηματικό ποσό να γυρίσεις ταινία; «Ναι, μεν δύσκολα,» απαντά, «αλλά παράλληλα παίρνεις μια φοβερή επιβράβευση, γιατί με το τίποτα έχεις καταφέρει κάτι τόσο σημαντικό και τόσο μεγάλο. Από τη δυσκολία και από τον περιορισμό καταλήγεις να σκέφτεσαι πολύ περισσότερο για πράγματα που δεν θα σκεφτόσουν σε άλλες συνθήκες, όταν όλα ήταν λυμένα, και γίνεσαι πολύ πιο εφευρετικός.»
Το όνειρο
Όλα τα γυρίσματα της ταινίας έγιναν στην Αθήνα. Πότε σε κοντινό πλάνο, πότε θολά, πότε σχεδόν στη νύχτα – η ταινία είναι γυρισμένη μέσα στην πόλη και το μόνο τοπίο που είναι κάπως αναγνωρίσιμο είναι η Βαρβάκειος Αγορά. Αλλά, βρισκόμαστε στον κόσμο του ονείρου, όπου τοπία και γεγονότα έχουν μόνο συμβολική σημασία για τα προβλήματα που αντιμετωπίζουμε. Αλλά τι είναι το ζητούμενο σε αυτή την ταινία – ο φόβος του Τζαίη μην χάσει τα παιδιά του;«'Οχι», απαντά η Ζακλιν Λεντζου: «Του άγχος του δεν είναι αν τα χάσει, αλλά μήπως δεν είναι ο κατάλληλος πατέρας, ο καλός και ισορροπημένος πατέρας. Δίνει παραπάνω απ΄ όσα θα έπρεπε, δίνει λιγότερα; Εκεί είναι το πρόβλημα του.» Τα ερωτήματα αυτά είναι σαν μια πληγή που δεν κλείνει. Άλλωστε «ΗΙWA», ο τίτλος της ταινίας, δεν σημαίνει τίποτα άλλο από πληγή.
Το γεγονός ότι η πλοκή της ταινίας διαδραματίζεται σε ένα φιλιππινέζικο περιβάλλον δεν είναι τυχαίο. Στους Αμπελόκηπους όπου ζει η Ζ. Λέντζου υπάρχει μια πολυπληθής φιλιππινέζικη κοινότητα και με μια από της οικογένειες διατηρεί εδώ και χρόνια στενές σχέσεις. Έχει διαπιστώσει πως το ενδιαφέρον των φιλιππινέζων γονέων για τα παιδιά τους είναι εξίσου μεγάλο, όπως και στις ελληνικές οικογένειες. Όμως, το δικό της ενδιαφέρον για αυτό το θέμα έχει ένα βιωματικό υπόβαθρο, παραδέχεται η Ζακλίν Λέντζου. Οι γονείς της είχαν χωρίσει όταν ήταν μικρή. Για μεγάλο διάστημα ζούσε με τη μητέρα της στη Θεσσαλονίκη. Αργότερα επέστρεψε στην Αθήνα, όπου ζούσε ο πατέρας της.
Στα σκαριά ταινία μεγάλου μήκους
Και αυτή η σχέση κόρης-πατέρα στην περίοδο της ενηλικίωσης θα είναι το θέμα της επόμενης της ταινίας της, η οποία θα είναι και η πρώτη μεγάλου μήκους: «Με νοιάζουν τα οικογενειακά θέματα. Με ενδιαφέρει πάρα πολύ ο ρόλος του καθενός στην οικογένεια. Προπαντός οι οικογένειες που δεν είναι ακριβώς οικογένειες με την κλασική έννοια, δεν είναι δηλαδή τριμελείς, δεν είναι τετραμελείς, αλλά είναι κάπως "σπασμένες”. Με ενδιαφέρει να δω τι συνέπειες έχει αυτό για τα παιδιά – αν βγαίνουν αλώβητα ή όχι από αυτές τις οικογένειες.»
Το σενάριο της Ζακλίν Λέντζου επιλέχτηκε στα πρότζεκτ του φετινού Film Lab του Βερολίνου, που θεωρείται από τα σημαντικότερα εργαστήρια για νέους κινηματογραφιστές στον κόσμο. Εδώ θα της δοθεί η ευκαιρία να το δουλέψει με έναν έμπειρο σεναριογράφο.
Παναγιώτης Κουπαράνης, Βερολίνο

Σημαντική διάκριση με αναγνώριση του έργου
Η γνωστή ελληνίδα γλύπτρια Βένια Δημητρακοπούλου τιμήθηκε πρόσφατα από τον Πρόεδρο της Ιταλικής Δημοκρατίας με τον τίτλο Cavaliere all'Ordine del Merito della Repubblica...
Μελβούρνη:Σεμινάρια Ελληνικής Ιστορίας και Πολιτισμού
Ο καθηγητής Ντέρεκ Κρούγκερ από το Πανεπιστήμιο της Βόρειας Καρολίνας πρόκειται να εγκαινιάσει τη φετινή σειρά Σεμιναρίων Ελληνικής Ιστορίας και Πολιτισμού που προσφέρει για...
Μόσχα: Ημέρες Ελλάδας
Αγαπητοί φίλοι,
Φωτεινά, μεστά χρώματα, άπλετο φως της ελληνικής γης, κουδουνιστός ήχος ποτηριών, ελληνική μουσική, χορός και τραγούδι που θερμαίνει τις καρδιές, ελληνική ποίηση που...




