– Οι Κινέζοι αξιωματούχοι γνωρίζουν, ότι “παίζουν με την φωτιά”, όσο συνεχίζουν να στηρίζουν την άνοδο των τιμών των ακινήτων στην χώρα τους, αλλά δεν αντιδρούν!
Επιμέλεια: Ευθύμιος Χατζηϊωάννου.
Όλοι οι διακεκριμένοι οικονομικοί αναλυτές στον κόσμο παραδέχονται, πως η ραγδαία οικονομική άνοδος της Κίνας κατά τα τελευταία χρόνια αποτελεί ένα από τα θαύματα της σύγχρονης οικονομικής Ιστορίας. Όμως έντονο προβληματισμό προκαλεί το γεγονός, πως από την μία πλευρά η κινεζική οικονομία εμφανίζει σημάδια επιβράδυνσης, ενώ και από την άλλη, η αλματώδης οικονομική ανάπτυξη βασίστηκε σε μια τεράστια άνθηση του κατασκευαστικού κλάδου, που τροφοδοτείται από τις συνεχώς αυξανόμενες τιμές των ακινήτων και παρουσιάζει τα κλασικά γνωρίσματα μιας “φούσκας” ακινήτων.
Υπήρξε ραγδαία μεγέθυνση και στα δάνεια – με μεγάλο μέρος αυτής της αύξησης των πιστώσεων να πραγματοποιείται, όχι μέσω των παραδοσιακών στεγαστικών δανείων, αλλά μέσα από ανεξέλεγκτα «σκιώδη» τραπεζικά προϊόντα, που δεν εποπτεύονται από την Κυβέρνηση, ούτε καλύπτονται από κυβερνητικές εγγυήσεις. Δηλαδή, συνέβη στην Κίνα, ότι ακριβώς συνέβη στο παρελθόν, τόσο στην Ιαπωνία, στα τέλη της δεκαετίας του 1980, όσο και στην Αμερική, το 2007.
Το 70% του συνολικού κινεζικού πληθυσμού δυσκολεύεται, ή δεν είναι σε θέση να αποκτήσει πλέον ακίνητη περιουσία στα μεγαλύτερα αστικά κέντρα της χώρας, ενώ την Σανγκάη, οι τιμές των κατοικιών έχουν αυξηθεί κατά 200% τα τελευταία τέσσερα χρόνια, φθάνοντας σε δυσθεώρητα ύψη!
Ο ένας μετά τον άλλον οι οικονομολόγοι διαπιστώνουν, πως οι κινεζικές μεγαλουπόλεις «υπερθερμαίνονται» σε επικίνδυνο βαθμό. Αυτή η ανησυχία, όμως, ουδόλως αφορά την – υπαρκτή- υπερθέρμανση του ατμοσφαιρικού αέρα, που αναπνέουν τα 560 εκατομμύρια του κινεζικού αστικού πληθυσμού. Πρόκειται για την διογκούμενη “φούσκα” της αγοράς ακινήτων, που απειλεί να σκάσει στην Κίνα με απρόβλεπτες συνέπειες για την παγκοσμιοποιημένη οικονομία.
Μια κινεζική παροιμία, που λέει, ότι «όποιος αγοράζει γη στην Σανγκάη, σκάβει τον τάφο του» μοιάζει να επιβεβαιώνεται το τελευταίο διάστημα. Σύμφωνα με τα στατιστικά στοιχεία των κινεζικών Αρχών, το 70% του συνολικού πληθυσμού δυσκολεύεται ή δεν είναι σε θέση να αποκτήσει πλέον ακίνητη περιουσία στα μεγαλύτερα αστικά κέντρα της χώρας. Ο αριθμός είναι ανησυχητικός, όμως το γεγονός κάθε άλλο παρά αδικαιολόγητο είναι. Στην Σανγκάη, η οποία βρίσκεται στο «κέντρο» της “φούσκας” των ακινήτων, οι τιμές των κατοικιών έχουν αυξηθεί κατά 200% τα τελευταία τέσσερα χρόνια, φθάνοντας σε δυσθεώρητα ύψη ακόμη και για την αριθμητικά διευρυνόμενη και ευημερούσα μεσαία τάξη.
Αμερικανοί και Κινέζοι οικονομικοί αναλυτές συμφωνούν, ότι η αύξηση των τιμών των ακινήτων σε δυσθεώρητα ύψη συνιστά σοβαρή ένδειξη, ότι η κινεζική αγορά κατοικίας «βαδίζει με ταχείς ρυθμούς προς την Κόλαση»
Αμερικανοί και Κινέζοι αναλυτές συμφωνούν, ότι το παραπάνω γεγονός συνιστά σοβαρή ένδειξη, ότι η κινεζική αγορά κατοικίας «βαδίζει με ταχείς ρυθμούς προς την Κόλαση».
Οι επενδύσεις σε ακίνητη περιουσία έχουν σχεδόν διπλασιαστεί ως ποσοστό του ΑΕΠ μετά το 2000, και η αύξηση αυτή αντανακλά, το ίδιο διάστημα, επάνω από την μισή συνολική αύξηση των επενδύσεων. Αλλά είναι σίγουρο, πως και ένα μεγάλο μέρος από την υπόλοιπη αύξηση στις επενδύσεις προέρχεται από επιχειρήσεις, που επεκτείνονται για να διεκδικήσουν μεγαλύτερο κομμάτι από την «πυρακτωμένη» κατασκευαστική βιομηχανία.
Οι φουσκωμένες τιμές των ακινήτων αποτελούν αδιαμφισβήτητη πραγματικότητα, την οποία δεν αρνείται η κινεζική Κυβέρνηση. Ωστόσο, ο Πρόεδρος της χώρας, αν και γνωρίζει, ότι κρατά μια “βόμβα”, που πιθανόν να “σκάσει” στα χέρια του, διστάζει να την εξουδετερώσει, φοβούμενος, ότι θα προκαλέσει ακόμη μεγαλύτερη καταστροφή. Διότι, μεγάλο μέρος των κρατικών εσόδων, αλλά και της ασυναγώνιστης αναπτυξιακής ευρωστίας της Κίνας στηρίζεται στο “τεντωμένο σκοινί” των κατασκευών. Αυτό, που κανένας δεν γνωρίζει- και προφανώς δεν θέλει να μάθει- είναι, το τι θα ακολουθήσει, αν διαταραχθεί αυτή η ισορροπία.
Οι Κινέζοι αξιωματούχοι γνωρίζουν, ότι “παίζουν με την φωτιά”, όσο συνεχίζουν να στηρίζουν την άνοδο των τιμών των ακινήτων, αλλά δεν αντιδρούν!
Το μόνο, που έχει κάνει η Κυβέρνηση της Κίνας, είναι, ότι έχει επιβάλει κάποιους περιορισμούς στην οικοδομική δραστηριότητα, αυξάνοντας τις απαιτούμενες προκαταβολές για την έκδοση άδειας στους εργολάβους και θεσπίζοντας ζώνες «ελεγχόμενης οικοδόμησης» σε μη αστικές περιοχές. Οι Κινέζοι αξιωματούχοι γνωρίζουν ασφαλώς, ότι “παίζουν με την φωτιά”, όσο συνεχίζουν να στηρίζουν την άνοδο των τιμών. Αυτό, όμως, που δεν ξέρουν ακόμη, είναι, πώς πρέπει να αντιδράσουν. Διότι εκτός από τους δυνητικούς κινδύνους, που κρύβει η “τρελή” πορεία της αγοράς κατοικίας, υπάρχει και εξίσου υπαρκτός κίνδυνος επιβράδυνσης της ανάπτυξης σε περίπτωση, που “παγώσει” η αγορά κατοικίας. Τα έσοδα από τις αγοραπωλησίες και την κατασκευή κατοικιών συγκροτούν το 60% του συνόλου των δημοσίων εσόδων, ενώ ακόμη πιο σημαντικό είναι, ότι δίνουν δουλειά σε εκατομμύρια Κινέζους, που εργάζονται πυρετωδώς, μετατρέποντας τις άλλοτε καλλιεργήσιμες εκτάσεις σε μοντέρνα προάστια ή σε εργατουπόλεις πέριξ του διευρυνόμενου αστικού ιστού.
Ο κατασκευαστικός τομέας της Κίνας παρουσιάζει πολλά κοινά χαρακτηριστικά με την “φούσκα” ακινήτων στην Αμερική
Οι τοπικές διοικήσεις των επαρχιών αποτελούν τους μεγαλύτερους εργολάβους της χώρας και συνεπώς έχουν από κάθε άποψη συμφέρον να κρατούν «ζεστή» την αγορά. Γι΄ αυτό και θεωρείται εξαιρετικά απίθανο να ληφθούν από το Πεκίνο ακόμη πιο σκληρά μέτρα, που θα μπορούσαν να «στραγγαλίσουν» την αγορά.
Ο κατασκευαστικός τομέας της Κίνας παρουσιάζει πολλά κοινά χαρακτηριστικά με την “φούσκα” ακινήτων στην Αμερική. Δεν είναι μόνον οι αυξανόμενες τιμές, αλλά ο κερδοσκοπικός “πυρετός”, που έζησαν οι ΗΠΑ το 2007. Υπάρχει και μια άλλη ομοιότητα με την αμερικανική εμπειρία: Όσο αυξάνονταν η πίστωση, το μεγαλύτερο μέρος της δεν προέρχονταν από τις τράπεζες, αλλά από το ανεξέλεγκτο και απροστάτευτο σκιώδες τραπεζικό σύστημα, με μια μόνον διαφορά: Στην Αμερική, οι σκιώδεις τραπεζικές δραστηριότητες περνούν μέσα από υψηλού κύρους επιχειρηματικά και τραπεζικά ονόματα της Wall Street, μέσω σύνθετων χρηματοπιστωτικών προϊόντων. Όμως, στην περίπτωση της Κίνας οι δραστηριότητες αυτές διεκπεραιώνονται από «υπόγειες» τράπεζες, και ενεχυροδανειστήρια.
“Μόλις σκάσει η “φούσκα” των ακινήτων στην Κίνα, Θα υπάρξει αποσταθεροποίηση του παγκόσμιου χρηματοπιστωτικού συστήματος”
Οι συνέπειες, βέβαια, είναι οι ίδιες. Όπως στην Αμερική, έτσι και στην Κίνα, το χρηματοπιστωτικό σύστημα είναι πολύ πιο ευάλωτο, από ότι δείχνουν τα επίσημα τραπεζικά στοιχεία.
Τι θα πάθει η Κίνα, και ο κόσμος, μόλις σπάσει η “φούσκα” αυτή;
Θα υπάρξει αποσταθεροποίηση του παγκόσμιου χρηματοπιστωτικού συστήματος, υποστηρίζουν οι οικονομολόγοι! Και αυτό, διότι η Κίνα αποτελεί μια κολοσσιαία δύναμη στις αγορές όλου του κόσμου, ακόμα κι’ αν τα περισσότερα κεφάλαιά της είναι επενδυμένα σε ομόλογα του αμερικανικού Δημοσίου. Η Γερμανία βλέπει την κινεζική αγορά σαν “λυτρωτική” πηγή αυξημένης ζήτησης για τα προϊόντα της και οι ευρωπαϊκές χώρες αντιμετωπίζουν πλέον το Πεκίνο σαν “σανίδα σωτηρίας” για τα ομόλογά τους. Ως εκ τούτου, το ενδεχόμενο να αποσταθεροποιηθεί η νομισματική τάξη πραγμάτων εξαιτίας της Κίνας, εγείρει μείζονα κίνδυνο για όλη την παγκόσμια οικονομία!
