Φρανκφούρτη: Εντυπωσιακή η παρουσία της Ελλάδας στη φετινή Διεθνή Έκθεση Βιβλίου

Γράφει από την Φρανκφούρτη για την Ε.Γ. ο συνεργάτης-συφραφφέας Αλέξανδρος Ιβανίδης

(Α΄Μέρος)

Η ελληνική συμμετοχή, που ανέλαβε το Ελληνικό Ίδρυμα Πολιτισμού με την υποστήριξη και υπό την αιγίδα του Υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού, σε συνεργασία με τους Έλληνες εκδότες, το Γενικό προξενείο της Ελλάδας στη Φρανκφούρτη και το γραφείο ΕΟΤ Φρανκφούρτης, στη μεγάλης ιστορικής και εμπορικής σημασίας Διεθνής Έκθεση Βιβλίου Φρανκφούρτης, που πραγματοποιήθηκε φέτος από 19 έως 23 Οκτωβρίου, παρουσίασε τουλάχιστον 500 ελληνικά βιβλία από την πρόσφατη παραγωγή 150 εκδοτικών οίκων και στο ελληνικό περίπτερο φιλοξενήθηκαν επίσης 20 εκδότες που μετείχαν με δική τους βιβλιοθήκη. Οι εκδόσεις: Άγρα, Αιώρα, Αγγελάκης, Διάπλαση, Ενάλιο-Ωκεανός, Εστία, Ίκαρος, Καζαντζάκης, Καστανιώτης, Κέδρος, Cube Art, Mamaya, Μέλισσα, Μεταίχμιο, Νεφέλη, Οσελότος, Παπαδόπουλος, Πατάκης, Όπερα, Romiosini δίνουν δυναμικό παρόν μαζί με τα λογοτεχνικά πρακτορεία δικαιωμάτων Ersilia και Iris συμβάλλοντας σε μια νέα δυναμική που παρουσιάζει το ελληνικό βιβλίο εκτός συνόρων.

Αξιοσημείωτο είναι το γεγονός ότι ο αριθμός των εκδοτών ήταν φέτος αυξημένος, έναντι 14 το 2015, και 11 το 2014.

Επίσης και ο κατάλογος των μεταφρασμένων ελληνικών βιβλίων για το 2016 καταγράφει 33 τίτλους που θα κυκλοφορήσουν σε 64 εκδόσεις ξένων εκδοτικών οίκων. Ένας ιδιαίτερα αυξημένος αριθμός σε σχέση με τις προηγούμενες χρονιές. Το 2011 είχαν καταγραφεί 8 μεταφρασμένοι τίτλοι, το 2014, 31 τίτλοι και το 2015, 22 τίτλοι.

Με τον τίτλο “Greek Books – Global Ideas” παρουσιάστηκαν παιδικά βιβλία, σύγχρονη ελληνική ποίηση και πεζογραφία, νέες λογοτεχνικές φωνές από την Ελλάδα, δοκίμιο, μεταφρασμένα ελληνικά βιβλία σε άλλες γλώσσες, λευκώματα και βιβλία τέχνης. Έμφαση δόθηκε στη Σύγχρονη Ελληνική Τέχνη, με σπουδαίες εκδόσεις, όχι μόνο από Έλληνες εκδότες, αλλά και από σημαντικούς φορείς και Ιδρύματα (Μουσείο Μπενάκη, Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών, Μουσείο Φρυσίρα, Ίδρυμα Βασίλη και Ελίζας Γουλανδρή, Ίδρυμα ΔΕΣΤΕ, κ.α.).ivanidis

Στο ελληνικό περίπτερο την Πεμπτη ο κυριος Γιώργος Βέλτσος παρουσίασε το θεατρικό του έργο «Μάγκντα Γκαίμπελς», μια εκτενή μελέτη στην ψυχοπαθολογία του κακού. Η ηρωίδα, μια Γερμανίδα μητέρα και σύζυγος του Γιόζεφ Γκέμπελς, υπουργού Προπαγάνδας του Χίτλερ, γίνεται η Μήδεια του ναζιστικού καθεστώτος, σκοτώνοντας τα 6 παιδιά της και μετά αυτοκτονώντας μαζί με τον άντρα της, το 1945, με την κατάρρευση του τρίτου Ράιχ. Ο κύριος Βέλτσος προσπαθεί με τον δικό του ιδιαίτερο τρόπο να εισχωρήσει στην ψυχολογία αυτής της γυναίκας αλλά παράλληλα να μεταφέρει το άρρωστο σκεπτικό του ναζισμού και της παθολογίας του φασισμού που τη θέλει ως το ιδανικότερο πολιτικό σύστημα. Ο συγγραφέας συνομίλησε με τον κύριο Σπύρο Μοσκόβου, διευθυντή του ελληνικού προγράμματος της Deutsche Welle αναφερόμενος στο χρονικό της ανόδου και της πτώσεως της χιτλερικής κοσμοθεωρίας μέσα από έναν σκληρό προσωπικό απολογισμό.

(Θα υπάρχει συνέντευξη όπως και μέ άλλους συγγραφείς στο επόμενο τεύχος της ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΝΩΜΗΣ).

Εγκαίνια Ελληνικού Περιπτέρου

Μετά ακολούθησε η εγκαινίαση του ελληνικού περιπτέρου από τη Γενική Πρόξενο τη Ελλάδας στη Φραγκφούρτη κυρία Μαρία Ζήση και η βραδιά τέλειωσε με το καθιερωμένο ελληνικό κοκτέιλ με την ευγενική χορηγία του γραφείου ΕΟΤ Φρανκφούρτης. Λευκό και κόκκινο κρασί αλλά και ούζο που συνοδεύονταν με εκλεκτούς μεζέδες διασκεδάζοντας όλους όσους βρίσκονταν στο ελληνικό περίπτερο.

Στο κέντρο του περιπτέρου εκθέτονταν παιδικά βιβλία και εικονογραφημένα παραμύθια έχοντας ως θέμα για παράδειγμα την αρχαία ελληνική μυθολογία. Επίσης 16 Έλληνες εικονογράφοι, Βαγγέλης Αγναντόπουλος, Αντώνης Ασπρόμουργος, Ελίζα Βαβούρη, Φιλομήλα Βακάλη-Συρογιαννοπούλου, Κατερίνα Βερούτσου, Αντώνης Γαλάτης, Βάσω Γιαρένη, Γιώργος Δημητρίου, Ιφιγένεια Καμπέρη, Δέσποινα Καραπάνου, Δήμητρα Λαμπρέτσα, Μαριλένα Μέξη, Κωνσταντίνος Ξύγκας, Διατσέντα Παρίση, Ντανιέλα Σταματιάδη και Βάσω Ψαράκη συμμετείχαν στη δράση «Ο τοίχος των εικονογράφων», παρουσιάζοντας δείγματα της δουλειάς τους.

Το Ελληνικό Ίδρυμα Πολιτισμού όμως προγραμμάτισε εκδηλώσεις για τρεις οργανωμένες ομάδες μαθητών που επισκέφτηκαν το Ελληνικό περίπτερο την Παρασκευή, το Σάββατο και την Κυριακή. Τους δόθηκε η δυνατότητα μέσω του skype να συναντηθούν με τη συγγραφέα Αγγελική Δαρλάση καθώς να παρακολουθήσουν την προβολή ενός βίντεο της εικονογράφου Μυρτώς Δεληβοριά, στο οποίο παρουσίασε με ευφάνταστο τρόπο τη δουλειά της.

Επίσης, τα παιδιά, μέσα από το αφιέρωμα στην ελληνική εικονογράφηση, γνώρισαν 37 Έλληνες εικονογράφους και συμμετείχαν με τη βοήθεια ενός οπτικού υλικού στη δραστηριότητα «Παιχνίδι με τα χρώματα και τις εικόνες» καθώς και σε σύντομες εικαστικές δραστηριότητες.

Τέλος, προβλήθηκαν 9 ταινίες βραβευμένων ελληνικών κινούμενων σχεδίων (animation) αποτυπώνοντας την ιστορία και τη διαδρομή τους από το 1942 μέχρι σήμερα. Την όλη διοργάνωση υπόγραψε το Ελληνικό Ίδρυμα Πολιτισμού σε συνεργασία με την ASIFA HELLAS και Greekanimation.gr): Οι 9 ταινίες ήταν: Ο Ντούτσε Αφηγείται…, Σταμάτης Πολενάκης, 1942/45 / Η Γραμμή, Γιάννης Κουτσούρης, Νάσος Μυρμιρίδης, 1973 / Η Τρύπα, Ιορδάνης Ανανιάδης, 1983 / Η Πηγή της Νιότης, Παναγιώτης Ράππας, 2011 /

Η ιστορία του ανθρώπινου είδους σε 1 λεπτό, Ανδρέας Βακαλιός, 2010 / Το χωριό, Στέλιος Πολυχρονάκης, 2010 / Αποδημία, Κατερίνα Αθανασοπούλου, 2012 /

My Stuffed Granny, Έφη Παππά, 2014 / 70 χρόνια δημιουργίας ελληνικών κινούμενων σχεδίων: ρεκόρ και πρωτιές, Αγγελος Ρούβας, 2015.

 

Σπάνιες συλεκτικές εκδόσεις

Έμφαση δόθηκε επίσης σε οκτώ σπάνιες συλλεκτικές εκδόσεις κλασικής τυπογραφίας και χαρακτικής που είχαν εκτεθεί σε ειδικές προθήκες στον χώρο του Ελληνικού Περίπτερου και τράβηξαν την προσοχή όλων όσων πέρασαν από μπροστά του. Πρόκειται για εκδόσεις με αυθεντικά χαρακτικά, ενώ τα κείμενα είναι στοιχειοθετημένα στο χέρι με τυπογραφικά στοιχεία και τυπώνονται σε επίπεδο πιεστήριο στο τυπογραφείο του τελευταίου Έλληνα «Γουτεμβέργιου», όπως έχει χαρακτηριστεί, Νίκου Βοζίκη, που διατηρεί από το 1984 τις εκδόσεις «Διάττων».

Έτσι εκτέθηκαν οι εκδόσεις: 1) Γιώργου Βέλτσου, «‘Ονειρα», *χαλκογραφίες Χρόνης Μπότσογλου, 2) Διονύσης Καψάλης, «Ο κρότος του χρόνου», *χαρακτικά Μιχάλης Αρφαράς, 3) Λόγγου, «Δάφνης και Χλόη» ,*ξυλογραφίες-λιθογραφίες Γιώργη Βαρλάμου, 4) Χάρης Βλαβιανός, «Η επιφάνεια των πραγμάτων», μεταξοτυπίες Γιάννη Ψυχοπαίδη, 5) Ομήρου «Οδύσσεια», μετάφραση Δ. Ν. Μαρωνίτη, *υδατογραφίες Κώστα Τσόκλη, 6) Σολομών, «Άσμα Ασμάτων», *ξυλογραφίες Γιάννη Κυριακίδη, 7) Αλέξανδρος Παπαδιαμάντη, «Τα ρόδινα ακρογιάλια», *χαλκογραφίες Χρήστος Σανταμούρης, 8) Γιάννης Ρίτσος, «Η σονάτα του σεληνόφωτος», *ξυλογραφίες Γιάννη Στεφανάκη, μοναδικά έργα πολύ μεγάλης αξίας ειδικά για συλλέκτες!

 

Ακόμα και στην παρουσία του Edition Romiosini από τις γνωστές εκδόσεις Ρωμιοσύνη που έκλεισαν και τις ανέλαβαν το Κέντρο Νέου Ελληνισμού (CeMoG) που εδράζει στο Βερολίνο, με 14 νέες εκδόσεις και επανεκδόσεις σύγχρονης «κλασικής» λογοτεχνίας στη γερμανική γλώσσα. Το CeMoG παρουσιάζει επίσης τη δημιουργία μιας ψηφιακής βιβλιοθήκης της νεοελληνικής λογοτεχνίας και των νεοελληνικών σπουδών στα γερμανικά, η οποία περιλαμβάνει μεταφράσεις ελληνικής λογοτεχνίας ή βιβλίων σχετικών με τον ελληνικό πολιτισμό και διατίθενται δωρεάν στο κοινό (πρβ: http://www.cemog.fu-berlin.de/el/edition-romiosini/index.html ).

Το αξιοσημείωτο όμως ήταν ότι στο Ελληνικό περίπτερο προβλήθηκαν μέσα από αφίσες και ενημερωτικό υλικό οι διεθνείς πολιτιστικοί θεσμοί που θα λάβουν χώρα στην Ελληνική πρωτεύουσα τα δύο προσεχή έτη:

Πρόκειται για το DOCUMENTA 14 – The Parthenon of Books που το 2017 θα φιλοξενηθεί η έκθεση από κοινού και επί ίσοις όροις, στην ελληνική πρωτεύουσα Αθηνά και στο Κάσελ της Γερμανίας. Οι καλλιτέχνες που έχουν κληθεί να συμμετέχουν θα δημιουργήσουν και θα παρουσιάσουν ένα έργο σε κάθε πόλη.

Η έναρξη της δράσης The Parthenon of Books (O Παρθενώνας των Βιβλίων),της Marta Minujín, είναι μια ανοιχτή πρόσκληση στο κοινό, τους εκδότες και τους συγγραφείς να προσφέρουν βιβλία για το χτίσιμο ενός ομοιώματος της Ακρόπολης, στην κεντρική πλατεία Friedrichsplatz στο Κάσελ, στο ίδιο σημείο όπου το 1933 ρίχτηκαν από τους Ναζί στην πυρά πολυάριθμα βιβλία. Ως υλικό κατασκευής θα αποτελέσουν αντίτυπα απαγορευμένων βιβλίων από όλο τον κόσμο. Το έργο είναι ένα σύμβολο αντίστασης στη λογοκρισία, την απαγόρευση των γραπτών και τη δίωξη των συντακτών τους. Στην εκδήλωση ανακοίνωσης της δράσης θα προσκληθούν και οι Έλληνες εκδότες για να καταθέσουν «απαγορευμένα» βιβλία.

Το άλλο βαρυσήμαντο γεγονός είναι η τιμητική διεθνής διάκριση της Αθήνας από την UNESCO ως η «Παγκόσμια Πρωτεύουσα Βιβλίου 2018».

«Η απόφαση της UNESCO είναι τιμητική, αποτυπώνει τη διεθνή ακτινοβολία της Αθήνας και ενισχύει τη στρατηγική επιδίωξή μας να αναδειχθεί η πόλη μας σε έναν σύγχρονο πολιτιστικό προορισμό», τόνισε ο δήμαρχος Αθηναίων Γιώργος Καμίνης σε κοινή συνέντευξη τύπου που πραγματοποιήθηκε με την UNESCO για τη μεγάλη διάκριση ανακήρυξης της Αθήνας ως Παγκόσμιας Πρωτεύουσας Βιβλίου για το 2018.