Έντονες αντιδράσεις προκαλεί στην Ινδία η στήριξη που παρέχει η Άγκυρα προς το Πακιστάν στην υπόθεση του Κασμίρ. Πολλοί Ινδοί καλούν σε μποϊκοτάζ της Τουρκίας.Πριν από περίπου τρεις εβδομάδες άρχισε η σύρραξη μεταξύ Ινδίας και Πακιστάν, με την ινδική κυβέρνηση να κατηγορεί τη γειτονική χώρα για διασυνοριακή τρομοκρατία με αφετηρία το έδαφός της, αλλά και το πακιστανικό κομμάτι του Κασμίρ. Αφορμή αποτέλεσε μία ένοπλη επίθεση εναντίον αμάχων στο θέρετρο του Παχαλγκάμ, στο ινδικό κομμάτι του Κασμίρ, που άφησε πίσω της 26 νεκρούς, οι περισσότεροι από τους οποίους ήταν Ινδοί τουρίστες.
Η ορεινή περιοχή του Κασμίρ παραμένει διαιρεμένη μεταξύ Ινδίας και Πακιστάν από το 1947, όταν οι δύο χώρες απέκτησαν την ανεξαρτησία τους. Και οι δύο διεκδικούν την περιοχή στο σύνολό της, μέχρι σήμερα. Για την τελευταία πολύνεκρη επίθεση το Νέο Δελχί κατηγορεί την ισλαμιστική οργάνωση Λασκάρ-ε-Τάιμπα, θεωρώντας μάλιστα ότι η συγκεκριμένη οργάνωση στηρίζεται από την κυβέρνηση του Ισλαμαμπάντ, που όμως αρνείται κάθε ανάμειξη. Πολύ γρήγορα η Τουρκία, αλλά και το Αζερμπαϊτζάν, έσπευσαν να δηλώσουν την στήριξή τους προς το Πακιστάν.
Πλήγμα για εμπόριο και τουρισμό
Μετά από όλα αυτά η λαϊκή οργή ξέσπασε στην Ινδία, με hastags όπως #Boycott_Turkey να πλημμυρίζουν τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Δεν πρόκειται για αμελητέα μεγέθη. Το 2024 είχαν επισκεφθεί την Τουρκία 274.000 τουρίστες από την Ινδία. Φέτος οι κρατήσεις μειώνονται κατά 60%, ενώ οι ακυρώσεις αυξάνονται κατά 250%. Δημοφιλείς ταξιδιωτικές πλατφόρμες, όπως οι EaseMyTrip, MakeMyTrip και Ixigo σταματούν τις προωθητικές ενέργειες για την Τουρκία ως ταξιδιωτικό προορισμό. «Κάθε σκληρά εργαζόμενος Ινδός που ταξιδεύει στο εξωτερικό για τουρισμό αντιλαμβάνεται ότι δεν πρέπει να δίνει σε εχθρούς της πατρίδας μας τα χρήματα που με τόσο κόπο έχει αποκτήσει», λέει ο πρόεδρος του Λαϊκού Κόμματος (BJP) Ρατζίβ Καντρασέκαρ.
Το υπουργείο Αεροπλοἴας της Ινδίας, επικαλούμενο «λόγους ασφαλείας», ανακάλεσε την άδεια λειτουργίας για την τουρκική εταιρεία Celebi, που είχε αναλάβει τις υπηρεσίες εδάφους σε πολλά αεροδρόμια της χώρας. Τώρα η Celebi κινείται νομικά για να ανατρέψει την απόφαση αυτή.
Παράλληλα, πολλοί εισαγωγείς βάζουν «φρένο» στο εμπόριο προϊόντων από την Τουρκία. Σε πρόσφατη εκδήλωση της εμπορικής ομοσπονδίας All India Traders περισσότεροι από 125 εισαγωγείς συμφώνησαν να μποϊκοτάρουν τις εμπορικές συμφωνίες με την Τουρκία και το Αζερμπαϊτζάν. Ακόμη και πανεπιστημιακά ιδρύματα, όπως το Indian Institute of Technology, ακυρώνουν σχέδια συνεργασίας με αντίστοιχα ιδρύματα στην Τουρκία.
Κριτική για την πολιτική Ερντογάν
Επί μακρόν ο πρόεδρος της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν υποστήριζε μία «πολυμερή» λύση για το ζήτημα του Κασμίρ, κάτι που πάντοτε απέρριπτε η ινδική πλευρά. Συν τοις άλλοις ο Ερντογάν έχει επισκεφθεί επανειλημμένα το Πακιστάν. Η τελευταία του επίσκεψη έγινε μόλις τον περασμένο Φεβρουάριο, με τον Τούρκο πρόεδρο να συνοδεύεται από πολυμελή αντιπροσωπεία και να επιδιώκει σύσφιξη των διμερών σχέσεων στον εμπορικό, αλλά και στον αμυντικό τομέα.
Ο Πρασάντα Κουμάρ Πραντνάν, ερευνητής στο Κέντρο Δυτικής Ασίας του Ινστιτούτου Manohar Parrikar στο Νέο Δελχί, επισημαίνει στην DW ότι θα απαιτούσε χρόνο μία επαναπροσέγγιση Ινδίας και Τουρκίας. Προς το παρόν, εκτιμά ο ίδιος, το μποϊκοτάζ προς την Τουρκία έχει μάλλον «περιορισμένες επιπτώσεις», αλλά εάν διατηρηθεί για μεγαλύτερο διάστημα «θα μπορούσε να προκαλέσει πιο αρνητικές συνέπειες στις σχέσεις των δύο χωρών».
Από τον Απρίλιο του 2024 μέχρι τον Φεβρουάριο του 2025 η Ινδία είχε εξάγει στην Τουρκία προϊόντα συνολικής αξίας 5,2 δισεκατομμυρίων δολαρίων (ηλεκτρολογικός και μηχανολογικός εξοπλισμός, πετρελαιοειδή, ανταλλακτικά οχημάτων, φάρμακα, υφάσματα), ενώ είχε εισάγει αγαθά αξίας 2,84 δισεκατομμυρίων (μάρμαρα, πολύτιμα μέταλλα, αγροτικά προϊόντα και άλλα).
Πριν ακόμη ανακύψει η νέα διαμάχη για το Κασμίρ, η Ινδία είχε ακυρώσει συμφωνία ύψους δύο δισεκατομμυρίων δολαρίων με την τουρκική Anadolu Shipyard, η οποία θα παρείχε τεχνογνωσία για να κατασκευαστούν σε ινδικά ναυπηγεία πλοία γενικής υποστήριξης για το πολεμικό ναυτικό της Ινδίας. Η επίσημη αιτιολογία ήταν «η πολιτική για την στήριξη της εγχώριας αμυντικής βιομηχανίας», αλλά όπως τονίζει στην DW ο Ταρά Κάρτα, πρώην μέλος του Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας της Ινδίας, «πολλοί πιστεύουν ότι στην απόφαση αυτή είχε συμβάλει το γεγονός ότι η Ινδία δυσανασχετούσε για τους στενούς δεσμούς της Τουρκίας με το Πακιστάν».
Σχετικά αισιόδοξος εμφανίζεται πάντως ο Σανάι Μπατακαρίγια, πρώην πρεσβευτής της Ινδίας στην Άγκυρα. Όπως υπογραμμίζει ο ίδιος στην DW, η Ινδία θα πρέπει να σκεφθεί «έξυπνα και στρατηγικά», δίνοντας προτεραιότητα στο εθνικό συμφέρον. «Πιστεύω ότι εν καιρώ τα πράγματα θα ηρεμήσουν, ότι τελικά και οι δύο πλευρές θα επιδείξουν σύνεση», τονίζει ο Ινδός διπλωμάτης.
Επιμέλεια: Γιάννης Παπαδημητρίου
