«Yποκρισία στο όνομα της καλλιτεχνικής ελευθερίας». Η ετυμηγορία για την παραιτηθείσα γενική διευθύντρια της documenta Ζαμπίνε Σόρμαν είναι καταπέλτης. Ο διάδοχος έχει πλέον βρεθεί.Επί μήνες ένα σκάνδαλο αντισημιτισμού και οι αργές αντιδράσεις στα γεγονότα ταλανίζουν την εικόνα της παγκόσμιας καλλιτεχνικής έκθεσης. Ως αποτέλεσμα, η γενική γιευθύντρια Ζαμπίνε Σόρμαν παραιτήθηκε το Σάββατο 16.07 μετά από μια ολονύκτια συνεδρίαση του Εποπτικού Συμβουλίου κεκλεισμένων των θυρών. Το βήμα χαρακτηρίστηκε από πολλούς ως “καθυστερημένο” και τέθηκε ξανά το θέμα μιας ουσιαστικής μεταρρύθμισης της διεθνούς έκθεσης.
O διάδοχος έχει πλέον βρεθεί και είναι ο Αλεξάντερ Φάρενχολτς, όπως ανακοίνωσε ο δήμαρχος του Κάσελ Κρίστιαν Γκέζελε. Ο Φάρενχολτς ανέλαβε προσωρινά στις 19 Ιουλίου έως τις 30 Σεπτεμβρίου 2022.
Σύμφωνα με το δελτίο τύπου, ο νέος γενικός διευθυντής θέλει τώρα να ξεκινήσει συνομιλίες με την καλλιτεχνική διεύθυνση της documenta. Δεν είναι πάντως άγνωστος στο χώρο της τέχνης. Το 1989 ήταν υπεύθυνος για την υλοποίηση της documenta 9 υπό την καλλιτεχνική διεύθυνση του Γιαν Χουτ. Το 1996 ήταν υπεύθυνος για το καλλιτεχνικό πρόγραμμα στην Έκθεση του Ανοβέρου και από το 2002 έως το 2020 ήταν διοικητικός διευθυντής του Ομοσπονδιακού Ιδρύματος Πολιτισμού.
Κεντρικό Συμβούλιο Εβραίων: «Το πρόβλημα δεν έχει τελειώσει»
Η παραίτηση της προκατόχου του έγινε δεκτή με ανακούφιση. Η υπουργός Πολιτισμού Κλαούντια Ροτ χαιρέτισε το ότι το εποπτικό συμβούλιο της documenta διαχώρισε τη θέση του από την Σόρμαν και δήλωσε έτοιμη να υποστηρίξει τη διαδικασία επανατοποθέτησης «αυτού του σημαντικού σταθερού σημείου για τη σύγχρονη τέχνη παγκοσμίως».
Ο Πρόεδρος του Κεντρικού Συμβουλίου των Εβραίων στη Γερμανία, Γιόζεφ Σούστερ χαρακτήρισε την αποχώρηση της Σόρμαν ένα «πολύ καθυστερημένο βήμα». «Η documenta, αλλά ακόμη χειρότερα η φήμη της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας έχει υποστεί τεράστια ζημιά εξαιτίας ανεύθυνων ενεργειών», δήλωσε στο Γερμανικό Πρακτορείο Ειδήσεων dpa. Το πρόβλημα με την documenta 15 δεν τελείωσε με την παραίτηση της Σόρμαν. Υπάρχουν ακόμη πολλά, πολλά βήματα για να γίνουν».
Μέλη του γερμανικού κοινοβουλίου από το Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα, τους Πράσινους και το φιλελεύθερο FDP χαιρέτησαν επίσης την παραίτηση της γενικής διευθύντριας. Ο Χέλγκε Λιντ, εκπρόσωπος του SPD για θέματα πολιτισμού μιλώντας στην Welt am Sonntag έκανε λόγο για μια «απελευθέρωση από έναν φαύλο κύκλο κακής διαχείρισης και κακής επικοινωνίας». Η Λίντα Τόιτμπεργκ από το FDP δήλωσε ότι ο αντισημιτισμός που σχετίζεται με το Ισραήλ ήταν «απαράδεκτος, όπως κάθε εκδήλωση αντισημιτισμού». Η βουλευτής των Πρασίνων Μαρλένε Σενμπέργκερ ζήτησε «να επανεξεταστούν τα έργα τέχνης».
Τι λένε τα ΜΜΕ;
Η παραίτηση της Σόρμαν προκάλεσε ανάμικτες αντιδράσεις στα μέσα ενημέρωσης. «Η Σόρμαν έπρεπε να φύγει», γράφει η Neue Zürcher Zeitung, “γιατί δεν είχε επίγνωση του προβλήματος, τόσο στα πρώτα στάδια όσο και στο αποκορύφωμα του σκανδάλου”.
«Τώρα πρέπει να μαζέψουμε τα σπασμένα κομμάτια και να μην επαναλάβουμε τέτοια λάθη στο μέλλον», γράφει η Frankfurter Allgemeine Zeitung. Η Süddeutsche Zeitung υπενθυμίζει ότι η Σόρμαν προσπάθησε ξανά και ξανά να δικαιολογήσει την ολιγωρία της στην εποπτεία της έκθεσης με την «καλλιτεχνική ελευθερία», ενώ η Die Welt απευθύνει έκκληση στην υπουργό Πολιτισμού Κλαούντια Ροτ «για το πώς μια συζήτηση για το μίσος εναντίον του Ισραήλ θα μπορούσε να γίνει κανόνας στον τομέα του πολιτισμού».
Στέφαν Ντέγκε και DPA
Επιμέλεια: Μαρία Ρηγούτσου
