Ο Καθηγητής Δρ. Αυξέντιος Καλαγκός
Καρδιοχειρουργός | Καθηγητής Παιδιατρικής Καρδιαγγειακής Χειρουργικής, μιλάει στην ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΝΩΜΗ
Στον παλμό κάθε καρδιάς αναβλύζει η ουσία της ζωής· και η αληθινή σοφία φωτίζει όταν η επιστήμη αγκαλιάζει την ευθύνη, την ψυχή και την ελπίδα.
Συνέντευξη (12η) του Διεθνούς Φήμης Καθηγητή Καρδιοχειρουργικής Αυξέντιου Καλαγκού στη Ράνια Γάτου, Ποιήτρια, Δοκιμιογράφο, Εικαστικό & Μελετήτρια της Καρδιοχειρουργικής — Ορκισμένη Εθελόντρια του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού του Τομέα Υγείας
Η τεχνολογία μπορεί να κατανοήσει τη μορφή της καρδιάς, αλλά μόνο η καρδιά καταλαβαίνει τη ζωή
Καρδιά, Καινοτομία και Ανθρωπισμός
Όταν η επιστήμη γίνεται τέχνη και η τέχνη υπηρετεί την ανθρωπότητα.
Η καρδιοχειρουργική ως εικαστική τέχνη: Το όραμα και ο ανθρωπισμός του Καθηγητή Αυξέντιου Καλαγκού
Αυξέντιος Καλαγκός
Καρδιοχειρουργός | Καθηγητής Παιδιατρικής Καρδιαγγειακής Χειρουργικής
Η καρδιοχειρουργική είναι ένας τομέας όπου η επιστήμη συναντά την ανθρώπινη ευθύνη. Ο Καθηγητής Αυξέντιος Καλαγκός, με διεθνή φήμη και ανθρωπιστικό έργο, έχει χαράξει μια διαδρομή όπου η τεχνολογία, η καινοτομία και η αφοσίωση στον άνθρωπο συναντώνται. Η παρούσα συνέντευξη εστιάζει σε ζητήματα καινοτομίας και στις επόμενες μεγάλες προκλήσεις της καρδιοχειρουργικής, με στόχο να προσφέρει στον αναγνώστη μια σφαιρική εικόνα τόσο επιστημονική όσο και ανθρωπιστική. Η έννοια του «ανθρωπιστικού» δεν περιορίζεται εδώ σε μια αφηρημένη ιδεολογία ή σε μια ακαδημαϊκή προσέγγιση περί ηθικής. Στην περίπτωση της ιατρικής –και ιδιαίτερα της καρδιοχειρουργικής– το ανθρωπιστικό στοιχείο αποκτά σάρκα και οστά. Κάθε χειρουργική πράξη είναι μια συνάντηση με την ίδια την ουσία της ζωής, με τον παλμό που κρατά τον άνθρωπο όρθιο απέναντι στον χρόνο και τις φθορές του. Η καρδιά δεν είναι απλώς ένα βιολογικό όργανο· είναι το σύμβολο της ανθρώπινης ύπαρξης, το σημείο όπου η βιολογία συναντά τη φιλοσοφία, και όπου η επιστήμη καλείται να σεβαστεί την ευθραυστότητα της ανθρώπινης υπόστασης.
Σε αυτή τη λεπτή ισορροπία ανάμεσα στην τεχνική αριστοτεχνία και στην ηθική ευθύνη, αναδεικνύεται το έργο του Καθηγητή Αυξέντιου Καλαγκού. Δεν πρόκειται μόνο για καινοτόμες επεμβάσεις, πρωτοποριακά χειρουργικά εργαλεία ή βιοτεχνολογικές εφαρμογές. Πρόκειται για μια ολόκληρη φιλοσοφία άσκησης της ιατρικής που αναγνωρίζει την καρδιά ως επίκεντρο της ανθρώπινης εμπειρίας. Ένα όργανο που ανήκει ταυτόχρονα στη σφαίρα της επιστήμης και της μεταφυσικής. Η καρδιοχειρουργική, στην προσέγγισή της, γίνεται γέφυρα ανάμεσα σε δύο κόσμους: τον κόσμο των μετρήσιμων δεδομένων και των στατιστικών από τη μία, και τον κόσμο της ελπίδας, του πόνου και της αγάπης από την άλλη. Η καινοτομία που προωθεί δεν είναι απλώς τεχνολογική· είναι βαθιά πνευματική. Γιατί κάθε νέα μέθοδος, κάθε νέο εργαλείο, κάθε ερευνητικό άλμα έχει αξία μόνο εφόσον υπηρετεί τον άνθρωπο. Η έρευνα, η εκπαίδευση, η χειρουργική πράξη, όλα αποκτούν νόημα όταν γίνονται γέφυρα ζωής, όταν απαντούν στο θεμελιώδες αίτημα του ασθενούς: να συνεχίσω να υπάρχω, να συνεχίσω να αγαπώ, να συνεχίσω να ελπίζω.
Σε έναν κόσμο όπου η τεχνητή νοημοσύνη, η ρομποτική και η βιοτεχνολογία αλλάζουν ριζικά το τοπίο της ιατρικής, ο Καθηγητής Αυξέντιος Καλαγκός μας υπενθυμίζει ότι το μέτρο κάθε προόδου είναι ο άνθρωπος. Η καινοτομία δεν έχει αξία εάν δεν προστατεύει την αξιοπρέπεια του ασθενούς, εάν δεν μειώνει τον πόνο, εάν δεν αυξάνει τις πιθανότητες ζωής. Στο έργο του συνυπάρχουν η ακρίβεια του επιστήμονα και η συμπόνια του ιατρού· η αναζήτηση της τελειότητας και η αποδοχή της ανθρώπινης αδυναμίας. Η συνέντευξη που ακολουθεί, λοιπόν, δεν είναι απλώς μια καταγραφή επιστημονικών επιτευγμάτων. Είναι μια πνευματική μαρτυρία για το πώς η καρδιοχειρουργική, ως επιστήμη και ως τέχνη, μπορεί να σταθεί στο ύψος του ανθρώπου και να τον υπηρετήσει σε όλες τις διαστάσεις του: βιολογική, ψυχική, κοινωνική και υπαρξιακή. Είναι μια πρόσκληση να δούμε την ιατρική όχι μόνο ως τεχνολογικό άθλημα, αλλά ως ηθική αποστολή. Μια υπενθύμιση ότι η καρδιά που χειρουργείται είναι πάντα καρδιά ανθρώπου, φορέας μνήμης, συναισθήματος και ονείρου. Από αυτή τη σκοπιά, η καρδιοχειρουργική δεν μπορεί να θεωρηθεί απλώς μια τεχνική ή μια σειρά επεμβάσεων· αποτελεί μια σύνθετη αλληλεπίδραση γνώσης, εμπειρίας και ηθικής ευθύνης. Κάθε επέμβαση απαιτεί ακρίβεια, επιστημονική κρίση και ταυτόχρονα ευαισθησία απέναντι στην ανθρώπινη ύπαρξη που βρίσκεται υπό τη φροντίδα του χειρουργού. Η καινοτομία δεν περιορίζεται στην τεχνολογία: περιλαμβάνει τη δημιουργία νέων μεθόδων, την εφαρμογή βιοτεχνολογίας και ρομποτικών συστημάτων, αλλά και την καλλιέργεια μιας παιδείας ηθικής και πνευματικής στον χώρο της ιατρικής.
Στο πλαίσιο αυτό, ο Καθηγητής Αυξέντιος Καλαγκός αποτελεί φωτεινό παράδειγμα της σύζευξης επιστήμης και ανθρωπισμού. Οι πρόσφατες επεμβάσεις του στα Νησιά Φίτζι, όπου προσφέρει ιατρική φροντίδα σε παιδιά με συγγενή καρδιοπάθεια, δεν είναι απλώς πράξεις χειρουργικής τελειότητας. Είναι χειρονομίες ζωής που μεταφέρουν ελπίδα, αφοσίωση και την πεποίθηση ότι η ιατρική είναι βαθιά συνδεδεμένη με την ίδια την ανθρώπινη ύπαρξη. Κάθε καρδιά που επισκευάζεται υπό την καθοδήγησή του γίνεται σύμβολο για την υπέρβαση του πόνου και την αναγέννηση της ζωής. Παράλληλα, οι καινοτόμες τεχνικές που εφαρμόζει ανοίγουν νέους δρόμους στην καρδιοχειρουργική. Η χρήση τρισδιάστατης απεικόνισης, η εφαρμογή ρομποτικής χειρουργικής και η ενσωμάτωση στοιχείων τεχνητής νοημοσύνης επιτρέπουν στον χειρουργό να σχεδιάζει και να εκτελεί επεμβάσεις με ακρίβεια που πριν ήταν αδιανόητη. Ταυτόχρονα, αυτές οι πρόοδοι υπογραμμίζουν την ανάγκη για συνεχή εκπαίδευση, κριτική σκέψη και υπευθυνότητα απέναντι στον ασθενή, καθώς η κάθε απόφαση μπορεί να καθορίσει όχι μόνο τη ζωή αλλά και την ποιότητά της.
Σε αυτή την αλληλουχία γνώσης, δεξιοτεχνίας και ανθρωπισμού, ξεδιπλώνεται η συνέντευξη που ακολουθεί. Οι ερωτήσεις που τέθηκαν στον Διεθνούς Φήμης Καθηγητή Καρδιοχειρουργικής Αυξέντιο Καλαγκό δεν περιορίζονται στην τεχνική πλευρά της καρδιοχειρουργικής· επικεντρώνονται επίσης στο πνευματικό και ηθικό βάθος της επιστήμης, στην κατανόηση της ανθρώπινης ευθραυστότητας και στην αναζήτηση της αριστείας που υπηρετεί τον άνθρωπο. Μέσα από τις απαντήσεις του, αναδεικνύεται η καρδιά όχι μόνο ως όργανο αλλά και ως σύμβολο ζωής, ελπίδας και δημιουργικότητας.
ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΑΥΞΕΝΤΙΟΣ ΚΑΛΑΓΚΟΣ.: Κυρία Ράνια Γάτου, πριν ξεκινήσουμε, επιθυμώ να επισημάνω την εξαιρετική συνέπεια, την ευφυΐα και την αφοσίωσή σας, η οποία φτάνει στην 12η συνέντευξη μαζί μου, αποδεικνύοντας τη μοναδική σας ικανότητα στη διερεύνηση τόσο των επιστημονικών όσο και των ανθρωπιστικών διαστάσεων της καρδιοχειρουργικής.
ΡΑΝΙΑ ΓΑΤΟΥ: Κύριε Καθηγητά, επιτρέψτε μου να εκφράσω την ειλικρινή μου εκτίμηση για τον χρόνο και τη σοφία που αφιερώνετε σε αυτή τη διαρκή διαλεκτική μας. Η δυνατότητα να συνομιλώ μαζί σας δεν είναι απλώς μια επαγγελματική εμπειρία· είναι ένα μοναδικό ταξίδι στην καρδιά της επιστήμης, όπου η γνώση συναντά την αρετή, και η τεχνική δεξιότητα συνυπάρχει με την ανθρωπιστική διάσταση της ιατρικής. Σας ευχαριστώ για τη γενναιοδωρία σας στο να μοιράζεστε γνώσεις που όχι μόνο διαμορφώνουν την καρδιοχειρουργική, αλλά εμπνέουν και την ίδια την αντίληψη της επιστήμης ως έργο ψυχής και μυαλού.
ΡΑΝΙΑ ΓΑΤΟΥ: Κύριε Καθηγητά, Ποιες είναι οι πιο σημαντικές επιστημονικές και τεχνολογικές καινοτομίες που έχουν επηρεάσει την καρδιοχειρουργική τα τελευταία χρόνια;
ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΑΥΞΕΝΤΙΟΣ ΚΑΛΑΓΚΟΣ.: Η μετάβαση σε ελάχιστα επεμβατικές τεχνικές, η αξιοποίηση της τρισδιάστατης απεικόνισης και η ενσωμάτωση ρομποτικής με τεχνητή νοημοσύνη έχουν αναδιαμορφώσει τα όρια της χειρουργικής ακρίβειας. Αυτές οι μέθοδοι μειώνουν τη θνητότητα και τον χρόνο ανάρρωσης, ενώ ταυτόχρονα επιτρέπουν εξατομικευμένη προσέγγιση για κάθε ασθενή. Επιτρέπουν εξατομικευμένη προσέγγιση για κάθε ασθενή, λαμβάνοντας υπόψη όχι μόνο τη φυσιολογική κατάσταση και την καρδιολογική ιστορία του, αλλά και την ψυχολογική του διάθεση, την ποιότητα ζωής που επιδιώκει και τις κοινωνικές του ανάγκες. Η καινοτομία στην καρδιοχειρουργική δεν αφορά μόνο τη μηχανική ακρίβεια της επέμβασης· πρόκειται για μια ολιστική προσέγγιση, όπου η επιστήμη συνδέεται με την ενσ-υναίσθηση και την ανθρώπινη αξιοπρέπεια. Κάθε χειρουργική πράξη γίνεται μια ευκαιρία να μετατραπεί ο φόβος σε ελπίδα, η αδυναμία σε δύναμη και η αβεβαιότητα σε σιγουριά. Μέσα από αυτή τη διαδικασία, η καρδιά δεν θεραπεύεται απλώς ως όργανο· θεραπεύεται ως σύμβολο ζωής, ελπίδας και πνευματικής ανάτασης για τον ασθενή και τους οικείους του. Αυτή η συνύπαρξη τεχνολογικής αριστείας και ανθρωπιστικής φροντίδας αποτελεί το πραγματικό επίτευγμα της σύγχρονης καρδιοχειρουργικής. Για παράδειγμα, κατά τη διάρκεια της επέμβασης αορτικής βαλβίδας σε έναν 50χρονο ασθενή, η τρισδιάστατη απεικόνιση επέτρεψε στον Καθηγητή Αυξέντιο Καλαγκό να δει με ακρίβεια τις ανατομικές δομές της καρδιάς, σε επίπεδο μικρότερο του χιλιοστού. Η ρομποτική υποβοήθηση εξασφάλισε σταθερότητα και λεπτομερή χειρισμό των ιστών, ενώ η τεχνητή νοημοσύνη πρότεινε βέλτιστες στρατηγικές για κάθε βήμα της επέμβασης. Το αποτέλεσμα ήταν μια ασφαλής και ακριβής διαδικασία, με ελάχιστη απώλεια αίματος και μειωμένο χρόνο ανάρρωσης, δίνοντας στον ασθενή τη δυνατότητα να επιστρέψει γρήγορα στις καθημερινές του δραστηριότητες, ενώ η καρδιά του θεραπεύθηκε όχι μόνο ως όργανο, αλλά ως σύμβολο ζωής και ελπίδας.
ΡΑΝΙΑ ΓΑΤΟΥ.: Κύριε Καθηγητά, πώς καταφέρνετε να συνδυάζετε την πρωτοποριακή τεχνολογία με την ανθρωπιστική φροντίδα στην καρδιοχειρουργική, ώστε κάθε επέμβαση να σέβεται την ψυχή και την αξιοπρέπεια του ασθενούς;
ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΑΥΞΕΝΤΙΟΣ ΚΑΛΑΓΚΟΣ.: Η τεχνολογία αποτελεί εργαλείο και όχι αυτοσκοπό. Κάθε καινοτομία – από την ρομποτική χειρουργική και την τρισδιάστατη απεικόνιση μέχρι την τεχνητή νοημοσύνη στην προεγχειρητική ανάλυση – ενσωματώνεται στη φροντίδα του ασθενούς με στόχο τη μείωση του πόνου, την ακρίβεια και την ασφάλεια. Παράλληλα, κάθε απόφαση λαμβάνει υπόψη την ψυχολογική κατάσταση του ασθενούς, τις ανησυχίες του, την ποιότητα ζωής που επιθυμεί και την ανθρώπινη ιστορία του. Η καρδιά δεν είναι απλώς ένα όργανο· είναι σύμβολο ζωής, συναισθημάτων και σχέσεων. Έτσι, η τεχνολογία δεν αντικαθιστά την ανθρωπιά, αλλά τη διευρύνει· επιτρέπει στους χειρουργούς να αγγίξουν τις καρδιές των ανθρώπων με γνώση, δεξιοτεχνία και εν-συναίσθηση, μετατρέποντας κάθε επέμβαση σε πράξη φροντίδας, αξιοπρέπειας και ελπίδας.
ΡΑΝΙΑ ΓΑΤΟΥ: Κύριε Καθηγητά, ποια είναι η πνευματική διάσταση της καρδιοχειρουργικής και πώς μεταμορφώνει όχι μόνο την ίδια την καρδιά, αλλά και την ψυχή του ασθενούς και του χειρουργού; Πώς η επιστήμη συνυφαίνεται με την εν-συναίσθηση, την ηθική ευθύνη και τη δημιουργικότητα σε κάθε επέμβαση;
ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΑΥΞΕΝΤΙΟΣ ΚΑΛΑΓΚΟΣ.: Κάθε επέμβαση στην καρδιοχειρουργική αποτελεί ένα βαθύτατο ταξίδι γνώσης, ηθικής και δημιουργικότητας. Ο χειρουργός δεν λειτουργεί μόνο με εργαλεία και τεχνολογικά μέσα· λειτουργεί με διανοητική συγκέντρωση, βαθιά εν-συναίσθηση και κατανόηση της ευθραυστότητας και της μοναδικότητας της ανθρώπινης ζωής. Κάθε καρδιά που αντιμετωπίζεται χειρουργικά γίνεται φορέας των ελπίδων, των φόβων και των ονείρων του ασθενούς. Η πράξη της καρδιοχειρουργικής, όταν συνδυάζεται με την τεχνογνωσία και την πνευματική παρουσία, υπερβαίνει την τεχνική διαδικασία: γίνεται μια πράξη αφοσίωσης, σεβασμού και μεταμόρφωσης, όπου η γνώση και η επιστήμη υπηρετούν την ψυχή και τη ζωή. Ο χειρουργός γίνεται συνοδοιπόρος στη ζωή του ασθενούς, και κάθε επιτυχία δεν μετριέται μόνο σε ιατρικά αποτελέσματα αλλά και στην επιστροφή της ελπίδας, της αξιοπρέπειας και της ψυχικής ανάτασης.
ΡΑΝΙΑ ΓΑΤΟΥ.: Κύριε Καθηγητά, ποιες θεωρείτε ότι είναι οι μεγαλύτερες προκλήσεις για το μέλλον της καρδιοχειρουργικής; Πώς μπορεί η επιστήμη να εξελιχθεί ώστε να συνδυάζει την τεχνολογική καινοτομία με την ηθική υπευθυνότητα, την προστασία της ζωής και την αξιοπρέπεια του ασθενούς; Μπορείτε να δώσετε και συγκεκριμένα παραδείγματα εφαρμογών που βρίσκονται ήδη σε πειραματικό ή κλινικό στάδιο;
ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΑΥΞΕΝΤΙΟΣ ΚΑΛΑΓΚΟΣ.: Οι μεγαλύτερες προκλήσεις για το μέλλον της καρδιοχειρουργικής συνδέονται με την ανάγκη ενοποίησης επιστήμης, τεχνολογίας και ανθρωπιστικής φροντίδας. Η αναγεννητική ιατρική ανοίγει τον δρόμο για επαναφορά της καρδιακής λειτουργίας μέσω βλαστοκυττάρων, ενώ η δημιουργία βιοτεχνητών καρδιακών βαλβίδων και αγγείων επιτρέπει τη μείωση των απορριπτικών αντιδράσεων και την επιμήκυνση της ζωής των ασθενών. Η τεχνητή νοημοσύνη εισάγεται στην πρόβλεψη πιθανών επιπλοκών και στη βελτιστοποίηση των χειρουργικών πρωτοκόλλων, επιτρέποντας εξατομικευμένες στρατηγικές θεραπείας. Ωστόσο, η πραγματική πρόκληση δεν είναι μόνο τεχνική· είναι η ηθική υπευθυνότητα: κάθε καινοτομία πρέπει να υπηρετεί την αξιοπρέπεια, την ασφάλεια και την ψυχολογική ευημερία του ασθενούς. Στο Koç University, για παράδειγμα, έχουμε εφαρμόσει πειραματικά βιοεκτυπωμένες καρδιακές βαλβίδες σε προκλινικά μοντέλα, ενώ σε συνεργασία με διεθνή κέντρα χρησιμοποιούμε αλγορίθμους τεχνητής νοημοσύνης για την πρόβλεψη μετεγχειρητικών επιπλοκών σε ασθενείς με συγγενείς καρδιοπάθειες. Στο μέλλον, η καρδιοχειρουργική θα είναι όχι μόνο επιστήμη ακριβείας αλλά και τέχνη κατανόησης, όπου η τεχνολογία, η γνώση και η ανθρωπιά θα ενώνονται για να σώζουν ζωές και να εμπνέουν ελπίδα. Για παράδειγμα, σε έναν 40χρονο ασθενή με σοβαρή συγγενή καρδιοπάθεια, εφαρμόστηκε μια πειραματική βιοεκτυπωμένη καρδιακή βαλβίδα. Η επέμβαση υποστηρίχθηκε από αλγόριθμους τεχνητής νοημοσύνης, οι οποίοι προέβλεψαν πιθανές μετεγχειρητικές επιπλοκές και επέτρεψαν εξατομικευμένο σχεδιασμό της χειρουργικής διαδικασίας. Το αποτέλεσμα ήταν μια ασφαλής και ακριβής επέμβαση, με ελάχιστο χρόνο ανάρρωσης και βελτιωμένη καρδιακή λειτουργία. Ο ασθενής όχι μόνο απέκτησε ανανεωμένη υγεία, αλλά η εμπειρία αυτή αποτέλεσε παράδειγμα του πώς η τεχνολογία και η επιστήμη μπορούν να συνυπάρχουν με την ανθρώπινη φροντίδα, δίνοντας ελπίδα και ασφάλεια.
ΡΑΝΙΑ ΓΑΤΟΥ.: Κύριε Καθηγητά, ποιο μήνυμα θα θέλατε να στείλετε στη νέα γενιά καρδιοχειρουργών, που θα κληθεί να συνεχίσει την παράδοση της επιστημονικής αριστείας αλλά και της ανθρωπιστικής φροντίδας; Πώς μπορούν να συνδυάσουν την τεχνική δεξιότητα με την ψυχική ωριμότητα, την ηθική συνείδηση και την εν-συναίσθηση απέναντι στους ασθενείς τους;
ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΑΥΞΕΝΤΙΟΣ ΚΑΛΑΓΚΟΣ.: Το μήνυμά μου προς τη νέα γενιά καρδιοχειρουργών είναι σαφές: να αναζητούν την αριστεία όχι μόνο μέσα από τη γνώση και την τεχνική δεξιότητα, αλλά και μέσω της διανοητικής επάρκειας, της ηθικής συνείδησης και του ανθρωπισμού. Η επιστήμη χωρίς συνείδηση γίνεται απλώς εργαλείο· η καρδιοχειρουργική όμως μεταμορφώνεται σε τέχνη όταν υπηρετεί ολοκληρωτικά τον άνθρωπο, σέβεται την ψυχή και την αξιοπρέπεια του ασθενούς και ενσωματώνει την εν-συναίσθηση σε κάθε απόφαση. Θα ήθελα οι νέοι χειρουργοί να βλέπουν κάθε καρδιά όχι ως όργανο αλλά ως καθρέφτη ζωής, ελπίδας και συναισθημάτων. Κάθε χειρουργική επέμβαση πρέπει να είναι μια πράξη γνώσης και δημιουργικότητας, όπου η επιστήμη και η τεχνολογία υπηρετούν την ανθρώπινη ύπαρξη. Να θυμούνται ότι η αληθινή αριστεία δεν μετριέται μόνο σε ποσοστά επιτυχίας ή σε στατιστικές, αλλά στο βαθμό που κάθε επέμβαση επαναφέρει την ελπίδα, την αξιοπρέπεια και τη ζωή στα χέρια του ασθενούς.
ΡΑΝΙΑ ΓΑΤΟΥ.: Κύριε Καθηγητά, με βάση τις πρόσφατες εξελίξεις στην καρδιοχειρουργική, όπως η αναγεννητική ιατρική, η ρομποτική χειρουργική και η τεχνητή νοημοσύνη, ποιες θεωρείτε ότι είναι οι πιο υποσχόμενες πρακτικές για την εξατομικευμένη φροντίδα ασθενών, και πώς αυτές επηρεάζουν την αποτελεσματικότητα και την ασφάλεια των επεμβάσεων;
ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΑΥΞΕΝΤΙΟΣ ΚΑΛΑΓΚΟΣ.: Οι σύγχρονες εξελίξεις στην καρδιοχειρουργική μετασχηματίζουν την προσέγγιση ασθενών σε όλα τα επίπεδα. Η αναγεννητική ιατρική, με τη χρήση βλαστοκυττάρων και βιοτεχνητών καρδιακών ιστών, επιτρέπει την αποκατάσταση κατεστραμμένων περιοχών της καρδιάς με τρόπους που πριν λίγα χρόνια φάνταζαν αδύνατοι. Η ρομποτική χειρουργική προσφέρει μέγιστη ακρίβεια και ελαχιστοποιεί τη χειρουργική τραυματική επιβάρυνση, ενώ η τρισδιάστατη απεικόνιση και η τεχνητή νοημοσύνη επιτρέπουν προσομοιώσεις και πρόβλεψη επιπλοκών με εξατομικευμένο τρόπο για κάθε ασθενή. Συνδυάζοντας αυτές τις τεχνολογίες, μπορούμε να μειώσουμε τη θνητότητα, να επιταχύνουμε την ανάρρωση και να βελτιώσουμε την ποιότητα ζωής μετά την επέμβαση. Για παράδειγμα, η χρήση αλγορίθμων τεχνητής νοημοσύνης σε ασθενείς με συγγενείς καρδιοπάθειες επιτρέπει την ακριβή πρόβλεψη πιθανών μετεγχειρητικών επιπλοκών και τη βελτιστοποίηση της χειρουργικής στρατηγικής πριν ακόμη ανοίξουμε το χειρουργικό τραπέζι. Όλες αυτές οι πρακτικές δείχνουν ότι η καρδιοχειρουργική του μέλλοντος θα συνδυάζει επιστημονική ακρίβεια, τεχνολογική καινοτομία και ανθρωπιστική φροντίδα, θέτοντας τον ασθενή στο επίκεντρο κάθε απόφασης και δράσης.
Για παράδειγμα, ένας 67χρονος ασθενής με σοβαρή στεφανιαία νόσο υπεβλήθη σε επέμβαση συνδυασμένης αορτοστεφανιαίας παράκαμψης με υποστήριξη ρομποτικής χειρουργικής και τρισδιάστατης απεικόνισης. Οι αλγόριθμοι τεχνητής νοημοσύνης προέβλεψαν πιθανές μετεγχειρητικές επιπλοκές και επέτρεψαν την εξατομικευμένη προετοιμασία της στρατηγικής της επέμβασης. Το αποτέλεσμα ήταν μέγιστη ακρίβεια στη χειρουργική διαδικασία, μειωμένη χειρουργική επιβάρυνση και ταχύτερη ανάρρωση, ενώ ο ασθενής επανήλθε γρήγορα στην καθημερινή του ζωή με βελτιωμένη καρδιακή λειτουργία και ανανεωμένη ποιότητα ζωής.
ΡΑΝΙΑ ΓΑΤΟΥ.: Κύριε Καθηγητά, ποια πιστεύετε ότι θα είναι τα επόμενα μεγάλα βήματα στην καρδιοχειρουργική της επόμενης δεκαετίας, με βάση τις τελευταίες επιστημονικές εξελίξεις στην αναγεννητική ιατρική, τη νανοτεχνολογία και την τεχνητή νοημοσύνη; Πώς μπορούν αυτές οι καινοτομίες να αλλάξουν την πρόληψη, τη θεραπεία και την αποκατάσταση των καρδιαγγειακών παθήσεων;
ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΑΥΞΕΝΤΙΟΣ ΚΑΛΑΓΚΟΣ.: Τα επόμενα μεγάλα βήματα της καρδιοχειρουργικής θα βασίζονται σε μια αλληλεπίδραση τριών πυλώνων: αναγεννητική ιατρική, νανοτεχνολογία και τεχνητή νοημοσύνη. Η αναγεννητική ιατρική, με τη χρήση βλαστοκυττάρων και βιοεκτυπωμένων καρδιακών ιστών, θα επιτρέπει την αντικατάσταση ή επιδιόρθωση κατεστραμμένων περιοχών της καρδιάς με υψηλή βιοσυμβατότητα και χωρίς ανοσολογικές επιπλοκές. Η νανοτεχνολογία θα φέρει στοχευμένες θεραπείες σε κυτταρικό και υποκυτταρικό επίπεδο, μειώνοντας φλεγμονές και βελτιστοποιώντας την αγγειακή αναγέννηση. Η τεχνητή νοημοσύνη θα μετατρέψει τεράστια δεδομένα από απεικονιστικά συστήματα, γενετικά προφίλ και ηλεκτροφυσιολογικές μετρήσεις σε εξατομικευμένες στρατηγικές πρόληψης και θεραπείας, προβλέποντας επιπλοκές πριν εμφανιστούν.Σε πρακτικό επίπεδο, αυτό σημαίνει ότι οι καρδιοχειρουργοί θα μπορούν να παρέχουν επεμβάσεις προσαρμοσμένες στη βιολογία και τις ανάγκες του κάθε ασθενούς, ενώ οι ασθενείς θα απολαμβάνουν μειωμένη θνητότητα, ταχύτερη ανάρρωση και βελτιωμένη ποιότητα ζωής. Η καρδιοχειρουργική θα εξελιχθεί σε ένα οικοσύστημα όπου η τεχνολογία, η βιολογία και η ανθρωπιστική φροντίδα συνεργάζονται για να δημιουργούν θεραπείες που δεν θεραπεύουν μόνο την καρδιά ως όργανο, αλλά αναγεννούν την ίδια τη ζωή και την αξιοπρέπεια του ανθρώπου
Η καρδιοχειρουργική όπως την υπηρετεί ο Καθηγητής Αυξέντιος Καλαγκός δεν είναι απλώς επιστήμη· είναι η υψηλότερη έκφραση του ανθρωπισμού και της πνευματικής διάστασης της γνώσης. Η κάθε καρδιά υπό χειρουργική επέμβαση δεν αντιπροσωπεύει μόνο ένα όργανο που σώζεται, αλλά την ίδια την ουσία της ανθρώπινης ζωής, τις ελπίδες, τα όνειρα, τη μνήμη και την ψυχή. Μέσα από τη φροντίδα, την ακρίβεια και τη συνεχή αναζήτηση καινοτομίας, αναδεικνύεται η ανώτερη αξία της ιατρικής: η διατήρηση της αξιοπρέπειας και η μεταμόρφωση της ανθρώπινης αδυναμίας σε δύναμη, της αβεβαιότητας σε ελπίδα, και του πόνου σε δημιουργικότητα. Κάθε επέμβαση είναι μια ιστορία ζωής, μια συγκλονιστική μαρτυρία ότι η επιστήμη μπορεί να αγγίξει καρδιές και να αναγεννήσει ψυχές. Αυτό είναι το πραγματικό νόημα της καρδιοχειρουργικής: να φέρνει φως εκεί όπου υπάρχει σκοτάδι, να δημιουργεί γέφυρες εκεί όπου επικρατεί αδυναμία και να υπενθυμίζει σε κάθε άνθρωπο ότι η ζωή, η αξιοπρέπεια και η αγάπη για τον συνάνθρωπο είναι τα υψηλότερα ιδανικά που αξίζει να υπηρετούμε. Υπηρετούμε όχι μόνο την επιστήμη αλλά την ίδια την ουσία της ανθρωπιάς· κάθε καρδιά που αγγίζουμε γίνεται πηγή έμπνευσης και αναγέννησης. Μέσα από τη δέσμευση στη γνώση, την ηθική και την αδιάκοπη προσπάθεια, δημιουργούμε ένα πεδίο όπου η τεχνολογία, η αριστεία και η ανθρωπιά συνυπάρχουν, δίνοντας σε κάθε ασθενή τη δυνατότητα να βιώσει την ελπίδα, την αναγέννηση και τη δύναμη της ζωής. Κάθε επέμβαση είναι μια διαδρομή που διαμορφώνει την ψυχή του γιατρού και εμπλουτίζει την ύπαρξη του ασθενούς, μια ζωντανή απόδειξη ότι η ιατρική, όταν υπηρετεί με πλήρη συνείδηση, μπορεί να γίνει Tέχνη, Φως και Ψυχή για όλους.
Βιβλιογραφία
- Leon MB, Smith CR, Mack M, et al. (2010). Transcatheter Aortic-Valve Implantation for Aortic Stenosis in Patients Who Cannot Undergo Surgery. NEJM.
- Mohr FW, Falk V, Diegeler A, Walther T. (2001). Computer-enhanced ‘robotic’ cardiac surgery. J Thorac Cardiovasc Surg.
- Carpentier A. (2010). Cardiac valve surgery – the ‘French correction’. J Thorac Cardiovasc Surg.
- Yacoub MH, Cohn LH. (2004). Novel approaches to cardiac valve repair. Circulation.
- Kilic A, et al. (2020). Artificial Intelligence in Cardiac Surgery. Ann Thorac Surg.
- Kalangos A. (2022). Innovations in Pediatric Cardiac Surgery. Koç University Medical School Publications.
Σύγχρονο Χειρουργείο – Καθηγητής Αυξέντιος Καλαγκός: Η Τέχνη και η Καινοτομία στην Καρδιοχειρουργική
Η αίθουσα του χειρουργείου, φωτισμένη με καθαρό, σταθερό φως, καθρεφτιζόταν στις γυαλιστερές επιφάνειες των εργαλείων, δημιουργώντας μια αίσθηση τάξης και συγκέντρωσης. Ο ασθενής, 28 ετών, έφτασε εκεί γεμάτος ζωή αλλά αντιμετωπίζοντας μια σοβαρή καρδιολογική ανωμαλία που απαιτούσε άμεση και ακριβή παρέμβαση. Κάθε παλμός του, καταγεγραμμένος στα μόνιτορ, φαινόταν να αντηχεί σαν προοίμιο μιας ιστορίας που μόλις ξεκινούσε. Ο Καθηγητής Αυξέντιος Καλαγκός και η ομάδα του κινήθηκαν με ήρεμη αποφασιστικότητα. Η επέμβαση ξεκίνησε με τρισδιάστατη απεικόνιση (3D imaging), που επέτρεψε στον Καθηγητή να εξετάσει λεπτομερώς την ανατομία της καρδιάς, να εντοπίσει την ακριβή θέση της βλάβης και να σχεδιάσει με απόλυτη ακρίβεια την πορεία της επέμβασης. Η ρομποτική χειρουργική πλατφόρμα επέτρεψε κινήσεις χιλιοστού, μειώνοντας την τραυματική επιβάρυνση των ιστών και βελτιώνοντας σημαντικά την αποτελεσματικότητα της διαδικασίας.
Παράλληλα, αισθητήρες πίεσης και ροής αίματος και αλγόριθμοι τεχνητής νοημοσύνης (AI) ανέλυαν τα δεδομένα σε πραγματικό χρόνο, εντοπίζοντας οποιαδήποτε ασυνήθιστη αλλαγή στον καρδιακό ρυθμό και επιτρέποντας την άμεση προσαρμογή της επέμβασης. Η τομή περιορίστηκε στο ελάχιστο δυνατό μήκος, προσφέροντας ασφαλή πρόσβαση στον στόχο, μειώνοντας το χειρουργικό τραύμα και επιταχύνοντας την ανάρρωση. Η χρήση ελάχιστα επεμβατικών τεχνικών, σε συνδυασμό με προηγμένες απεικονιστικές και ρομποτικές μεθόδους, διασφάλισε τη διατήρηση της φυσιολογικής λειτουργίας της καρδιάς καθ’ όλη τη διάρκεια της επέμβασης. Ο Καθηγητής Αυξέντιος Καλαγκός είχε πλήρη εποπτεία μέσω πολλαπλών οθονών, που παρουσίαζαν ταυτόχρονα την ανατομία σε 3D, τη ροή αίματος και την ηλεκτροκαρδιογραφική δραστηριότητα, επιτρέποντας άμεση και ασφαλή αντίδραση σε κάθε μεταβολή. Όταν η επέμβαση ολοκληρώθηκε, η καρδιά επανήλθε σε φυσιολογικό, σταθερό ρυθμό. Κάθε τεχνολογική καινοτομία, κάθε κίνηση ακρίβειας, συνδυάστηκε με την εμπειρία και την εν-συναίσθηση του Καθηγητή Αυξέντιου Καλαγκού, μετατρέποντας την ιατρική διαδικασία σε μια ζωντανή εμπειρία ζωής και ελπίδας για τον ασθενή και τους οικείους του.
Η κάθε καρδιά που αγγίζει ο Καθηγητής Αυξέντιος Καλαγκός γίνεται φάρος φωτός και ζωής· απόδειξη ότι η τεχνολογία χωρίς ανθρωπιά δεν είναι τίποτα, ενώ η εν-συναίσθηση με γνώση μπορεί να αλλάξει μονοπάτια και να σώσει ψυχές.
