Έκκληση για ψυχραιμία στο ζήτημα της Αγ. Σοφίας, απευθύνει ο γερμανός καθηγητής Θεολογίας Κρίστοφ Μάρκσις. «Ίσως κάποια μέρα η Τουρκία αναπτύξει το δικό της μοντέλο για τη θέση της θρησκείας στην κοινωνία».Την απόφαση της τουρκικής δικαιοσύνης, με την οποία ανοίγει στην ουσία ο δρόμος για τη μετατροπή της Αγίας Σοφία σε τέμενος, επικρίνουν οι Βρυξέλλες, αλλά και χώρες όπως οι ΗΠΑ και Γαλλία. Από γερμανικής πλευράς, παράλληλα στις επικριτικές δηλώσεις πολιτικών από όλα τα κόμματα, η Σύνοδος Καθολικών Επισκόπων Γερμανίας εξέφρασε την ανησυχία της ότι η δικαστική απόφαση και οι ανακοινώσεις του προέδρου Τ. Ερντογάν εγκυμονούν τον κίνδυνο να θεωρηθεί η Αγία Σοφία σύμβολο «θρησκευτικής κατάκτησης».
Μιλώντας στο πρακτορείο Associated Press ο γερμανός καθηγητής Παλαιοχριστιανικών Σπουδών στο Πανεπιστήμιο Χούμπολτ του Βερολίνου Κρίστοφ Μάρκσις επιχείρησε μια μετριοπαθή και ψύχραιμη προσέγγιση: «Η ιστορία πραγματώνεται σε κύματα. Υπάρχουν πάντα πισωγυρίσματα. Ίσως κάποια μέρα η Τουρκία να αναπτύξει το δικό της μοντέλο για τη θέση της θρησκείας στην κοινωνία. Όχι υιοθετώντας απαραίτητα το δυτικό μοντέλο ή τις γαλλικές ιδέες για μια επίσημη εκκλησία και τους σχετικούς νόμους. Θεωρώ ότι αυτή τη διαδικασία απαγκίστρωσης από τη Δύση, στην οποία βρίσκεται η Τουρκία, είναι μια φυσιολογική εξέλιξη, την οποία δεν πρέπει να αντιμετωπίζουμε ως καταστροφή και δραματικό γεγονός, αλλά αντίθετα να την παρακολουθούμε, να την αναλύουμε και να παραμένουμε ψύχραιμοι».
H απομάκρυνση της Τουρκίας από τον Κεμάλ επηρεάζει την Αγ. Σοφία
Ο γερμανός καθηγητής Θεολογίας θεωρεί τον τρόπο χρήσης ιστορικών κτηρίων χαρακτηριστικό για την εξέλιξη μιας κοινωνίας στο χρόνο: «Κτήρια λειτουργούν κάποιες φορές ως ένα είδος “μεταφοράς” για τις κοινωνίες. Κατά την άποψή μου η απόφαση μετατροπής της Αγίας Σοφίας σε μουσείο από τον Κεμάλ Ατατούρκ στη δεκαετία του ΄30 μετέφερε κατά κάποιο τρόπο τις ιδέες του στο πιο διάσημο κτήριο της Κων/πολης. Η απομάκρυνση της σύγχρονης Τουρκίας από τις ιδέες και τις θέσεις του Κεμάλ επηρεάζει, σχεδόν μοιραία, και κτήρια μεγάλο συμβολισμού όπως η Αγία Σοφία».
Ο καθηγητής Κρίστοφ Μάρκσις εκφράζει τέλος την ελπίδα ότι η απόφαση της Τουρκίας για τη μετατροπή της Αγίας Σοφίας σε τέμενος δεν θα διχάσει τις θρησκείες: «Μια από τις μεγαλύτερες προκλήσεις της κοινωνίας σήμερα είναι ειρηνικές σχέσεις μεταξύ των θρησκειών, αλλά και μεταξύ θρησκευόμενων και μη θρησκευόμενων. Ελπίζω, ακόμα κι αν φαντάζει παράδοξο στη παρούσα στιγμή, να αξιοποιήσουμε τις τελευταίες εξελίξεις για μια πιο ειρηνική σχέση μεταξύ των θρησκειών».
Στέφανος Γεωργακόπουλος (ΑP, dpa)
