Παράνομο και λανθασμένο έκρινε το ΣτΕ τον σημερινό τρόπο προσδιορισμού του ΕΝΦΙΑ

(c) ellinikignomi
(c) ellinikignomi

-Από την Κυβέρνηση σε τέσσερις περιοχές της χώρας, οι κάτοικοι των οποίων είχαν προσφύγει στο δικαστήριο!
– Ωστόσο, η απόφαση αυτή δεν σημαίνει, ότι πρέπει να επιστραφεί ο ΕΝΦΙΑ του 2016 στους ιδιοκτήτες ακινήτων των τεσσάρων αυτών περιοχών!

Επιμέλεια: Ευθύμιος Χατζηϊωάννου

Καθοριστική για τον σημερινό τρόπο προσδιορισμού του περιβόητου ΕΝΦΙΑ από την Κυβέρνηση, είναι η απόφαση, που εξέδωσε το Συμβούλιο Επικρατείας, κρίνοντας παράνομο τον τρόπο προσδιορισμού των αντικειμενικών αξιών των ακινήτων σε τέσσερις περιοχές της χώρας, οι κάτοικοι των οποίων είχαν προσφύγει στο δικαστήριο. Οι αποφάσεις αυτές σημαίνουν, ότι ο προσδιορισμός του ΕΝΦΙΑ έγινε με λανθασμένο και παράνομο τρόπο για 4 περιοχές της χώρας, οι κάτοικοι των οποίων είχαν προσφύγει δικαστικά. Πρόκειται για τις περιοχές Ψυχικού, Φιλοθέης, Νέου Βουτζά και Δελφών. Ενώ η απόφαση αυτή δεν αφορά ολόκληρη την Ελλάδα, αλλά μόνο τις περιοχές, κάτοικοι των οποίων που προσέφυγαν στα δικαστήρια, παραμένει άγνωστο, τι θα γίνει αν ευδοκιμήσουν οι προσφυγές κατοίκων και άλλων περιοχών της χώρας.

Η απόφαση αυτή δεν σημαίνει, ότι πρέπει να επιστραφεί ο ΕΝΦΙΑ του 2016 στους ιδιοκτήτες ακινήτων των 4 αυτών περιοχών!

Σύμφωνα με την απόφαση του ΣτΕ, η Κυβέρνηση πρέπει μέχρι την 31η Δεκεμβρίου 2016 να έχει προσδιορίσει τις νέες αντικειμενικές αξίες στις 4 αυτές περιοχές, προκειμένου να καθοριστεί -σύμφωνα με αυτές και όπως προβλέπει το ΣτΕ- ο ΕΝΦΙΑ για το 2017.
Πάντως, όπως επισημαίνουν νομικοί κύκλοι, η απόφαση αυτή δεν σημαίνει, ότι πρέπει να επιστραφεί ο ΕΝΦΙΑ του 2016 στους ιδιοκτήτες ακινήτων των 4 αυτών περιοχών και αυτό γιατί κρίθηκε, ότι δεν μπορεί έναν μήνα πριν την εκπνοή του 2016 να τροποποιηθεί ο κρατικός προϋπολογισμός.

(c) ellinikignomi
(c) ellinikignomi

Η απόφαση ελήφθη από την αυξημένη σύνθεση του Β’ Τμήματος του Συμβουλίου της Επικρατείας, με το σκεπτικό, ότι ο προσδιορισμός έγινε οριζόντια, αφού καθορίστηκαν «συλλήβδην για όλες τις ζώνες ορισμένης περιφέρειας», δηλαδή, χωρίς να υπάρχει διαφανής, ορισμένη, πρόσφορη και οικονομετρικά άρτια μεθοδολογία προσδιορισμού των αντικειμενικών αξιών, όπως προβλέπεται από τη νομοθεσία (Νόμος 3852/2010), αλλά και χωρίς να ληφθεί υπόψη η γνώμη του κάθε Δήμου ή Κοινότητας, όπως προβλέπεται.

«Ο προσδιορισμός της αντικειμενικής αξίας των ακινήτων πρέπει να λαμβάνει προσηκόντως υπόψη την παρατεταμένη και σταδιακά εντεινόμενη ύφεση της αγοράς ακινήτων, συνεπεία της οικονομικής κρίσης και της επιβάρυνσης της ακίνητης περιουσίας με νέους φόρους, από το 2010 και μετά»

Οι αποφάσεις είχαν ληφθεί από την 8η Ιουνίου, αλλά σήμερα δημοσιεύθηκαν και έγινε γνωστό το σκεπτικό,που αναφέρει, μεταξύ άλλων, τα εξής
-«Κατά την έννοια των εξουσιοδοτικών διατάξεων του άρθρου 41 του Ν. 1249/1982, ερμηνευoμένων υπό το φως των άρθρων 4 (παρ. 5) και 78 (παρ. 1) του Συντάγματος, ο προσδιορισμός από την κανονιστικώς δρώσα Διοίκηση των αντικειμενικών αξιών των ακινήτων πρέπει να διενεργείται με βάση ενιαία (για το σύνολο των περιοχών που έχουν ενταχθεί στο σύστημα αντικειμενικού προσδιορισμού), διαφανή, αρκούντως ορισμένη, πρόσφορη και οικονομετρικά άρτια μεθοδολογία, ώστε να παρέχονται στους βαρυνόμενους επαρκή εχέγγυα ορθού καθορισμού της φορολογούμενης (ελάχιστης εύλογης αγοραίας) αξίας των ακινήτων τους και να τηρείται από τα αρμόδια διοικητικά όργανα το ίσο μέτρο (γνωμοδοτικής και αποφασιστικής) κρίσης.
Η τοιαύτη ειδική μέθοδος πρέπει, ιδίως, να λαμβάνει προσηκόντως υπόψη την παρατεταμένη και σταδιακά εντεινόμενη ύφεση της αγοράς ακινήτων, συνεπεία της οικονομικής κρίσης και της επιβάρυνσης της ακίνητης περιουσίας με νέους φόρους, από το 2010 και μετά».

«Ιδιαίτερα σημαντικό στοιχείο προσδιορισμού της αγοραίας αξίας ενός ακινήτου είναι η τοποθεσία του, ενώ ο ως άνω ορισμός πρέπει να γίνεται τουλάχιστον σε επίπεδο δημοτικής ενότητας ή κοινότητας δήμου, κατόπιν συνεκτίμησης στοιχείων»!

-«Κατά την κοινή πείρα, ιδιαίτερα σημαντικό στοιχείο προσδιορισμού της αγοραίας αξίας ενός ακινήτου είναι η τοποθεσία του, ο ως άνω ορισμός πρέπει να γίνεται τουλάχιστον σε επίπεδο δημοτικής ενότητας ή κοινότητας δήμου, κατόπιν συνεκτίμησης (διενεργούμενης κατ’ εφαρμογή της προαναφερόμενης ειδικής μεθόδου) συγκεκριμένων, περιλαμβανόμενων στο διοικητικό φάκελο, πρόσφορων και επίκαιρων στοιχείων για την πραγματική αγοραία αξία των ακινήτων στη σχετική ζώνη ή, σε περίπτωση αιτιολογημένης διαπίστωσης της ανυπαρξίας τέτοιων στοιχείων, με συνεκτίμηση ανάλογων υφιστάμενων στοιχείων για τις όμορες/γειτονικές ζώνες ή για άλλες ζώνες, που κρίνονται αιτιολογημένα ότι παρουσιάζουν ουσιώδεις ομοιότητες, όσον αφορά την αγορά ακινήτων.

«Ο κανονιστικός καθορισμός των τιμών εκκίνησης δεν χωρεί νομίμως, αν γίνεται συλλήβδην για όλες τις ζώνες ορισμένης περιφέρειας ή του συνόλου της επικράτειας»!

Μεταξύ των στοιχείων, που (πρέπει να) λαμβάνονται υπόψη στο πλαίσιο αυτό, είναι και η προβλεπόμενη στο άρθρο 261 παρ. 4 του Ν. 3852/2010 (απλή) γνώμη του οικείου Δημοτικού Συμβουλίου».
-«Η πρόταση ή/και ο κανονιστικός καθορισμός των τιμών εκκίνησης δεν χωρεί νομίμως, αν γίνεται (κατά παραγνώριση των προαναφερόμενων, συναγόμενων από το άρθρο 41 του Ν. 1249/1982, όρων) συλλήβδην για όλες τις ζώνες ορισμένης περιφέρειας ή του συνόλου της επικράτειας, κατά γενική επίκληση και εκτίμηση στοιχείων, αναγόμενων σε διάφορες περιοχές και δίχως συγκεκριμένη μεθοδολογία, που να έχει τα προαναφερόμενα χαρακτηριστικά».

«Δεν προκύπτει η εφαρμογή ορισμένης, οικονομετρικά άρτιας μεθοδολογίας προσδιορισμού των αντικειμενικών αξιών»!

– «Ο καθορισμός των τιμών εκκίνησης στην επίδικη ζώνη έγινε στο πλαίσιο συλλήβδην προσδιορισμού των αντικειμενικών αξιών για τις ζώνες του συνόλου της επικράτειας, αναλόγως της τιμής που είχαν πριν από την επίδικη αναπροσαρμογή, βάσει εισήγησης της αρμόδιας επιτροπής του άρθρου 41 του Ν. 1249/1982, η οποία πρότεινε οριζόντιες ποσοστιαίες μεταβολές ανά ομάδα τιμών ζώνης γενικά των ακινήτων της οικείας περιφέρειας, χωρίς να εκφέρει εξατομικευμένη κρίση για τις επιμέρους ζώνες της, ειδικότερα, δε, για την επίδικη ζώνη, με παράθεση των συγκεκριμένων στοιχείων, που έλαβε υπόψη της σχετικά με τη ζώνη αυτή, και χωρίς να προκύπτει η εφαρμογή (από την Επιτροπή και, περαιτέρω, από τον Υπουργό) ορισμένης, οικονομετρικά άρτια μεθοδολογίας προσδιορισμού των αντικειμενικών αξιών».

«Η ακύρωση καθεμίας των επίμαχων ρυθμίσεων της προσβαλλόμενης Υπουργικής Απόφασης πρέπει να μην αναδράμει στον χρόνο έναρξης ισχύος της (21.5.2015), αλλά στις 8.6.2016, χρόνο συζήτησης των υποθέσεων στο ακροατήριο»

Κατόπιν αυτών, έγιναν δεκτές οι αιτήσεις των κατοίκων των 4 αυτών περιοχών και οι σύμβουλοι Επικρατείας ακύρωσαν την προσβαλλόμενη υπουργική απόφαση, κατά το μέρος της με το οποίο καθορίστηκαν οι τιμές εκκίνησης των 4 περιοχών.
Τέλος, το ΣτΕ, «σταθμίζοντας τα συμφέροντα των διαδίκων, αποδίδει μείζονα βαρύτητα στο επιτακτικό δημόσιο συμφέρον, που καθίσταται ακόμα εντονότερο υπό τις παρούσες δημοσιονομικές συνθήκες, αποτροπής του κινδύνου ουσιώδους διαταραχής των φορολογικών εσόδων του Κράτους για το έτος φορολογίας 2016, και, συνακόλουθα, κρίνει, κατ’ εφαρμογή της διάταξης του άρθρου 50 παρ. 3β του Π.Δ. 18/1989, ότι η ακύρωση καθεμίας των επίμαχων ρυθμίσεων της παραγράφου 2α της προσβαλλόμενης Υπουργικής Απόφασης πρέπει να μην αναδράμει στον χρόνο έναρξης ισχύος της (21.5.2015), αλλά στις 8.6.2016, χρόνο συζήτησης των υποθέσεων στο ακροατήριο».