Η προοπτική μιας καλύτερης ζωής προσελκύει χιλιάδες μετανάστες στην Ευρώπη. Τους ενθαρρύνει άραγε η ιδέα ότι ενδεχομένως να διασωθούν από τις ευρωπαϊκές θαλάσσιες αποστολές; Απαντήσεις που αιφνιδιάζουν.«Ένα εισιτήριο για την Ευρώπη για χιλιάδες μετανάστες» περιέγραφε ο Αυστριακός Καγκελάριος Σεμπάστιαν Κουρτς τη θαλάσσια αποστολή της ΕΕ στη Μεσόγειο με την επωνυμία “Σοφία”. Τώρα η ΕΕ θέλει να επιβλέψει το εμπάργκο όπλων κατά της Λιβύης με μια νέα αποστολή στην ανατολική Μεσόγειο. Και πάλι τίθεται όμως το ερώτημα εάν λόγω αυτής της αποστολής θα έρθουν περισσότεροι μετανάστες στην Ευρώπη όπως ορισμένοι διατείνονται.
Οι ειδικοί για την μετανάστευση χρησιμοποιούν τους όρους push και pull για να περιγράψουν τους λόγους για τους οποίους οι άνθρωποι εγκαταλείπουν την πατρίδα τους, όπως για παράδειγμα εμπόλεμες διαμάχες, διώξεις για πολιτικούς ή θρησκευτικούς λόγους, πείνα, ξηρασία. Ακόμη η φτώχεια και η έλλειψη οικονομικών προοπτικών είναι κάποιοι από τους λόγους που ωθούν τους ανθρώπους να εγκαταλείψουν τις εστίες τους πιστεύοντας ότι θα βρουν ευκαιρίες για καλύτερες δουλειές, ασφάλεια, μια καλύτερη ζωή γενικότερα.
Μπορεί όμως μια αποστολή διάσωσης στη θάλασσα, η οποία επιβάλλεται από το Δίκαιο της Θάλασσας να αποτελεί έναν παράγοντα έλξης των μεταναστών; Ρίσκαραν οι μετανάστες τα προηγούμενα χρόνια τη ζωή τους γιατί υπολόγιζαν ότι θα τους σώσουν στη θάλασσα τα πλοία της ΕΕ;
Δεν υπάρχουν ασφαλή συμπεράσματα
Μια σαφής απάντηση δεν υπάρχει σύμφωνα με τον Σάφα Μσέλι από τη Διεθνή Οργάνωση για τη Μετανάστευση. «Δεν υπάρχουν ασφαλή συμπεράσματα» λέει. Στα πλαίσια της προηγούμενης ευρωπαϊκής αποστολής με την κωδική ονομασία «Σοφία» διασώθηκαν 45.000 άνθρωποι. Θα έπαιρναν λιγότεροι άνθρωποι τον δρόμο της ξενιτιάς με τις λέμβους αν δεν υπήρχε η συγκεκριμένη αποστολή; Δεν υπάρχουν προκαθορισμένοι παράγοντες για την αύξηση ή την μείωση των αριθμών των μεταναστών, λέει ο ειδικός επιστήμονας.
Μια έρευνα όμως του Κέντρου για τη Διεθνή Ασφάλεια της Σχολής Hertie στο Βερολίνο θεωρεί πως υπάρχει άμεσος συσχετισμός μεταξύ της προσπάθειας των μεταναστών να διασχίσουν τη θάλασσα και των μέτρων της ΕΕ. Από τότε που η ΕΕ ξεκίνησε να πληρώνει χρήματα στην ακτοφυλακή της Λιβύης το καλοκαίρι του 2017, διασώθηκαν πολλοί περισσότεροι μετανάστες σε σχέση με προηγούμενες περιόδους. Τα συμπεράσματα της έκθεσης αναφέρθηκαν και στη φετινή Διάσκεψη για την Ασφάλεια στο Μόναχο.
Τον σκεπτικισμό τους για την νέα ευρωπαϊκή αποστολή στη Μεσόγειο εξέφρασαν πρόσφατα τόσο η Ιταλία όσο και η Ουγγαρία. Μια περίπλοκη κατάσταση που απαιτεί πλεόν σαφείς απαντήσεις από την ΕΕ για τη μορφή και το ρόλο των θαλάσσιων αποστολών.
Γιοχάνες Σμιτ Τέγκε (DPA)
Επιμέλεια: Μαρία Ρηγούτσου
