Ξεκινούν αύριο οι πασχαλινές πορείες ειρήνης, με τον πόλεμο στην Ουκρανία να διχάζει όσο ποτέ άλλοτε το ειρηνιστικό κίνημα στη Γερμανία. Για ποιους λόγους;«Αλληλεγγύη με την Ουκρανία»: Με αυτό το σύνθημα εκατοντάδες χιλιάδες συμμετείχαν πέρυσι στις 27 Φεβρουαρίου στο Βερολίνο στις κινητοποιήσεις υπέρ της ειρήνης, τρεις μόνο μέρες μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία. Οι διοργανωτές έκαναν μάλιστα λόγο για 500.000 διαδηλωτές.
Όσο όμως διαρκεί ο πόλεμος, τόσο διίστανται οι απόψεις σχετικά με το αίτημα για ειρήνη. Ενδεικτικές είναι οι αντιδράσεις σε ανοιχτές επιστολές προκειμένου να ξεκινήσουν ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις και να διακοπεί η αποστολή όπλων στην Ουκρανία με πρωτοβουλία προσωπικοτήτων από το χώρο του πολιτισμού, της επιστήμης, αλλά και της καθολικής και ευαγγελικής εκκλησίας. Την ώρα που οι μεν ζητούν να σταματήσει η διοχέτευση οπλικών συστημάτων στους Ουκρανούς, οι δε τους κατηγορούν για αδιαφορία και τους εύχονται ποτέ να μην βρεθούν στην δύσκολη θέση να χρειαστούν βοήθεια και αλληλεγγύη άλλων.
Η ειδικός σε ζητήματα διενέξεων Λαρίσα Μάιερ από το Πανεπιστήμιο Μπίλεφενλτ συνέταξε από κοινού με την συνάδελφό της Πρίσκα Ντάφνι έκθεση για την συμμετοχή στις κινητοποιήσεις για την ειρήνη, όπως τις παραδοσιακές πασχαλινές πορείες ειρήνης που λαμβάνουν χώρα εδώ και δεκαετίες στη Γερμανία ξεκινώντας από την περίοδο του Ψυχρού Πολέμου. Η έκθεση συμπεραίνει ότι ελάχιστοι νέοι άνθρωποι λαμβάνουν πλέον μέρος στις κινητοποιήσεις. Η Λαρίσα Μάιερ δηλώνει στην DW: «Η πλειονότητα των συμμετεχόντων είναι μεγαλύτερης ηλικίας και παίρνουν εδώ και αρκετά χρόνια, ίσως και δεκαετίες, μέρος στις κινητοποιήσεις ειρήνης. Ένας φοιτητής μου έλεγε πρόσφατα ότι οι ομιλίες και τα συνθήματα στις κινητοποιήσεις είναι απαρχαιωμένες». Κι όμως είμαι πεπεισμένη, τονίζει η ερευνήτρια, ότι το ενδιαφέρον των νέων για την εξωτερική πολιτική, την πολιτική ασφαλείας και τα ζητήματα ειρήνης έχει αυξηθεί σημαντικά.
Μέιλ στον Σολτς για να επιδιώξει διαπραγματεύσεις με τη Ρωσία
Σύμφωνα με την Λαρίσα Μάιερ,το γεγονός ότι φθίνει η συμμετοχή του κόσμου στις πασχαλινές πορείες ειρήνης παρά τον πόλεμο στην Ουκρανία οφείλεται σε διάφορους λόγους. Αναφέρεται για παράδειγμα στο αποκαλούμενο «Μανιφέστο για την Ειρήνη», μια πρωτοβουλία της αριστερής πολιτικού Σάρας Βάγκενκνεχτ και της ακτιβίστριας για τα δικαιώματα των γυναικών Άλις Σβάρτσερ. Το διαδικτυακό ψήφισμα υπέρ της ειρήνης υπέγραψε, μεταξύ άλλων, ο πρόεδρος της ακροδεξιάς Εναλλακτικής για τη Γερμανία (AfD) Τίνο Κρουπάλα. Και είναι συνεπώς επόμενο ότι πολλοί δεν θέλουν να συνδεθούν έστω και έμμεσα με το ακραίο αυτό κόμμα.
Μετά από ένα χρόνο πολέμου στην Ουκρανία, ο Κρίστιαν Γκόλα, από το Δίκτυο Ειρήνης στη Βόννη απευθύνει έκκληση για περισσότερο διάλογο και διατυπώνει ερωτήσεις όπως για παράδειγμα: «Βοηθά πραγματικά η αποστολή όπλων στην Ουκρανία; Ή μήπως χρειαζόμαστε περισσότερες διπλωματικές προσεγγίσεις στο πολύπλοκο αυτό ζήτημα;». Ο αντιρρησίας συνείδησης έχει σαφή θέση και για το «Μανιφέστο για την Ειρήνη»: «Νομίζω ότι ορθώς έθεσαν δημόσια το ζήτημα «Διαπραγμάτευση αντί για σφαίρες». Την ίδια στιγμή όμως ο ακτιβιστής υπέρ της ειρήνης θεωρεί προβληματικό ότι η πρωτοβουλία της Σάρας Βάγκενκνεχτ και της Άλις Σβάρτσερ δεν διαχωρίζει τη θέση της με σαφήνεια από κόμματα όπως η «Εναλλακτική για τη Γερμανία». Για το λόγο αυτό, λέει, ότι δεν έβαλε την υπογραφή του στο διαδικτυακό ψήφισμα παρά το γεγονός ότι συμφωνεί σε σημαντικό βαθμό με τα αιτήματα. Προσθέτει όμως: «Δεν μπορώ να αποδεχθώ ότι η “Εναλλακτική για τη Γερμανία” εμφανίζεται τώρα ως κόμμα υπέρ της ειρήνης».
Λίγο πριν τις φετινές πασχαλινές πορείες ειρήνης, ο Κρίστιαν Γκόλα, ο οποίος συμμετέχει σε αυτές εδώ και 40 χρόνια, ελπίζει ότι το 2023 θα κατέβουν περισσότεροι άνθρωποι στο δρόμο. Στη σελίδα του Δικτύου Ειρήνη καλεί από κοινού με την ομάδα του σε διαμαρτυρία κατά του πολέμου και των εξοπλισμών. Παράλληλα προτείνει να σταλεί ηλεκτρονικό μήνυμα στον καγκελάριο Όλαφ Σολτς ζητώντας του «να επιδιώξει άμεσα διαπραγματεύσεις». Διότι όπως σημειώνει ο ακτιβιστής: «Δεν είμαι καθόλου βέβαιος που μπορεί να οδηγήσει ο πόλεμος στην Ουκρανία».
Μαρσέλ Φίρστεναου
Επιμέλεια: Στέφανος Γεωργακόπουλος
