Επιμέλεια: Ευθύμιος Χατζηϊωάννου.
Όπως γράψαμε και σε προηγούμενο δημοσίευμά μας, ο νόμος για τα αυθαίρετα κρίθηκε τελικά συνταγματικός από την ολομέλεια του Συμβουλίου της Επικρατείας με μία απόφαση-σταθμό για την πάγια νομολογία του ΣτΕ. Παρ’ όλα αυτά ο Αναπληρωτής Υπουργός Περιβάλλοντος κ. Γιάννης Τσιρώνης, ετοιμάζεται να αλλάξει τον νόμο αυτόν έως τα τέλη του χρόνου.
Παρά την διαφορετική προσέγγιση της σημερινής πολιτικής ηγεσίας στην διαχείριση των αυθαιρέτων, εντούτοις, ο νόμος, που σχεδιάστηκε υπό την πίεση της αντικατάστασης του αντισυνταγματικού νόμου 4014 διατηρήθηκε, με το σκεπτικό αφενός, ότι δεν υπήρχε εναλλακτικό σχέδιο και αφετέρου, ότι ήταν πολύς ο κόσμος, που αναζητούσε διέξοδο νομιμότητας. Η άποψη, που έχει διατυπώσει ο Αναπληρωτής Υπουργός είναι, ότι υπάρχει μεγάλη πολεοδομική επιβάρυνση από τα αυθαίρετα, κυρίως στις αστικές περιοχές, γεγονός, που αποτυπώνεται και στις δηλώσεις (70% είναι εντός σχεδίου) για αυτό και πρέπει να υπάρξει ενίσχυση του περιβαλλοντικού ισοζυγίου, χωρίς όμως να είναι ακόμη σαφή τα εργαλεία, που θα επιτευχθεί αυτό. Υπάρχουν σκέψεις ακόμη και για μείωση του συντελεστή δόμησης, όμως είναι ένα μέτρο, που δύσκολο μπορεί να προχωρήσει.
Η απόφαση του Ανώτατου Ακυρωτικού Δικαστηρίου, ανοίγει διάπλατα τον δρόμο για να δηλωθούν οι αυθαίρετες κατασκευές και να κλείσουν οι εκκρεμότητες των ιδιοκτητών με την Πολιτεία
“Στόχος μας είναι μέχρι τα τέλη του μήνα να έχουμε συστήσει την αρμόδια Επιτροπή με την συμμετοχή Υπηρεσιακών παραγόντων και κοινωνικών φορέων, ώστε έως τα τέλη του χρόνου να έχουμε παρουσιάσει το αναθεωρημένο πλαίσιο του νόμου, μέσα από μία διαδικασία πλατειάς διαβούλευσης”, αναφέρει o κ. Τσιρώνης.
Ανεξάρτητα πάντως από τις αλλαγές, που θα γίνουν στο νόμο, η απόφαση του Ανώτατου Ακυρωτικού Δικαστηρίου, ανοίγει διάπλατα τον δρόμο για να δηλωθούν οι αυθαίρετες κατασκευές και να κλείσουν για πάντα οι εκκρεμότητες των ιδιοκτητών με την Πολιτεία, καθώς για πρώτη φορά δεν υπάρχει ο “μπαμπούλας” του ΣτΕ. Η προσέλευση του κόσμου, παρά την αδυναμία των νοικοκυριών στην ανάληψη πρόσθετων οικονομικών βαρών, κρίνεται ενθαρρυντική, αφού σε μηναία βάση υπολογίζονται περίπου 10.000 αιτήσεις.
Υπάρχουν, όμως, ακόμη εκκρεμότητες στον νόμο, που πρέπει να επιλυθούν, ώστε να διασφαλιστούν οι “κόκκινες γραμμές”, που έχουν επικαλεστεί όλες οι προηγούμενες Κυβερνήσεις.
Το πρόβλημα με την χρήση αεροφωτογραφιών και του πληροφοριακού συστήματος, που δεν αναγνωρίζει τον συμψηφισμό των προστίμων
Χαρακτηριστικό είναι το πρόβλημα με τις αεροφωτογραφίες, δεδομένου, ότι αυθαίρετα δεν έχουν σταματήσει να χτίζονται και οι πολίτες συναντούν κλειστές πόρτες για να τα καταγγείλουν στις πολεοδομίες.
Ο νόμος προβλέπει την χρήση αεροφωτογραφιών της 28ης Ιουλίου του 2011 (πέραν αυτής της ημερομηνίας απαγορεύεται η νομιμοποίηση), ώστε να υπάρχουν τα αποδεικτικά στοιχεία, που θα πιστοποιούν τον χρόνο ανέγερσης ενός αυθαίρετου κτίσματος. Η υπόθεση έχει μπλοκάρει από την στιγμή, που στην χώρα υπάρχουν αεροφωτογραφίες περίπου για το 45% της επικράτειας (κυρίως από τις αεροφωτογραφίες, που έχει στην διάθεσή του ο ΟΠΕΚΕΠΕ και κάποιες το ΥΠΑΠΕΝ ). Υπάρχει, όμως, ακόμη ένα μεγάλο έλλειμμα, που πρέπει να καλυφθεί.
Το δεύτερο στοιχείο είναι η αδυναμία του πληροφοριακού συστήματος να υποστηρίξει τον συμψηφισμό των προστίμων με μείωση κατά 50% των πληρωμών, σε περίπτωση ενεργειακής αναβάθμισης ή στατικής ενίσχυσης. Η σχετική Υπουργική Απόφαση υπεγράφη ύστερα από μαραθώνιες συζητήσεις από την προηγούμενη Κυβέρνηση, καθώς υπήρχε η άποψη από το Υπουργείο Οικονομικών, ότι ο συμψηφισμός θα περιόριζε τα έσοδα από τα αυθαίρετα.
Από τις 875.000 ιδιοκτησίες που δηλώθηκαν, περίπου 575.000 έχουν ενταχθεί στις ευνοϊκές ρυθμίσεις, ενώ εισπράχθηκαν για πρόστιμα και παράβολα 1,4 δισεκατομμύρια ευρώ
Οι αντιρρήσεις υπερπηδήθηκαν, ωστόσο για να υλοποιηθεί το μέτρο απαιτείται πρόσθετη χρηματοδότηση του Τεχνικού Επιμελητηρίου.
Πρόσφατα ο νέος πρόεδρος του ΤΕΕ κ. Γιώργος Στασινός δήλωσε, ότι το θέμα θα επιλυθεί άμεσα και σε συνεννόηση με το Υπουργείο, επισημαίνοντας, ότι με την αναδουλειά, που υπάρχει στον τεχνικό κόσμο, τα αυθαίρετα αποτελούν το κύριο μέσου βιοπορισμού των Πολιτικών Μηχανικών. Αναγκαία θεωρείται, επίσης, η μεταπήδηση όσων εντάχθηκαν στον αντισυνταγματικό νόμο 4014 στο νέο θεσμικό πλαίσιο, που διέπει του νόμου 4178, ο οποίος δημιουργεί συνθήκες ασφαλούς νομιμοποίησης. Το κόστος, που θα επωμιστούν οι πολίτες, με βάση την παράβαση, κυμαίνεται από 15 έως 100 ευρώ και αφορά το παράβολο, που πληρώνεται στο ΤΕΕ για την λειτουργία του πληροφοριακού συστήματος.
Μέχρι τις 18 Μαΐου στον νόμο είχαν δηλωθεί 875.000 ιδιοκτησίες, από τις οποίες έχουν ενταχθεί στις ευνοϊκές ρυθμίσεις περίπου 575.000. Την ίδια στιγμή τα εισπραχθέντα πρόστιμα και παράβολα είναι περίπου 1,4 δισεκατομμύρια ευρώ, που αντιστοιχούν σε περίπου 2,3 εκατομμύρια συναλλαγές.
