Τουρισμός, βιώσιμη ανάπτυξη και περιβάλλον στη Νότια Ευρώπη

  • Τα βασικά σημεία των παρεμβάσεων  στην εκδήλωση της GUE/NGL στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο
  • Το τουριστικό άλμα σε Ελλάδα και Κύπρο, οι παρενέργειές  του στο  περιβάλλον και τις εργασιακές σχέσεις και οι εναλλακτικές πολιτικές

Με επιτυχία πραγματοποιήθηκε σήμερα (22/5) στις  Βρυξέλλες, στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, η  εκδήλωση που διοργάνωσαν τρεις εθνικές αντιπροσωπείες της πολιτικής ομάδας  της Αριστεράς (Ελλάδα, Κύπρος, Γαλλία), με θέμα  «Τουρισμός, βιώσιμη ανάπτυξη και περιβάλλον στη Νότια Ευρώπη». Την ευθύνη της διοργάνωσης  είχαν η ευρωβουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ  κ. Κούνεβα, από την πλευρά της Ελλάδας και οι Κύπριοι ευρωβουλευτές Ν. Συλικιώτης  και Τ. Χατζηγεωργίου.

«Ως Αριστερά οφείλουμε να έχουμε στο επίκεντρο τις συνθήκες που απασχολούνται οι εργαζόμενοι και γι’ αυτό θα πρέπει ο τουρισμός να είναι υπόθεση όλων, με σεβασμό στο περιβάλλον, με αξιοπρεπείς και μόνιμες θέσεις εργασίας και πλήρη εργασιακά δικαιώματα», τόνισε ανοίγοντας την εκδήλωση ο Ν. Συλικιώτης.

«Θέλουμε να εξελίξουμε το τουριστικό προϊόν προς όφελος όλων, και αυτών που το απολαμβάνουν και αυτών που το προσφέρουν», είπε  η Κ. Κούνεβα, καλωσορίζοντας την υπουργό Τουρισμού Έλενα Κουντουρά και τους άλλους ομιλητές της εκδήλωσης και συνέχισε: «Έχει περάσει η εποχή που ο Νότος σήμαινε μόνο ‘ήλιο και θάλασσα’. Ο ήλιος και η θάλασσα έχουν συντελέσει στη διαμόρφωση των καταπληκτικών τοπίων, των υπέροχων τροφών και στην ανάπτυξη ενός πολιτισμού που τα εντυπωσιακά απομεινάρια του μας προκαλούν ακόμη θαυμασμό. Αν δεν καταφέρουμε λοιπόν να αναδείξουμε όλα αυτά μαζί, χάνουμε μέρος της χαράς και το όφελος του πολιτισμού».

Με βιντεοσκοπημένο μήνυμα παρενέβη στην  εκδήλωση ο αντιπρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, ευρωβουλευτής ΣΥΡΙΖΑ, Δημήτρης Παπαδημούλης: «Για όλες τις χώρες της νοτιοανατολικής Ευρώπης, είναι σημαντικό να διατηρήσουμε υψηλά πρότυπα, να αναπτύξουμε νέα προϊόντα και να ενισχύσουμε τις τουριστικές ροές που συμβάλλουν στην οικονομία… Όλες οι πολιτικές ηγεσίες πρέπει να ενθαρρύνουν επενδύσεις μεγάλης κλίμακας και στρατηγικές επενδύσεις στον τομέα του τουρισμού, λαμβάνοντας υπόψη πρώτα τα οφέλη για τις τοπικές οικονομίες και το εργατικό δυναμικό, αλλά και -πολύ σημαντικό- την προστασία του περιβάλλοντος. Πρέπει να προσφέρουμε αξιόπιστες ευκαιρίες, και όλες οι επενδύσεις πρέπει να σέβονται πρωτίστως τα βασικά μας κοινωνικά πρότυπα», είπε ο Δ. Παπαδημούλης.

««Έχουμε εργαζόμενους έξυπνους και μορφωμένους που μπορούν να ικανοποιήσουν και τους πιο απαιτητικούς πελάτες. Όμως δεν θα πρέπει να επαναπαυθούμε. Αντιθέτως θα πρέπει να βελτιωθούμε περισσότερο πάντα με σεβασμό στα δικαιώματα των εργαζομένων στον κλάδο. Ευτυχισμένοι εργαζόμενοι σημαίνει ταυτόχρονα και ευτυχισμένοι πελάτες», τόνισε στο δικό του μαγνητοσκοπημένο μήνυμα ο  ευρωβουλευτής του  ΣΥΡΙΖΑ Στέλιος Κούλογλου.

«Το 2017 είχαμε 30 εκατ. αφίξεις και ρεκόρ εσόδων. Το 2018 έχουν προγραμματιστεί επιπλέον 3 εκατ. αφίξεις. Στην απασχόληση σημειώθηκε ρεκόρ 17 ετών», τόνισε η  υπουργός Τουρισμού Έλενα Κουντουρά, βασική  ομιλήτρια της εκδήλωσης της GUE/NGL. «Κύριο μέλημά μας, όμως», είπε η κ. Κουντουρά, «είναι η βιώσιμη τουριστική ανάπτυξη. Αξιοποιούμε την γεωγραφική ιδιαιτερότητα της χώρας, με τη νησιωτικότητα και τον ορεινό όγκο της. Επιμηκύναμε την τουριστική περίοδο, προβάλλαμε νέους προορισμούς, ενισχύσαμε τις παραδοσιακές αγορές και ανοιχτήκαμε σε νέες, όπως η Μέση Ανατολή, η Κίνα, η Ινδία. Φιλοδοξούμε να δημιουργήσουμε ένα πρότυπο βιώσιμης τουριστικής ανάπτυξης. Ο ιδιωτικός τομέας οφείλει όχι μόνο να παρέχει υψηλές υπηρεσίες, αλλά να προστατεύσει τους εργαζόμενους και τις συλλογικές συμβάσεις. Το να υπάρχει ικανοποίηση στον χώρο εργασίας είναι προϋπόθεση για ικανοποιημένους ταξιδιώτες».

«Στην Κύπρο έχουμε 4,3 τουρίστες ανά κάτοικο. Έχουμε χαρακτηρίσει τον τουρισμό βαριά βιομηχανία. Αλλά πώς μοιράζονται τα αποτελέσματά της, πώς εξασφαλίζεται η αειφορία;», αναρωτήθηκε ο Νίκος Γρηγορίου, μέλος ΔΣ Κυπριακού Οργανισμού Τουρισμού, της ΚΕ του ΑΚΕΛ και συνδικαλιστής, που επεσήμανε την ανάγκη απεξάρτησης  από τους tour operators, αντιμετώπισης του αθέμιτου ανταγωνισμού από τις πλατφόρμες διαμοιρασμού και ενοικίασης και καταπολέμησης  της αδήλωτης εργασίας και των πολύ χαμηλών μισθών, που αναδεικνύεται σε μείζον πρόβλημα.

Η  κ. Άννα Αθανασοπούλου, Επικεφαλής της Μονάδας των Ανερχόμενων Μορφών Δημιουργικής Παραγωγής στον Τουρισμό (Κομισιόν), τόνισε ότι  η Ευρώπη, με πάνω από 500.000.000 αφίξεις τουριστών, παραμένει στην κορυφή της παγκόσμιας τουριστικής βιομηχανίας. «Ο κλάδος κατάφερε να παραμείνει ανθεκτικός στη μεγάλη χρηματοπιστωτική κρίση. Φέρνει νέες θέσεις εργασίας, πάνω από 25.000.000 είναι οι εργαζόμενοι στον τουρισμό σύμφωνα με επίσημα στοιχεία. Έχει πολλαπλασιαστικά οφέλη και σε άλλους τομείς όπως στον πολιτισμό, στη ψυχαγωγία, στις μεταφορές στις κατασκευές».

Στην επόμενη ενότητα της εκδήλωσης, με θέμα «Ποιοτική  εργασία για ποιοτικό τουρισμό», η  εργατολόγος  Μαργετίνα Στεφανάτου έφερε στο πρώτο πλάνο τη  σκοτεινή  πλευρά της τουριστικής ανάπτυξης:. «Στον τουρισμό και επισιτισμό απασχολούνται 400.000, οι 136.00 είναι ξενοδοχοϋπάλληλοι. Συνδικαλισμένοι είναι μόνο 23.000. Κι αυτό έχει μεγάλη σημασία για την εφαρμοσιμότητα των συμβάσεων. Από το 2012 η κλαδική σύμβαση δεν δεσμεύει τους εργοδότες που δεν είναι μέλη της αντίστοιχης εργοδοτικής οργάνωσης. Έτσι, με μια απλή αποχώρηση από την ένωσή του, κάθε ξενοδόχος δεν δεσμεύεται από τη σύμβαση. Η τοπική ένωση ξενοδόχων Ηρακλείου αυτοδιαλύθηκε για να μην εφαρμόζει τη σύμβαση.  Συνολικά,  οι συμβάσεις στον κλάδο έχουν κρατηθεί χάρη στην διαλλακτικότητα της Ομοσπονδίας των Εργαζομένων και της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας των Ξενοδόχων. Αλλά αυτό δεν εγγυάται εφαρμογή τους. Χρειάζεται η πολιτεία να την εγγυηθεί νομοθετικά».

Ανάλογη εικόνα μετέφερε για τις εργασιακές σχέσεις  στον κυπριακό τουρισμό ο Νεόφυτος Τιμήνης, από την Παγκύπρια Ένωση Εργαζομένων. «Η εργοδοσία με αφορμή την κρίση και την επιβολή των Μνημονίων βρήκε την καλύτερη ευκαιρία για να εξαπολύσει επίθεση στα δικαιώματα των εργαζομένων. Εξοργιστική ήταν η απαίτησή της να δοθεί άδεια εργασίας σε φοιτητές και εργαζόμενους από τρίτες χώρες, με στόχο  την  επιβολή εργασιακής ζούγκλας στον χώρο του τουρισμού».

Παρεμβαίνοντας  στο σημείο αυτό, η Ευρωβουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ Κ. Κούνεβα επανέφερε την πρόταση που  έχει διατυπώσει με την  Ισπανίδα ευρωβουλευτή Τάνα Γκονζάλες να θεσπιστεί «ένα σήμα δίκαιων εργασιακών σχέσεων για τις τουριστικές επιχειρήσεις  που  εφαρμόζουν τις  συμβάσεις και το εργατικό δίκαιο», πρόταση που  επικροτήθηκε από τους  παρευρισκόμενους.

«Εναλλακτικός και Θεματικός Τουρισμός προς όφελος της Οικονομίας και του Περιβάλλοντος» ήταν το θέμα της τρίτης ενότητας της εκδήλωσης.

Τι πραγματικά είναι εναλλακτικός τουρισμός σκιαγράφησε ο Ηλίας Κικίλιας, Γενικός Διευθυντής του Ινστιτούτου του ΣΕΤΕ: « Ένας βασικός ορισμός περιλαμβάνει τη βέλτιστη χρήση των περιβαλλοντικών πόρων, την αυθεντικότητα της εμπειρίας και την  τοπικότητα. Η τουριστική εμπειρία είναι κάτι πολύ πιο σύνθετο από τον ήλιο και τη θάλασσα. Ο τουρισμός πλέον είναι η αναζήτηση εμπειρίας, σε συνδυασμό με το στοιχείο της αυθεντικότητας», είπε ο κ. Κικίλιας και παρουσίασε σχετικές πρωτοβουλίες του  ΣΕΤΕ όπως το wine bearing στην Κρήτη, τους γαστρονομικούς προορισμούς και τα γαστρονομικά δίκτυα στην Τήνο, την Αιγιαλεία και αλλού.

Παρεμβαίνοντας στο ίδιο θέμα, ο Κώστας Κώστα, Κύπριος Βουλευτής, επεσήμανε ότι «το μοντέλο του μαζικού τουρισμού «ήλιος και θάλασσα” δεν μπορεί να προσφέρει τουρισμό όλον χρόνο, παρά από Απρίλιο μέχρι Οκτώβριο. O εναλλακτικός και θεματικός τουρισμός προσφέρεται για όλους τους μήνες του χρόνου».

Τελευταίος ομιλητής  ο  καθηγητής Τουριστικής Ανάπτυξης στο ΤΕΙ Θεσσαλονίκης Φώτης Κιλιπίρης παρουσίασε τις βασικές αρχές της  αειφόρου ανάπτυξης που ενσωματώνει ο εναλλακτικός τουρισμός, με βασικότερη τη συμμετοχή  της τοπικής  κοινωνίας. «Πόσο πραγματικά ωφελείται η τοπική κοινωνία; Μένει κάποιο εισόδημα ή το κέρδος είναι απλά μια μικρή απασχολησιμότητα;  Μιλάμε για μια νέα φιλοσοφία στον τουρισμό», είπε ο κ. Κιλιπίρης.

Συνοψίζοντας τα συμπεράσματα της εκδήλωσης η Κωνσταντίνα Κούνεβα είπε μεταξύ άλλων: «Λέμε όλοι ΝΑΙ στην προσεκτική ανάπτυξη που δεν καταστρέφει το περιβάλλον. Στις συνεργασίες μεταξύ τοπικών παραγωγών και επιχειρηματιών. Στην επέκταση του χρόνου της τουριστικής περιόδου. Στην ενίσχυση του θεματικού τουρισμού. Στην καλύτερη κατάρτιση του προσωπικού. Αλλά δεν  είναι δυνατό να ανεχτούμε άλλο την  κακή κατάσταση  στις εργασιακές σχέσεις. Επαναλαμβάνω την πρότασή μου: Δίπλα στα σήματα καλών πρακτικών όπως το Eco label, να υιοθετήσουμε ένα σήμα, θα μπορούσε να είναι ένα ‘γάντι’, το οποίο να πιστοποιεί πως ο συγκεκριμένος επιχειρηματίας σέβεται τα εργασιακά δικαιώματα ».

 

Δείτε ολόκληρη την εκδήλωση σε webstreaming εδώ:

http://web.guengl.streamovations.be/index.php/event/stream/tourism-sustainable-development-and-environment-in-south-europe

Εδώ, σύντομη συνέντευξη της Ε. Κουντρουρά:

https://www.youtube.com/watch?v=7nWmqcNms7o  

Εδώ η παρέμβαση της Κ. Κούνεβα:

https://www.youtube.com/watch?v=m6qOF9JcoIU

Εδώ το μήνυμα του Δ. Παπαδημούλη:

https://www.youtube.com/watch?v=sPb0wy-eCg8&feature=youtu.be

Εδώ το μήνυμα του Σ. Κούλογλου:

https://www.youtube.com/watch?v=4WoZdNhhnI0&feature=youtu.be

Vasileios-Vlasios KATSARDIS