Για «προσωρινά, στοχευμένα και προσαρμοσμένα μέτρα» δεσμεύτηκε η πρόεδρος της Κομισιόν, προκειμένου να συγκρατηθούν οι αυξήσεις στις τιμές της ενέργειας, που έχουν προκληθεί από την κλιμάκωση της κρίσης στη Μέση Ανατολή. Η Σύνοδος Κορυφής της ΕΕ ολοκληρώθηκε χθες στη «σκιά» της νέας γεωπολιτικής κρίσης, που προκαλεί εκτίναξη των τιμών της ενέργειας, ανησυχία για τις επιπτώσεις στην οικονομία, καθώς και για νέες μεταναστευτικές ροές.
Στο επίκεντρο των συζητήσεων των «27» βρέθηκε η ανάγκη για άμεσες, διαρθρωτικές παρεμβάσεις, προκειμένου να συγκρατηθούν οι αυξανόμενοι λογαριασμοί ηλεκτρικής ενέργειας. Η εκτίναξη των τιμών του φυσικού αερίου, που καταγράφηκε μετά τα πλήγματα σε ενεργειακές υποδομές στο Κατάρ και την αστάθεια γύρω από τα Στενά του Ορμούζ, έχει ήδη μεταφερθεί στην ευρωπαϊκή αγορά ενέργειας.
Η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν υπογράμμισε ότι θα συνεργαστεί με τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες για την ανάπτυξη εθνικών σχεδίων στήριξης «για να μετριάσουμε περαιτέρω τον αντίκτυπο του κόστους καυσίμων στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας».
Στα άμεσα μέτρα περιλαμβάνεται μεγαλύτερη ευελιξία στους κανόνες κρατικών ενισχύσεων, ώστε οι κυβερνήσεις να μπορούν να επιδοτήσουν επιχειρήσεις και νοικοκυριά, καθώς και προτάσεις για μείωση της φορολογίας στην ηλεκτρική ενέργεια, με στόχο να καταστεί φθηνότερη από τα ορυκτά καύσιμα.
Παράλληλα, η Κομισιόν προωθεί νέα νομοθεσία για τη μείωση των χρεώσεων δικτύου, ιδίως για τις ενεργοβόρες βιομηχανίες, σε μια προσπάθεια να ενισχυθεί η ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής οικονομίας.
Κομβικό ρόλο στη στρατηγική της ΕΕ εξακολουθεί να διαδραματίζει το Ευρωπαϊκό Σύστημα Εμπορίας Εκπομπών (ETS), που αποτέλεσε και το πιο «αμφιλεγόμενο» ζήτημα της συνόδου. Αρκετές χώρες, κυρίως από την Ανατολική Ευρώπη, ζήτησαν την αναθεώρηση ή ακόμη και την αναστολή του, θεωρώντας ότι επιβαρύνει το ενεργειακό κόστος, ενώ η Ιταλία εδώ και καιρό ζητά ριζικές αλλαγές σε αυτό.
Η πρόεδρος της Κομισιόν υποσχέθηκε αναθεώρηση έως τον Ιούλιο του 2026, αλλά όχι την κατάργησή του. Λόγω της τρέχουσας κρίσης, που πλήττει ιδιαίτερα την Ιταλία, παραμένει ανοιχτό το ενδεχόμενο παράτασης των δωρεάν δικαιωμάτων εκπομπών για τη βαριά βιομηχανία πέραν του 2034.
Οι «27» είναι αποφασισμένοι να αποφευχθεί μία νέα προσφυγική κρίση
Εν μέσω έντονων ανησυχιών για ενδεχόμενη νέα μεταναστευτική κρίση λόγω του πολέμου, η Φον ντερ Λάιεν έστειλε σαφές μήνυμα ότι «δεν θα επιτρέψουμε να υπάρξει επανάληψη του 2015». Τόνισε ότι η ΕΕ διαθέτει πλέον «ισχυρότερα εξωτερικά σύνορα και υπηρεσίες», ενώ υπογράμμισε την ανάγκη προετοιμασίας, ακόμη και αν δεν υπάρχουν ακόμη ενδείξεις για μαζικές ροές.
Με πρωτοβουλία της Δανίας και της Ιταλίας προστέθηκε, μάλιστα, ειδική παράγραφος στα συμπεράσματα της Συνόδου, όπου σημειώνεται ότι οι «27» δηλώνουν αποφασισμένοι να αποφύγουν νέα κρίση, δεσμευόμενοι να αξιοποιήσουν «διπλωματικά, νομικά, επιχειρησιακά και χρηματοδοτικά εργαλεία» για την πρόληψη ανεξέλεγκτων μετακινήσεων και τη διατήρηση της ασφάλειας στην Ευρώπη.
