Με μια μακροσκελή ανακοίνωση που εξέδωσε σήμερα το πρωί το ισραηλινό υπουργείο Εξωτερικών, τίθεται από σήμερα, 8 Οκτωβρίου 2026, σε εφαρμογή η ισραηλινή απόφαση για παύση της λειτουργίας του βρετανικού Γενικού Προξενείου στην Ανατολική Ιερουσαλήμ υπό τη μέχρι σήμερα μορφή του.
Ωστόσο, έπειτα από συμφωνία της τελευταίας στιγμής μεταξύ Ισραήλ και Βρετανίας, το κτήριο του προξενείου θα εξακολουθήσει να λειτουργεί με περιορισμένο προσωπικό και με την ονομασία «Αποστολή του Ηνωμένου Βασιλείου στην Ιερουσαλήμ» («UK Mission, Jerusalem»).
Η ισραηλινή απόφαση είχε ληφθεί πριν από έναν μήνα, στις 8 Σεπτεμβρίου, ως αντίμετρο στην απόφαση της κυβέρνησης των Εργατικών να επιβάλει περιορισμούς στο εμπόριο αγαθών που προέρχονται από ισραηλινούς εποικισμούς στη Δυτική Όχθη. Το Λονδίνο είχε συνδέσει τα μέτρα αυτά με τη συνεχιζόμενη επέκταση των εποικισμών και την αύξηση της βίας εποίκων κατά Παλαιστινίων στη Δυτική Όχθη.
Την ίδια ημέρα, κοινή ανακοίνωση της Βρετανίας, του Καναδά, της Γαλλίας, της Ισπανίας, της Δανίας, της Ιρλανδίας, της Φινλανδίας, της Νορβηγίας, της Ισλανδίας, της Πολωνίας, της Πορτογαλίας και της Σουηδίας γνωστοποιούσε την πρόθεσή τους είτε να επιβάλουν εθνικούς περιορισμούς είτε να υποστηρίξουν ευρωπαϊκούς περιορισμούς στο εμπόριο προϊόντων των εποικισμών. Στην ίδια ανακοίνωση αναφερόταν ότι η Ιρλανδία, η Ισπανία, η Ολλανδία, η Νορβηγία και το Βέλγιο είχαν ήδη προωθήσει αντίστοιχα μέτρα.
Η ισραηλινή κυβέρνηση αντέδρασε προχωρώντας ένα βήμα παραπέρα. Αποφάσισε την απομάκρυνση των Βρετανών εκπροσώπων από το Διεθνές Κέντρο Υποστήριξης για τη Γάζα στην Κιριάτ Γκατ, ενώ παράλληλα τερμάτισε τη βρετανική δραστηριότητα εκπαίδευσης των δυνάμεων ασφαλείας της Παλαιστινιακής Αρχής στη Ραμάλα. Οι δύο ομάδες είχαν διορία επτά ημερών για να αποχωρήσουν.
Παρασκηνιακές επαφές
Ωστόσο, τις εβδομάδες που ακολούθησαν, εντάθηκαν οι παρασκηνιακές επαφές μεταξύ Ισραήλ και Βρετανίας. Τη Δευτέρα 5 Οκτωβρίου, το Reuters αποκάλυψε ότι ο Βρετανός σύμβουλος εθνικής ασφαλείας Τζόναθαν Πάουελ είχε πραγματοποιήσει μη ανακοινωθείσα επίσκεψη στο Ισραήλ, σε μια προσπάθεια να αποτραπεί το κλείσιμο του προξενείου. Οι συνομιλίες δεν κατέληξαν αρχικά σε συμφωνία. Παράλληλα, βρετανικές διπλωματικές πηγές διέρρεαν στα ειδησεογραφικά μέσα ότι εξεταζόταν το ενδεχόμενο απέλασης 27 διπλωματών της πρεσβείας του Ισραήλ στο Λονδίνο, σε περίπτωση που το προξενείο έκλεινε.
Η λύση βρέθηκε στις λέξεις
Εν τέλει, Ισραήλ και Βρετανία κατέληξαν χθες το βράδυ σε μια ενδιάμεση λύση. Από σήμερα, το βρετανικό Γενικό Προξενείο παύει να λειτουργεί υπό την προηγούμενη διπλωματική του μορφή και το κτήριο λειτουργεί πλέον ως «UK Mission, Jerusalem».
Είκοσι Βρετανοί διπλωμάτες, μεταξύ των οποίων και ο Γενικός Πρόξενος, αποχωρούν από το Ισραήλ, ενώ επτά θα παραμείνουν στο κτήριο, με σημαντικά περιορισμένο πεδίο δραστηριοτήτων. Η ισραηλινή πλευρά χαρακτηρίζει τη νέα μορφή της βρετανικής παρουσίας «πολύ περιορισμένη».
Από την πλευρά της, όμως, η βρετανική κυβέρνηση επιμένει ότι το κτήριο δεν κλείνει και ότι η «UK Mission, Jerusalem» παραμένει ανεξάρτητη και λειτουργική. Όπως ανακοίνωσε σήμερα ο Βρετανός υπουργός Εξωτερικών Εντ Μίλιμπαντ, η αποστολή θα συνεχίσει να παρέχει ζωτικής σημασίας υπηρεσίες και να συνεργάζεται με τους Παλαιστινίους, διατηρώντας παράλληλα τον βρετανικό ρόλο στην υποστήριξη της λύσης των δύο κρατών.
Με τον τρόπο αυτό, η Βρετανία διατηρεί τη σχεδόν δύο αιώνων διπλωματική της παρουσία στην Ιερουσαλήμ. Το βρετανικό προξενείο εγκαθιδρύθηκε το 1839 και αποτελεί μια από τις παλαιότερες ξένες διπλωματικές παρουσίες στην πόλη. Συγχρόνως, η Βρετανία φέρεται να αποφάσισε να μην προχωρήσει προς το παρόν σε αντίποινα κατά Ισραηλινών διπλωματών, όσο συνεχίζονται οι συνομιλίες για το μέλλον της αποστολής. Την ίδια στιγμή, αναμένεται να αποσαφηνιστεί ποιες ακριβώς προξενικές υπηρεσίες θα μπορεί να παρέχει στο εξής η νέα «UK Mission, Jerusalem» και κατά πόσον θα εξακολουθήσει να διεκπεραιώνει όλες τις υπηρεσίες που παρείχε μέχρι σήμερα το βρετανικό προξενείο στην Ανατολική Ιερουσαλήμ.
