Τον Ιούλιο του 1995, οι δυνάμεις του κατέλαβαν τη μουσουλμανική πόλη της ανατολικής Βοσνίας, παρότι είχε χαρακτηριστεί «ασφαλής ζώνη» από τον ΟΗΕ. Περισσότεροι από 8.300 άοπλοι άνδρες και αγόρια δολοφονήθηκαν, ενώ γυναίκες και παιδιά εκδιώχθηκαν. Το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο για την πρώην Γιουγκοσλαβία έκρινε αργότερα ότι η σφαγή της Σρεμπρένιτσα συνιστά γενοκτονία.
Η πολιορκία του Σαράγεβου
Η Σρεμπρένιτσα δεν ήταν η μοναδική κατηγορία που βάρυνε τον Μλάντιτς. Υπό τη διοίκησή του πραγματοποιήθηκε και η πολιορκία του Σαράγεβο, μία από τις πιο μακροχρόνιες και αιματηρές πολιορκίες στη σύγχρονη ευρωπαϊκή ιστορία.
Για περισσότερους από 40 μήνες η πρωτεύουσα της Βοσνίας βρισκόταν υπό συνεχή πυρά. Περίπου 11.000 άνθρωποι σκοτώθηκαν, ανάμεσά τους περισσότερα από 1.600 παιδιά. Συνολικά, ο πόλεμος στη Βοσνία άφησε πίσω του περίπου 100.000 νεκρούς και πάνω από δύο εκατομμύρια εκτοπισμένους.
Από αξιωματικός της Γιουγκοσλαβίας σε στρατηγό
Γεννημένος το 1943 στην ανατολική Βοσνία, ο Μλάντιτς ακολούθησε στρατιωτική καριέρα στη Γιουγκοσλαβία. Κατά τη διάλυση της χώρας και τους πολέμους της δεκαετίας του 1990 στράφηκε στον σερβικό εθνικισμό και το 1992 ανέλαβε την ηγεσία των σερβοβοσνιακών δυνάμεων.
Η επιρροή του ξεπέρασε τα στρατιωτικά όρια και τον κατέστησε μία από τις πιο ισχυρές προσωπικότητες της σερβικής πλευράς κατά τη διάρκεια του πολέμου.
Η δίκη στη Χάγη και η καταδίκη
Παρότι κατηγορήθηκε ήδη από το 1995, ο Μλάντιτς παρέμεινε φυγόδικος για 16 χρόνια, προτού συλληφθεί το 2011 και οδηγηθεί στη Χάγη.
Το Δικαστήριο της Χάγης τον καταδίκασε το 2017 σε ισόβια κάθειρξη για γενοκτονία, εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας και εγκλήματα πολέμου στη Βοσνία. Η καταδίκη επικυρώθηκε οριστικά το 2021, όταν απορρίφθηκε η έφεσή του.
Μια κληρονομιά που διχάζει
Μέχρι το τέλος της ζωής του, ο Μλάντιτς αρνιόταν κάθε ευθύνη. Δεν παραδέχθηκε ποτέ την ενοχή του και χαρακτήριζε τις κατηγορίες εναντίον του πολιτικά υποκινούμενες. Για τη διεθνή κοινότητα παραμένει ένα από τα βασικά πρόσωπα πίσω από τα εγκλήματα του πολέμου στη Βοσνία και τη γενοκτονία της Σρεμπρένιτσα. Ωστόσο, αρκετοί υποστηρικτές του στη Σερβία και στη σερβική κοινότητα της Βοσνίας εξακολουθούν να τον θεωρούν υπερασπιστή των σερβικών συμφερόντων.
Με τον θάνατό του κλείνει η ζωή ενός από τους πιο αμφιλεγόμενους πρωταγωνιστές του πολέμου στην πρώην Γιουγκοσλαβία, όχι όμως και η συζήτηση γύρω από τη γενοκτονία της Σρεμπρένιτσα, τα εγκλήματα πολέμου στη Βοσνία και τις πληγές που άφησε η διάλυση της πρώην Γιουγκοσλαβίας.
Επιμέλεια: Στέφανος Γεωργακόπουλος
